Hơn 30.000 ca tử vong do Covid-19: Xin đừng từ chối tiêm vaccine mũi 3, mũi 4

Thanh Loan (thực hiện)
Chia sẻ

Kinhtedothi - Theo các chuyên gia y tế, tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, 4 sẽ làm gia tăng nồng độ kháng thể bảo vệ, giúp cơ thể được bảo vệ trước nguy cơ tái mắc Covid-19, giảm tỷ lệ nhập viện, giảm số ca tiến triển bệnh nặng và tử vong do Covid-19.

Để hiểu rõ hơn về tác dụng của việc tiêm nhắc lại mũi 3, mũi 4, phóng viên Kinh tế & Đô thị đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Phạm Quang Thái - Trưởng Văn phòng tiêm chủng mở rộng miền Bắc - Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương.

PGS.TS Phạm Quang Thái: Không nên từ chối tiêm vaccine mũi 3, mũi 4
PGS.TS Phạm Quang Thái: Không nên từ chối tiêm vaccine mũi 3, mũi 4

Đừng quên con số hơn 30.000 ca tử vong do Covid-19 tại Việt Nam!

Tại sao lại phải tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, 4 sau khi đã hoàn thành 2 mũi cơ bản, thưa ông?

- Để tránh nhầm lẫn khi nhắc đến tiêm mũi nhắc lại, chúng ta tách ra mũi cơ bản (1, 2 hay 3 mũi tùy từng loại vaccine và tuỳ đối tượng tiêm) và mũi nhắc lại. Tiêm vaccine Covid-19 mũi 3 được hiểu là mũi tiêm nhắc lại lần thứ 1, mũi 4 là mũi tiêm nhắc lại lần thứ 2 cho thống nhất cách gọi.

Hơn 30 nghìn ca tử vong do Covid-19 tại Việt Nam
Hơn 30 nghìn ca tử vong do Covid-19 tại Việt Nam

Việc tiêm mũi nhắc lại thứ 1 và 2 (tương đương lần tiêm thứ 3 và 4 hay 4 và 5 tùy đối tượng) giúp duy trì miễn dịch ở mức độ cao cho người từ 18 tuổi trở lên đã tiêm đủ liều cơ bản.

Nhiều người dân cho rằng, đã tiêm vaccine Covid-19 mũi 1, mũi 2, mũi 3 và cộng thêm việc từng bị nhiễm Covid-19 thời gian vừa qua nên không cần tiêm mũi thứ 4 vì sợ sẽ bị phản ứng sau tiêm. Suy nghĩ này có đúng không, thưa ông?

- Tại Việt Nam, thời gian qua hệ thống quản lý điều trị Covid-19 của Cục Quản lý Khám, chữa bệnh - Bộ Y tế ghi nhận 32.212 trường hợp tử vong do Covid-19. Trong số này có tới 52,8% số tử vong là chưa tiêm vaccine phòng Covid-19; 29,8% đã tiêm 1 mũi hoặc 2 mũi vaccine và chỉ có 7,3% đã tiêm 3 mũi. Số liệu này một lần nữa khẳng định tính cần thiết phải thực hiện tiêm mũi nhắc lại lần 1 cho những người đã hoàn thành những mũi tiêm cơ bản. Nhắc lại con số người tử vong này để chúng ta nhớ tầm quan trọng của vaccine Covid-19.

Nhiều người cho rằng, đã tiêm mũi 1, mũi 2, mũi 3 và cộng thêm việc từng bị nhiễm Covid-19 nên không cần tiêm mũi thứ 4, đây là suy nghĩ không đúng. Về lý thuyết thì sau khi khỏi bệnh Covid-19, cơ thể sẽ có kháng thể để chống lại virus gây bệnh. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không phải ai cũng có được kháng thể đủ tốt bởi việc nhiễm virus là khác nhau tùy vào chủng, tình huống nhiễm, mức độ nhiễm và đặc điểm của cơ thể.

Vaccine Covid-19
Vaccine Covid-19

Có khá nhiều trường hợp nhiễm và tái nhiễm nhiều lần do kháng thể tạo ra không đủ tốt hoặc nhiễm lần đầu chỉ ở dạng thoáng qua sau đó lần nhiễm lại mới gặp tình trạng nặng.

Ngoài ra, các bằng chứng khoa học cho thấy khi đã nhiễm tự nhiên mà được tiêm vaccine thì kháng thể bảo vệ được tạo ra sẽ cao hơn rất nhiều và góp phần hạn chế tái nhiễm cũng như hạn chế các tình trạng hậu Covid-19. Đây chính là lý do dù đã khỏi bệnh nhưng người bệnh vẫn được khuyên tiếp tục tiêm chủng để hoàn thành phác đồ tiêm.

Việc tiêm mũi 3, mũi 4 vaccine Covid-19 sẽ khôi phục khả năng miễn dịch, duy trì hiệu lực bảo vệ trước nguy cơ nhiễm virus SARS-COV-2 bởi những người đã tiêm iều cơ bản và bị mắc Covid-19, miễn dịch bắt đầu giảm ở tuần 10 -1 9 sau tiêm tức là khoảng 3-4 tháng sau tiêm.

Việc tiêm mũi 3, mũi 4 là cần thiết nhằm bảo vệ người đi tiêm không bị mắc bệnh, đặc biệt là tránh nguy cơ bị bệnh nặng và tử vong do Covid-19 trong điều kiện xuất hiện các biến chủng mới.

Tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, 4 tránh nguy cơ tái mắc Covid-19, giảm tỷ lệ nhập viện, giảm số ca tiến triển bệnh nặng và tử vong do Covid-19.
Tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, 4 tránh nguy cơ tái mắc Covid-19, giảm tỷ lệ nhập viện, giảm số ca tiến triển bệnh nặng và tử vong do Covid-19.

Giảm diễn biến nặng và tử vong

Ông vừa nói, việc tiêm các mũi nhắc lại vaccine phòng Covid-19 nhằm bảo vệ người đi tiêm không bị mắc bệnh, đặc biệt là tránh nguy cơ bị bệnh nặng và tử vong do Covid-19. Vậy có con thống kê cụ thể nào để minh chứng cụ thể cho điều này không thưa ông?

- Các nghiên cứu trên thế giới và trong đó có nghiên cứu của Việt Nam cũng chỉ ra kháng thể kháng SARS-CoV-2 sau tiêm mũi 3 sẽ suy giảm đáng kể khoảng 15 tuần sau khi tiêm, đặc biệt là kháng thể kháng biến chủng Omicron. Các bằng chứng khoa học cho đến hiện nay đã chỉ ra rằng, hiệu quả bảo vệ của vaccine để phòng mắc Covid-19 là trên 50%.

Kết quả nghiên cứu tại Pháp cho thấy, nếu được tiêm liều nhắc, những người này được bảo vệ khỏi tái nhiễm virus lên đến 81%. Kết quả nghiên cứu tại Mỹ cho thấy, những người từng mắc Covid-19 nếu chỉ tiêm 2 liều thì hiệu quả phòng nhập viện do tái nhiễm là 34,6%, nhưng nếu được tiêm liều nhắc thì hiệu quả này lên đến 67,6%.

Một nghiên cứu gần đây do Tạp chí y khoa hàng đầu thế giới NEJM công bố, hiệu quả bảo vệ sau tiêm mũi thứ 4 có thể ghi nhận ở cả 5 cấp độ của bệnh, bao gồm hiệu quả bảo vệ khỏi mắc bệnh, mắc bệnh có triệu chứng, mắc bệnh phải nhập viện, mắc bệnh nhập viện thể nặng nguy kịch và mắc bệnh dẫn đến tử vong.

Cụ thể, hiệu quả bảo vệ khỏi mắc Covid-19 là 52%; hiệu quả bảo vệ khỏi mắc ở thể nhẹ có triệu chứng là 61%; hiệu quả bảo vệ khỏi nguy cơ nhập viện do mắc Covid-19 là 72%; hiệu quả bảo vệ khỏi mắc Covid-19 ở thể nặng, nguy kịch là 64%; hiệu quả bảo vệ khỏi nguy cơ tử vong do mắc Covid-19 là 76%.

Thời gian tiêm mũi 3, mũi 4 với ra sao?
Sau khi tiêm mũi 2 vaccine Covid-19 thì bao lâu phải tiêm mũi 3 và mũi 4? Nếu sắp tới ngày tiêm vaccine theo lịch mà bị ốm hoặc bị Covid-19 thì có nên tiêm không và nên tiêm như thế nào, thưa ông?

- Mũi vaccine nhắc 1 và nhắc 2 (tương đương với mũi 3, mũi 4) có thể sử dụng loại vaccine tiêm cùng loại với mũi tiêm liều cơ bản hoặc dùng vaccine mRNA hoặc vaccine Astrazeneca nếu tiêm phối hợp. Lưu ý khoảng cách tiêm mũi nhắc lần 1 này cách ít nhất 3 tháng sau mũi cuối cùng của liều cơ bản và mũi nhắc lần 2 cách 4 tháng sau mũi nhắc lần 1. Riêng mũi nhắc lần 2 cần lưu ý cách thời gian xác định bị Covid-19 tối thiểu 3 tháng, điều này không đặt ra với mũi nhắc lần 1.

Liều lượng tiêm đối với vaccine Moderna tiêm liều 0,25ml (1/2 so với liều cơ bản), các vaccine khác giữ nguyên liều theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Nếu sắp tới ngày tiêm theo lịch mà bị ốm hoặc bị Covid-19 thì nên tiêm ngay sau khi hồi phục và hoàn thành việc cách ly y tế theo quy định. Lưu ý với mũi nhắc lần 2 thì phải chờ đủ 3 tháng sau khỏi mới cần đi tiêm.

Tiêm vaccine phòng Covid-19 cho người cao tuổi.
Tiêm vaccine phòng Covid-19 cho người cao tuổi.

Đối với những người cao tuổi, người có bệnh lý nền có lưu ý gì khác biệt khi tiêm vaccine Covid-19 mũi 3 và mũi 4 không thưa ông?

- Với tình hình dịch Covid-19 hiện nay ở Việt Nam và việc triển khai tiêm mũi 3 đạt tỷ lệ trên 65% ở người từ 18 tuổi trở lên, trước nguy cơ làn sóng dịch mới, rất cần thiết tiêm nhắc lần 2 cho những đối tượng nguy cơ để có thể giảm nguy cơ tăng nặng, nhập viện và hạn chế đứt gãy các chuỗi sản xuất.

Hiện có nhiều người đang nhầm lẫn giữa tiêm vaccine Covid-19 mũi bổ sung và mũi 3 (mũi nhắc lại lần 1). Mũi vaccine bổ sung dành cho đối tượng suy giảm miễn dịch hoặc sử dụng các vaccine mà bằng chứng cho thấy cần phải tiêm thêm mới đạt miễn dịch cơ bản (ví dụ vaccine Vero Cell, Sputnik V).

Riêng với tiêm mũi nhắc lại lần 2 (mũi 4) sẽ đặc biệt hữu ích đối với những người từ 50 tuổi trở lên; Người từ 18 tuổi trở lên có suy giảm miễn dịch từ thể vừa đến thể nặng; Người từ 18 tuổi trở lên thuộc nhóm nguy cơ cao phơi nhiễm với Covid-19.

Hướng dẫn tại văn bản mới nhất của Bộ Y tế nêu rõ việc tiêm liều bổ sung (liều này không phải mũi 3) cho đối tượng từ 18 tuổi trở lên, bao gồm người có tình trạng suy giảm miễn dịch vừa và nặng như người đang điều trị ung thư tích cực đối với các khối u hoặc ung thư áu; người cấy ghép nội tạng và đang dùng thuốc ức chế miễn dịch; người điều trị bằng liệu pháp thụ thể kháng thể tế bào T (một loại điều trị giúp hệ miễn dịch tấn công và tiêu diệt các tế bào ung thư) hoặc được cấy ghép tế bào gốc (trong vòng 2 năm qua); người suy giảm miễn dịch nguyên phát trung bình hoặc nặng (ví dụ hội chứng DiGeorge, hội chứng Wiskott-Aldrich); người nhiễm HIV tiến triển hoặc không được điều trị; người đang điều trị tích cực corticosteroid hoặc các loại thuốc ứng chế miễn dịch liều cao.

Người đã tiêm đủ liều cơ bản bằng vaccine Sinopharm (Vero cell) hoặc
vaccine Sputnik V.

Vaccine tiêm là loại vaccine cùng với liều cơ bản hoặc vaccine mRNA; hoặc vaccine Astrazeneca đối với người đã tiêm đủ liều cơ bản bằng vaccine Sinopharm (Vero cell).

Khoảng cách tiêm 1 mũi bổ sung sau mũi cuối cùng của liều cơ bản từ 28 ngày đến 3 tháng.

Xin cảm ơn ông!

 

Tại Việt Nam, thời gian qua, hệ thống quản lý điều trị Covid-19 của Cục Quản lý Khám, chữa bệnh - Bộ Y tế ghi nhận hơn 30.000 trường hợp tử vong do Covid-19. Trong số người đã tử vong này phần lớn là chưa tiêm vaccine Covid-19. Đặc biệt hiện nay, biến thể BA.4, BA.5 lây lan nhanh hơn, Việt Nam đã ghi nhận 3 ca nhiễm biến thể BA.5 nhưng điều đáng lo ngại, nhiều người dân lại cho rằng, đã tiêm vaccine Covid-19 và cộng thêm việc từng bị nhiễm Covid-19 thì không cần tiêm vaccine mũi thứ 4 bởi sợ sẽ bị phản ứng sau tiêm.

Tin đọc nhiều

Kinh tế đô thị cuối tuần