Iran dọa thực hiện giai đoạn 3 quá trình giảm cam kết JCPOA

Tổng thống Iran Hassan Rouhani trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Pháp Emmanuel Macron hôm 31/8 cảnh báo sẽ tiến hành bước tiếp theo trong việc rời Thỏa thuận hạt nhân Iran - còn được gọi là Kế hoạch Hành động toàn diện chung (JCPOA), nếu các cường quốc châu Âu không thực hiện các cam kết.

“Nếu châu Âu không thi hành các cam kết, Iran sẽ tiến hành bước thứ 3 giảm mức độ tuân thủ các cam kết trong JCPOA ngay trong tháng 9 này. Bước này không giống như trước vì sẽ không thể đảo ngược”, ông Rouhani nói trong cuộc điện đàm với Tổng thống Pháp.

Theo hãng tin Mehr, Tổng thống Rouhani cũng khẳng định rằng cách tiếp cận của Iran là tiếp tục duy trì JCPOA. Bên cạnh đó, ông Rouhani nhấn mạnh 2 ưu tiên hàng đầu của Iran là tất cả các bên tuân thủ thỏa thuận hoàn toàn và an ninh, an toàn cho giao thông hàng hải trên thế giới, trong đó có vùng Vịnh và Eo biển Hormuz.

Hãng Mehr cho biết, ông Rouhani nói rằng, kể từ khi Mỹ rút khỏi JCPOA, các nước châu Âu vẫn chưa có biện pháp cụ thể để triển khai các cam kết của mình.

Cũng trong cuộc điện đàm, nhà lãnh đạo Iran hoan nghênh những nỗ lực của Paris nhằm cứu JCPOA đang có nguy cơ sụp đổ.

Hồi cuối tuần trước, Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif đã bất ngờ tới Biarritz, nơi diễn ra Hội nghị thượng đỉnh Nhóm G7 và tiến hành các cuộc đối thoại bên lề với Tổng thống Emmanuel Macron và các quan chức Pháp khác. Các cuộc gặp này được cho là nhằm mở đường cho một giải pháp ngoại giao giải quyết tình trạng căng thẳng giữa Iran và Mỹ.

Trước đó, Ngoại trưởng Zarif tuyên bố rằng Iran sẽ thực hiện giai đoạn thứ 3 của giảm mức độ tuân thủ các cam kết trong JCPOA từ ngày 6/9 tới.

Căng thẳng Mỹ - Iran tái bùng phát kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tháng 5/2018 tuyên bố Mỹ rút khỏi JCPOA vì cho rằng thỏa thuận chưa chặt chẽ.

Theo thỏa thuận JCPOA, do Iran ký với nhóm P5+1, gồm Anh, Pháp, Nga, Mỹ, Trung Quốc và Đức, Tehran phải duy trì uranium làm giàu không quá 300 kg với độ tinh khiết không vượt mức 3,67%, vừa đủ để sản xuất điện hạt nhân.

Sau khi Mỹ đơn phương rút khỏi thỏa thuận và tái áp đặt các lệnh cấm vận, từ ngày 1-7/7 Tehran tiến hành 2 bước rút khỏi JCPOA bằng cách sản xuất uranium vượt giới hạn về trọng lượng và độ tinh khiết.

Ngày 8/7, hãng tin Tasnim dẫn lời phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Seyed Abbas Mousavi tuyên bố sẽ tiếp tục rút dần khỏi các cam kết trong JCPOA nếu các thành viên khác không bảo vệ lợi ích kinh tế của nước này dưới sức ép từ Mỹ.