Iran khẳng định đàm phán hạt nhân với Mỹ đã tiến triển

Các quan chức Mỹ và Iran ngày 17-2 (giờ địa phương) đã kết thúc vòng đàm phán hạt nhân mới tại Geneva (Thụy Sĩ), trong bối cảnh Washington gia tăng hiện diện quân sự tại Trung Đông.

Các cuộc thảo luận tập trung vào chương trình hạt nhân của Iran, trong đó phía Mỹ tìm cách áp đặt kiềm chế nhằm ngăn Tehran phát triển vũ khí hạt nhân, đổi lại Iran mong muốn được nới lỏng các biện pháp trừng phạt của Mỹ.

Hai bên đã gặp nhau tại Geneva trong hơn ba giờ. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định hai bên đã có “những trao đổi nghiêm túc hơn” so với vòng đàm phán hồi đầu tháng, đồng thời “đạt được một bộ nguyên tắc ban đầu”, theo tuyên bố do truyền thông quốc gia Iran công bố.

Tuy nhiên, Ngoại trưởng Araghchi cảnh báo việc soạn thảo một thỏa thuận cụ thể còn gặp thách thức. Theo đó, vòng đàm phán thứ ba sẽ được tổ chức sau khi hai bên soạn thảo và trao đổi các dự thảo văn bản thỏa thuận, song hiện chưa ấn định thời điểm.

Phía Mỹ hiện chưa có thông báo chính thức về kết quả đàm phán. Trả lời báo giới trên chuyên cơ Air Force One vào tối ngày 16-2, Tổng thống Donald Trump nhận xét các nhà đàm phán Iran “rất cứng rắn” nhưng bày tỏ hy vọng họ sẽ “hợp lý hơn”. Ông cho rằng Tehran “muốn đạt được thỏa thuận” và “không muốn gánh chịu những hệ quả nếu đàm phán thất bại”.

Căng thẳng đã gia tăng trong nhiều tuần qua, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ đối đầu quân sự nếu các cuộc thương lượng đổ vỡ. Ngày 17-2, Tehran tiếp tục phát tín hiệu về khả năng phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô đường biển toàn cầu khi tiến hành ngày thứ hai liên tiếp tập trận quân sự tại khu vực then chốt này.

Trong tuyên bố cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết các lập trường của Tehran về vấn đề hạt nhân, nới lỏng trừng phạt và khuôn khổ tổng thể cho đối thoại tiềm năng đã được chuyển tới phía Mỹ thông qua các kênh ngoại giao.

Dù Mỹ và Iran đều mô tả nỗ lực ngoại giao mới nhất theo hướng tích cực, song những bất đồng vẫn tồn tại, đặc biệt về vấn đề làm giàu uranium.

Kể từ vòng đàm phán trước đó tại Oman, Tổng thống Trump đã mở rộng việc tăng cường lực lượng quân sự trong khu vực và liên tục đe dọa sử dụng vũ lực nếu thương lượng thất bại. Cuối tuần trước, Lầu Năm Góc triển khai thêm một nhóm tác chiến tàu sân bay thứ hai tới Trung Đông, nâng tổng số tàu chiến Mỹ trong khu vực lên ít nhất hơn một chục chiếc.

Về phần Iran tuyên bố sẽ đáp trả nếu bị tấn công, trong khi các đồng minh của Mỹ tại Vùng Vịnh cảnh báo chương trình tên lửa của Tehran là mối đe dọa nghiêm trọng đối với lợi ích Mỹ, bao gồm hơn một chục căn cứ quân sự và hàng chục nghìn binh sĩ đồn trú trong khu vực.