Israel đồng ý mở cửa khẩu Rafah, nối lại lối ra duy nhất của Gaza

Theo tuyên bố ngày 26/1 của Văn phòng Thủ tướng Benjamin Netanyahu, việc mở lại cửa khẩu Rafah sẽ được thực hiện sau khi Israel hoàn tất quá trình tìm kiếm và đưa về thi thể con tin cuối cùng còn ở Gaza. Quân đội Israel sau đó xác nhận đã tìm thấy thi thể Thượng sĩ Ran Gvili, sĩ quan cảnh sát thiệt mạng trong cuộc tấn công do Hamas tiến hành ngày 7/10/2023.

Đây là điều kiện cuối cùng để Israel thực hiện cam kết mở cửa khẩu Rafah theo thỏa thuận ngừng bắn đạt được hồi tháng 10/2025. Trước đó, Israel yêu cầu Hamas phải trao trả toàn bộ thi thể công dân Israel và người nước ngoài tử vong tại Gaza trước khi nối lại hoạt động qua biên giới.

Các tổ chức nhân đạo đánh giá việc mở lại cửa khẩu Rafah có thể tạo ra thay đổi đáng kể về nhân đạo. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, hiện có hơn 18.000 người dân Gaza cần được sơ tán ra nước ngoài để điều trị y tế khẩn cấp, trong bối cảnh hệ thống y tế trong vùng đã bị tàn phá nghiêm trọng sau hơn hai năm xung đột.

Giới chức Palestine cho biết khoảng 100.000 người đã rời Gaza kể từ khi chiến sự bùng phát. Khi cửa khẩu Rafah được mở lại, nhiều người đang tị nạn tại Ai Cập sẽ phải cân nhắc việc trở về, dù phần lớn Gaza hiện chỉ còn là đống đổ nát, cơ sở hạ tầng bị phá hủy nặng nề và điều kiện sinh hoạt rất thiếu thốn.

Quyết định của Israel được coi là bước đi giúp duy trì lệnh ngừng bắn vốn còn mong manh. Tuy nhiên, triển vọng dài hạn của Gaza vẫn chưa rõ ràng khi các đề xuất hậu xung đột, bao gồm kế hoạch giải giáp Hamas và khả năng triển khai lực lượng quốc tế theo định hướng của Tổng thống Donald Trump, vẫn chưa đạt được đồng thuận.

Cửa khẩu Rafah từng là lối thoát duy nhất để người Palestine rời Gaza trong giai đoạn đầu xung đột, trước khi bị đóng gần như hoàn toàn từ tháng 5/2024. Việc đóng cửa kéo dài đã khiến nhiều bệnh nhân nặng không thể tiếp cận điều trị, làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhân đạo tại Gaza, nơi nguy cơ tái bùng phát xung đột vẫn hiện hữu.