Kết nối nguồn lực, phát huy sức mạnh cộng đồng
Từ di sản, làng nghề đến nghệ thuật đương đại và những hợp tác quốc tế, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 cho thấy sức sáng tạo chỉ có thể phát triển mạnh mẽ khi các nguồn lực được kết nối và cộng đồng cùng tham gia. Phóng viên Báo Hànộimới (Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội) đã ghi lại những ý kiến của các chuyên gia, giám tuyển, nghệ sĩ về vấn đề này.
Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam Jonathan Wallace Baker:
Phát huy nguồn lực văn hóa, tạo động lực cho sáng tạo đương đại
Một trong những lợi thế đặc biệt của Hà Nội là sự gắn bó giữa di sản văn hóa, nghề thủ công, hoạt động buôn bán và đời sống thường ngày của người dân. Thành phố hiện có khoảng 1.350 làng nghề thủ công, tạo sinh kế cho khoảng 800.000 người. Các làng nghề cùng cộng đồng nghệ nhân đang lưu giữ những tri thức, kỹ năng được trao truyền qua nhiều thế hệ. Bên cạnh đó, Hà Nội có một thế hệ trẻ ngày càng năng động trong các lĩnh vực thiết kế, nghệ thuật, kiến trúc và kinh doanh sáng tạo.
Vấn đề quan trọng là làm thế nào để kết nối những nguồn lực này. Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đặt mục tiêu các ngành công nghiệp sáng tạo đóng góp 7% GDP vào năm 2030. Bên cạnh đó, Nghị quyết số 09-NQ/TU của Thành ủy Hà Nội về "Phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045", Luật Thủ đô năm 2026, với những quy định về phát triển trung tâm công nghiệp văn hóa, khu phát triển thương mại và văn hóa, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu này.
Để các cơ chế đó phát huy hiệu quả, cần quan tâm đến những nhu cầu thiết thực về không gian làm việc, trưng bày, tiếp cận các mạng lưới chuyên môn và thị trường... của người làm sáng tạo và doanh nghiệp nhỏ.
Một yếu tố khác tôi muốn nhấn mạnh là giáo dục. Tôi rất vui khi thấy có tới 15 trường đại học và cao đẳng tham gia lễ hội năm nay. Nếu tăng cường kết nối giữa nhà trường, làng nghề, thiết chế văn hóa và doanh nghiệp, chúng ta sẽ tạo ra nhiều cơ hội để người trẻ phát triển năng lực, đồng thời giúp tri thức nghề truyền thống tiếp tục được trao truyền và phát triển phù hợp với thời đại.
Giám tuyển Johannes Ruehl (Thụy Sĩ):
Thúc đẩy hợp tác nghệ thuật quốc tế
Tháng 1-2025, tôi đến Việt Nam trong chuyến nghiên cứu kéo dài một tháng về âm nhạc đương đại và âm nhạc truyền thống Việt Nam. Trong thời gian này, tôi có cơ hội hợp tác với các đồng nghiệp Việt Nam, hình thành ý tưởng về một dự án hợp tác nhân dịp Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
Điểm đặc biệt của dự án lần này là tính liên ngành và đa phương tiện. Chương trình không chỉ có âm nhạc mà còn kết hợp các yếu tố thị giác, trình diễn và sắp đặt. Các nghệ sĩ làm việc với nhiều chất liệu âm thanh khác nhau, trong đó có cả âm thanh tự nhiên như tiếng côn trùng. Một đặc điểm quan trọng khác là tính đặc thù của địa điểm: Mỗi tác phẩm được xây dựng riêng cho một không gian cụ thể, có sự tương tác với môi trường và bối cảnh nơi tác phẩm xuất hiện.
Với dự án “Chơi chợ” tại chợ Đồng Xuân, các nghệ sĩ ghi âm những âm thanh đặc trưng của khu chợ, sau đó biên tập thành các tệp âm thanh để sử dụng trong quá trình biểu diễn. Âm thanh từ các nhạc cụ biểu diễn trực tiếp kết hợp với những âm thanh đã ghi lại, tạo nên sự đối thoại và phản hồi của nghệ sĩ trước môi trường âm thanh đặc trưng của chợ Đồng Xuân. Tại tháp nước Hàng Đậu, chúng tôi giới thiệu tác phẩm sắp đặt mang tên “Tháp ẩn ca”. Bên cạnh đó, nhóm nghệ sĩ Thụy Sĩ còn có chương trình biểu diễn mang tên “Ong bay”, kết hợp âm nhạc với các tệp âm thanh ghi lại tiếng côn trùng.
Dự án được thực hiện cùng Trung tâm Âm nhạc và Nghệ thuật thể nghiệm. Mong muốn của chúng tôi không chỉ dừng lại ở một chương trình nghệ thuật đơn lẻ mà còn hướng tới việc thiết lập mối quan hệ hợp tác lâu dài, bền vững giữa các nghệ sĩ Thụy Sĩ và Việt Nam. Vì vậy, các hoạt động tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 có thể xem là bước khởi đầu cho định hướng hợp tác đó.
Kiến trúc sư Đoàn Kỳ Thanh:
Nghệ thuật đường phố đóng góp trực tiếp vào kinh tế sáng tạo
Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, chúng tôi giới thiệu dự án “Ngỡ ngàng Hà Nội”, đưa nghệ thuật đường phố vào đời sống. Sự “ngỡ ngàng” ở đây không phải điều gì quá lớn lao mà bắt đầu từ những không gian rất đỗi bình thường. Bằng cách quan sát, đặt vấn đề và sáng tạo, các nghệ sĩ biến những không gian ấy thành tác phẩm nghệ thuật.
Chẳng hạn, kem Tràng Tiền là một phần ký ức của người Hà Nội. Tại một con ngõ gần phố Tràng Tiền, chúng tôi đã vẽ hình ảnh một thiên thần mang kem đến phục vụ người dân. Tác phẩm vừa mang tính nghệ thuật, vừa gợi nhắc ký ức về cửa hàng kem Tràng Tiền và những que kem gắn bó với nhiều thế hệ người Hà Nội. Đó là cách một tác phẩm nghệ thuật khơi gợi những ký ức thân thuộc ngay trong không gian sống.
Một ví dụ khác là tác phẩm điêu khắc dự kiến thực hiện tại vườn hoa Hàng Trống, lấy cảm hứng từ nghệ thuật tranh dân gian Hàng Trống, với hình ảnh em bé và con gà. Thông qua tác phẩm, chúng tôi muốn gợi nhắc những di sản, giá trị nghệ thuật dân gian từng hiện diện trong đời sống, đồng thời đặt chúng vào một ngữ cảnh, không gian mới để tiếp tục phát huy giá trị trong đời sống đương đại.
Trong quá trình triển khai, người dân không chỉ đứng ngoài quan sát mà còn trực tiếp tham gia. Ban đầu, họ cùng dọn dẹp không gian, sau đó đóng góp ý tưởng. Có người còn hỗ trợ vật chất, tặng nước uống, đồ ăn cho nghệ sĩ. Nhiều nghệ sĩ quốc tế khi đi ngang qua cũng dừng lại, cùng chung tay thực hiện. Điều quan trọng là chúng tôi đã kết nối được cộng đồng, để mọi người cùng tham gia tái thiết, góp phần làm cho thành phố đẹp hơn từng ngày.
Bên cạnh giá trị văn hóa, nghệ thuật đường phố còn có thể đóng góp trực tiếp vào kinh tế sáng tạo. Khi không gian trở nên đẹp và hấp dẫn hơn, lượng người đến tham quan, trải nghiệm có thể tăng lên. Các cửa hàng và hoạt động thương mại tại khu vực cũng có thêm cơ hội thu hút khách hàng, tăng thu nhập... Chúng tôi hy vọng từ những tác phẩm nghệ thuật ban đầu sẽ tiếp tục nảy sinh các tác phẩm phái sinh và ý tưởng sáng tạo mới.

Phường Phú Thượng: Hội tụ di sản, lan tỏa văn hóa, kết nối cộng đồng
Sáng 15-11, phường Phú Thượng (Hà Nội) tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 với chủ đề “Phú Thượng - Hội tụ di sản, lan tỏa văn hóa, kết nối cộng đồng”.

Phường Cửa Nam xây dựng cộng đồng đoàn kết, văn minh, nghĩa tình
Sáng 15-11, phường Cửa Nam tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc - Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026.

Xã đảo Minh Châu khai trương Khu cắm trại cộng đồng
Ngày 14-11, xã Minh Châu chính thức khai trương Khu cắm trại cộng đồng giai đoạn 1 tại Bãi Vu Vơ, thôn Chu Chàng. Sự kiện hưởng ứng Ngày Thiết kế sáng tạo, Ngày Văn hóa Việt Nam và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, mở ra hướng phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng bền vững bên dòng sông Hồng.





