Khẳng định vai trò báo chí địa phương với chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới

Báo chí địa phương nâng cao năng lực dẫn dắt nhận thức xã hội

Phát biểu khai mạc, Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh Nguyễn Thế Lãm nhấn mạnh, Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22-8-2026 của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới đã xác định rõ yêu cầu chuyển trọng tâm từ “quản lý thông tin” sang “dẫn dắt nhận thức xã hội”, với phương châm “Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả”.

Nghị quyết khẳng định, công tác tư tưởng là bộ phận đặc biệt quan trọng trong hoạt động lãnh đạo của Đảng, giữ vai trò “đi trước mở đường, đi cùng trong tổ chức thực hiện và đi sau tổng kết thực tiễn”, góp phần củng cố niềm tin và tạo đồng thuận xã hội.

Theo ông Nguyễn Thế Lãm, đối với báo chí cách mạng nói chung và báo chí địa phương nói riêng, đây vừa là vinh dự, vừa là sứ mệnh chính trị quan trọng. Là kênh thông tin gần dân, sát cơ sở, báo chí địa phương cần đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức hoạt động, nâng cao năng lực dẫn dắt nhận thức xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân và tạo sự đồng thuận đối với chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước.

Để giải quyết những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra, ông Nguyễn Thế Lãm đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận hai nhóm nội dung trọng tâm.

Thứ nhất, chia sẻ kinh nghiệm đổi mới nội dung, phương thức thông tin, tuyên truyền và truyền thông chính sách theo hướng “từ sớm, từ xa, từ cơ sở”; nâng cao năng lực nắm bắt, phân tích, dự báo, định hướng dư luận xã hội; chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Đồng thời, trao đổi giải pháp phát triển báo chí đa nền tảng, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tạo, sản xuất, phân phối sản phẩm báo chí, giữ vững dòng thông tin chính thống trên không gian số.

Thứ hai, đề xuất các giải pháp đột phá, khả thi nhằm nâng cao vai trò, chất lượng và hiệu quả hoạt động của báo chí địa phương trong thực hiện Chiến lược công tác tư tưởng. Trong đó, chú trọng xây dựng cơ quan báo chí chuyên nghiệp, hiện đại, tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đào tạo đội ngũ người làm báo có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, giỏi chuyên môn và thành thạo kỹ năng số, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Chia sẻ tại phiên thảo luận 1 với nội dung “đi trước một bước trong truyền thông chính sách”, nhà báo Lại Bá Hà, Thành viên Hội đồng Biên tập xuất bản, Phụ trách Báo Hànộimới - Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội cho biết, truyền thông chính sách tại địa bàn đô thị, công nghiệp có những đặc thù riêng. Các chính sách về quy hoạch, giải phóng mặt bằng, cải tạo chung cư cũ, nhà ở xã hội, giao thông, môi trường tác động trực tiếp đến đời sống, sinh kế và tài sản của người dân.

Trong khi đó, công nhân tại các khu công nghiệp, lao động nhập cư và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài là những nhóm công chúng có nhu cầu thông tin đặc thù, đòi hỏi cách tiếp cận linh hoạt. Sự phân hóa về thói quen tiếp nhận thông tin giữa các nhóm công chúng cũng đặt ra yêu cầu phải đa dạng hóa nền tảng truyền thông.

Từ thực tiễn hoạt động của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, nhà báo Lại Bá Hà chia sẻ 5 cách làm trọng tâm: Truyền thông đồng hành với toàn bộ vòng đời chính sách, từ khi xây dựng dự thảo đến quá trình triển khai và đánh giá; phân tầng thông điệp theo từng nhóm công chúng; đưa thông tin chính sách đến tận 126 xã, phường; thực hiện quy trình phản ánh, theo dõi và thông tin kết quả giải quyết; chủ động định hướng, phản bác thông tin sai lệch trên cơ sở sự thật và bằng chứng.

Trong đó, việc phát huy thế mạnh của hệ sinh thái báo chí đa phương tiện được xác định là giải pháp quan trọng. Mỗi nền tảng đảm nhiệm nhóm công chúng phù hợp, từ báo in, báo điện tử, truyền hình, phát thanh đến các nền tảng số và mạng xã hội. Qua đó, thông tin chính sách được truyền tải đa dạng, bảo đảm tính thống nhất nhưng phù hợp với nhu cầu tiếp nhận của từng đối tượng.

Để nâng cao hiệu quả truyền thông chính sách, nhà báo Lại Bá Hà đề xuất xây dựng bản đồ công chúng cho từng chính sách lớn; thiết lập kế hoạch truyền thông xuyên suốt vòng đời chính sách; mở rộng kênh tiếp cận công nhân tại các khu công nghiệp; phát huy mô hình tòa soạn hội tụ, xây dựng đội ngũ phóng viên chuyên sâu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo có kiểm soát.

Hiệu quả truyền thông cần được đánh giá không chỉ bằng lượt xem, lượt nghe mà còn bằng mức độ tiếp cận đúng đối tượng, khả năng giúp người dân hiểu chính sách và số vấn đề được giải quyết sau phản ánh của báo chí.

Nhấn mạnh yêu cầu đặt ra đối với báo chí, nhà báo Lại Bá Hà cho rằng, một chính sách đúng mới chỉ là điều kiện cần; chính sách chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi đến đúng người, bằng ngôn ngữ dễ hiểu, trên kênh thông tin phù hợp và vào thời điểm cần thiết. Truyền thông chính sách không chỉ dừng ở giải thích mà còn phải lắng nghe, phản hồi và chứng minh hiệu quả bằng kết quả thực thi.

Chia sẻ kinh nghiệm truyền thông chính sách trong quá trình triển khai dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình (tỉnh Bắc Ninh), nhà báo Trần Văn Đức, Phó Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Bắc Ninh cho biết, dự án có quy mô lớn, đặt ra yêu cầu rất lớn về công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Để bảo đảm tiến độ, địa phương đã huy động cả hệ thống chính trị, trong đó báo chí đóng vai trò quan trọng trong tuyên truyền, vận động và tạo sự đồng thuận trong nhân dân.

Theo nhà báo Trần Văn Đức, truyền thông chính sách không thể chỉ là quá trình cung cấp thông tin một chiều mà phải bám sát thực tiễn, vừa giúp người dân hiểu chủ trương, chính sách, vừa kịp thời nắm bắt, phản ánh những tâm tư, nguyện vọng và vướng mắc của người dân đến cấp có thẩm quyền. Thực tế triển khai dự án cho thấy, dù chính sách được chuẩn bị kỹ lưỡng, khi đi vào cuộc sống vẫn có thể phát sinh những bất cập cần điều chỉnh.

Từ thực tiễn này, nhà báo Trần Văn Đức nhấn mạnh vai trò của hệ thống báo chí đa phương tiện, từ báo in, báo điện tử, truyền hình đến truyền thanh cơ sở trong việc phát hiện, phản ánh kịp thời những vấn đề phát sinh.

Thông tin phải khách quan, chính xác; những nội dung chưa rõ cần được xác minh, làm sáng tỏ, tránh gây hoài nghi, băn khoăn trong nhân dân. Qua phản ánh của báo chí, các cấp có thẩm quyền có thêm cơ sở xem xét, điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn. Đến nay, địa phương đã bàn giao 100% mặt bằng phục vụ dự án.

Giữ vững dòng thông tin chủ lưu trong môi trường số

Trước những thay đổi nhanh chóng của môi trường truyền thông và thói quen tiếp nhận thông tin, báo chí cần đổi mới cách thể hiện nội dung chính luận, xây dựng Đảng theo hướng gần gũi, sinh động, dễ tiếp cận công chúng. Đồng thời, báo chí nâng cao năng lực phát hiện, xử lý thông tin sai lệch và lan tỏa thông tin chính thống trên các nền tảng số.

Đây là những vấn đề được các nhà báo chia sẻ tại phiên 2 của hội thảo với chủ đề “Giữ vững dòng thông tin chủ lưu trong môi trường số”.

Nhà báo Lê Hồng Kỳ, Phó Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Ninh Bình cho rằng, trong bối cảnh công chúng tiếp nhận thông tin ngày càng đa dạng qua Facebook, TikTok và các nhóm cộng đồng, báo chí địa phương không chỉ cần nâng cao chất lượng nội dung mà còn phải chủ động đưa thông tin chính thống đến những nền tảng công chúng thường xuyên sử dụng.

Trích dẫn

Trích dẫn 1

“Đây không phải là chạy theo mạng xã hội hay "câu view", mà là đổi mới phương thức thể hiện, phân phối thông tin. Một tác phẩm báo chí có thể được chuyển tải bằng hình ảnh, âm thanh hoặc hình thức ngắn gọn, sinh động hơn để tiếp cận nhiều nhóm công chúng”, nhà báo Lê Hồng Kỳ chia sẻ.

Nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tính thuyết phục bằng sự thật, nhà báo Lê Hồng Kỳ cho rằng, trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, báo chí không thể né tránh những vấn đề bất cập. Không phải mọi ý kiến trái chiều đều là thông tin xấu; có những băn khoăn xuất phát từ thiếu thông tin hoặc những phản ánh gay gắt nhưng chứa đựng vấn đề thực tiễn cần giải quyết.

Vì vậy, báo chí cần phát hiện đúng vấn đề, phản ánh khách quan, trung thực và thúc đẩy việc giải quyết những vấn đề người dân quan tâm. Khi tiếng nói và những băn khoăn chính đáng của người dân được tôn trọng, thông tin chính thống sẽ có thêm sức thuyết phục.

Chia sẻ kinh nghiệm về công tác truyền thông chính sách, nhà báo Đỗ Hoàng Hanh, Phó Giám đốc Báo và Phát thanh, Truyền hình Phú Thọ nhấn mạnh vai trò của báo chí trong việc sâu sát cơ sở, kịp thời phát hiện, phản ánh những vấn đề phát sinh. Thông tin cần được kiểm chứng, bảo đảm chính xác, đầy đủ và thống nhất, giúp cơ quan có thẩm quyền có thêm căn cứ xem xét, xử lý; đồng thời tránh tạo ra những băn khoăn không đáng có trong nhân dân.

Đặc biệt, người làm báo phải hiểu sâu sắc chính sách trước khi tuyên truyền. Chỉ khi nắm chắc nội dung, mục tiêu và các quy định liên quan, phóng viên mới có thể nhận diện những điểm chưa phù hợp giữa chủ trương và thực tiễn, từ đó phản ánh đúng vấn đề, góp phần thúc đẩy việc giải quyết những kiến nghị chính đáng của người dân.

Trích dẫn

Trích dẫn 2

Tại hội thảo, Hội Nhà báo thành phố Quảng Ninh phối hợp với Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh tổ chức phát động Cuộc thi ảnh, video clip “Ấn tượng di sản Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn - Kiếp Bạc”.