Khảo cổ Văn hóa Sa Huỳnh trở thành di tích Quốc gia đặc biệt
4 di tích còn lại gồm: Di tích khảo cổ Rộc Tưng – Gò Đá (thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai); di tích kiến trúc nghệ thuật Cụm đình Hương Canh (huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc); di tích lịch sử Đền thờ Vua Mai Hắc Đế (huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An); di tích lịch sử Địa điểm Chiến thắng Ấp Bắc (thị xã Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang).
Những di tích này được xếp hạng di tích Quốc gia đặc biệt tại Quyết định 1649/QĐ-TTg, do Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam ký ngày 29/12/2022.
Theo Quyết định trên, Bộ trưởng Bộ Văn hóa- Thể thao và Du lịch (VH-TT&DL), Chủ tịch UBND các cấp nơi có di tích được xếp hạng, trong phạm vi nhiệm vụ và quyền hạn của mình thực hiện việc quản lý Nhà nước đối với di tích theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa.
Văn hóa Sa Huỳnh được nhà khảo cổ học người Pháp M.Vinet phát hiện năm 1909. Di tích khảo cổ học Văn hóa Sa Huỳnh được Bộ VH-TT&DL xếp hạng di tích cấp Quốc gia năm 1997. Di tích được phân bố chủ yếu ở Long Thạnh, Thạnh Đức (phường Phổ Thạnh) và Phú Khương (Phổ Khánh).
Từ những hiện vật phát hiện trong quá trình khai quật khảo cổ tại các tỉnh duyên hải miền Trung, Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, cho thấy Quảng Ngãi được xem là cái nôi của văn hóa Sa Huỳnh. Sự hiện diện của nền văn hóa cổ này là một thế mạnh mà không phải nơi nào cũng có được.
Nhiều chuyên gia nhận định, Sa Huỳnh gần như là nơi duy nhất còn giữ lại được không gian sinh tồn của người cổ Sa Huỳnh, từ môi trường sinh thái, địa lý nhân văn, địa chất địa mạo… Đây là nguồn tài nguyên quý hiếm, là “bảo tàng sống” cho công tác nghiên cứu và phát triển du lịch bền vững.
Theo Sở VH-TT&DL tỉnh Quảng Ngãi, hồ sơ di tích Quốc gia đặc biệt Văn hóa Sa Huỳnh được lập gồm 5 địa điểm: Di tích Long Thạnh, di tích Phú Khương, di tích Thạnh Đức, di tích đầm An Khê - lạch An Khê và quần thể di tích Chăm pa.
