Kiến tạo thể chế - động lực phát triển từ nghị trường HĐND thành phố Hà Nội

Đặt trọng tâm các cơ chế, chính sách lớn, đột phá

Triển khai chỉ đạo của Trung ương, Thành ủy và bám sát yêu cầu thực tiễn, thời gian qua, HĐND thành phố Hà Nội đã chủ động, kịp thời ban hành nhiều nghị quyết quan trọng, đặc thù. Những quyết sách này không chỉ dừng lại ở việc cụ thể hóa quy định của pháp luật, mà còn thể hiện tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược 100 năm.

Trong bối cảnh Hà Nội đang đứng trước những yêu cầu phát triển mới, áp lực về dân số, hạ tầng, môi trường, chất lượng sống, thì việc kiến tạo thể chế phù hợp, linh hoạt, mang tính đột phá chính là chìa khóa để giải quyết các bài toán phát triển. Có thể thấy rõ điều đó qua việc HĐND thành phố nhanh chóng thể chế hóa các chủ trương lớn của Trung ương như: Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 5/5/2022 của Bộ Chính trị về “Phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”; Luật Thủ đô (sửa đổi) năm 2024 với nhiều cơ chế, chính sách đặc thù; hay Nghị quyết số 258/2025/QH15 ngày 11/12/2025 về Thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô.

Ngay sau khi các văn bản luật, nghị quyết được ban hành, HĐND thành phố Hà Nội đã khẩn trương xem xét, thông qua các nghị quyết nhằm cụ thể hóa, triển khai thi hành. Việc tổ chức số lượng lớn các kỳ họp chuyên đề trong nhiệm kỳ 2021 - 2026 (với 31 kỳ họp, gấp 1,5 lần so với nhiệm kỳ trước. Riêng trong năm 2025 đã tổ chức 10 kỳ họp, bằng 1/3 tổng số các kỳ họp trong nhiệm kỳ này) không chỉ phản ánh khối lượng công việc ngày càng tăng, mà còn cho thấy tinh thần chủ động, linh hoạt, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Các kỳ họp đã trở thành diễn đàn quyết sách năng động, nơi các vấn đề cấp thiết được xem xét, quyết định kịp thời. Kỳ họp tập trung chính vào các nội dung, nghị quyết quan trọng, có ý nghĩa lớn trong phát triển kinh tế - xã hội Thủ đô và đặt trọng tâm vào việc ban hành các cơ chế, chính sách lớn, đột phá.

Đáng chú ý, việc ban hành hàng loạt nghị quyết triển khai Luật Thủ đô đã khẳng định rõ vai trò kiến tạo thể chế của HĐND thành phố. Đến nay HĐND thành phố đã ban hành trên 60 nghị quyết để triển khai thi hành Luật Thủ đô, riêng trong năm 2025, HĐND thành phố ban hành 39 nghị quyết. Những nghị quyết này không đơn thuần là thủ tục pháp lý, mà là quá trình chuyển hóa các quy định mang tính nguyên tắc thành các cơ chế vận hành cụ thể, phù hợp với đặc thù Thủ đô. Qua đó, góp phần tháo gỡ những vướng mắc về phân cấp, phân quyền, thẩm quyền quyết định, trình tự, thủ tục đầu tư, quy hoạch… Đây là những lĩnh vực vốn được xem là “điểm nghẽn” lâu nay.

Kiến tạo thể chế với tầm nhìn mới, tư duy mới

Thể chế luôn giữ vai trò nền tảng, là "xương sống" định hình mọi hoạt động quản lý, điều hành và phát triển kinh tế - xã hội của mỗi địa phương; thể chế không phải là những quy định khô cứng trên giấy, mà phải trở thành động lực phát triển. Vai trò kiến tạo thể chế của HĐND thành phố thời gian qua không chỉ dừng lại ở việc ban hành nghị quyết, mà còn ở tầm nhìn chiến lược trong lựa chọn, quyết định các chính sách lớn, các dự án mang tính dẫn dắt. Việc thông qua các nghị quyết liên quan đến quy hoạch, phát triển không gian đô thị, hạ tầng chiến lược cho thấy tư duy phát triển dài hạn, bền vững. Có thể kể tới những dự án như: Quy hoạch phân khu đô thị thể thao Olympic; Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng hay Dự án khu đô thị thể thao Olympic không chỉ mang ý nghĩa đầu tư đơn lẻ. Đây là những quyết định mang tầm vóc chiến lược, thể hiện tư duy quy hoạch dài hạn, hướng tới kiến tạo không gian phát triển mới cho Thủ đô. Đằng sau mỗi nghị quyết là tầm nhìn về một Hà Nội hiện đại, xanh, đáng sống, nơi phát triển kinh tế gắn liền với nâng cao chất lượng sống của người dân.

Theo Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà: "Các dự án này thể hiện tầm nhìn mới, tư duy 100 năm, hứa hẹn kiến tạo không gian cảnh quan xanh, đẹp, hiện đại của Thủ đô".

Trong quá trình kiến tạo thể chế, HĐND thành phố đã luôn đồng hành, phối hợp chặt chẽ với UBND và các cơ quan liên quan để chủ động rà soát sớm, chuẩn bị kỹ lưỡng, bảo đảm đúng quy trình, thẩm quyền. Nhờ đó, đã góp phần nâng cao chất lượng nghị quyết, tạo sự đồng thuận cao. Đây chính là yếu tố quan trọng để các quyết sách khi ban hành có tính khả thi, đi vào thực tiễn.

Có thể khẳng định, những nghị quyết được HĐND thành phố ban hành thời gian qua không chỉ tạo cơ sở pháp lý cho quản lý, điều hành mà còn mở ra không gian phát triển mới, khơi thông nguồn lực, tạo động lực tăng trưởng. Từ quyết sách đến thực tiễn, từ thể chế đến phát triển, vai trò của HĐND ngày càng được khẳng định rõ nét. HĐND thành phố Hà Nội đã và đang khẳng định rõ nét vị thế là cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương; là chủ thể kiến tạo thể chế, tạo lập hành lang pháp lý, góp phần tháo gỡ “điểm nghẽn”, mở đường cho sự phát triển nhanh và bền vững của Thủ đô.