Việt Nam vươn mình trong kỷ nguyên mới
Logo
Đăng ký mua gói ấn phẩm|Đăng nhập

Làm sao để không đóng băng di sản trong thành phố sáng tạo?

Kinhtedothi – Ngày 23/11, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức tọa đàm khoa học “Di sản trong thành phố sáng tạo Hà Nội”. Đây là sự kiện trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế,  sáng tạo Hà Nội 2022.

Quan điểm bảo tồn di sản lỗi thời

Tại buổi tọa đàm, các nhà khoa học nhấn mạnh, Hà Nội được xem là TP có quỹ di sản văn hoá phong phú, với gần 6.000 di tích lịch sử văn hoá, gần 1.800 di sản văn hoá phi vật thể, 12 nhóm với 149 bảo vật quốc gia, 4 bảo tàng công lập và 15 bảo tàng ngoài công lập đang lưu giữ, bảo quản hàng vạn hiện vật quý giá. Quỹ di sản phong phú này chính là nguồn lực để Hà Nội phát huy và là cơ sở cho sự phát triển của công nghiệp di sản.

Toàn cảnh buổi toạ đàm.

Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Văn Hiệu, Chủ nhiệm Khoa Các khoa học liên ngành - Đại học Quốc gia Hà Nội: Không ít nơi, di sản bị coi là những trở lực cho quá trình phát triển. Quan điểm bảo tồn di sản văn hoá truyền thống theo các khuôn mẫu hiện nay khiến cho việc bảo tồn di sản được hiểu như một hoạt động tốn kém gắn liền với vai trò của Nhà nước và các tổ chức quốc tế.

Trong khi đó, sự phát triển của các đô thị hiện nay bao gồm các đô thị di sản đòi hỏi một sự phát triển sáng tạo, năng động, với sự tham gia của cộng đồng xã hội. Vì thế, việc bảo tồn các di sản vă hoá nên được hiểu trong mối quan hệ biện chứng với tính chất sáng tạo của các đô thị hiện đại trên thế giới.

Chính vì vậy, tại buổi toạ đàm, nhiều câu hỏi được đặt ra về những giới hạn sáng tạo đối với di sản để vẫn có thể bảo tồn, phát huy giá trị di sản mà không để chúng biến mất. Về vấn đề này, TS Lư Thị Thanh Lê - Giảng viên bộ môn Công nghiệp văn hoá và sáng tạo chia sẻ: “Rất nhiều người e ngại sáng tạo ở các di sản văn hoá Việt Nam vì yếu tố bảo tồn nguyên gốc. Tuy nhiên, tôi cho rằng cần mạnh dạn thể nghiệm với di sản. Nhưng trong quá trình đó, cần cân nhắc đến ý tưởng, những tác động của sáng tạo tới di sản, tác động tới cộng đồng di sản đó để điều chỉnh ở mức tốt nhất”.

Bảo tồn cũng là biến đổi

Tại buổi tọa đàm, nhiều chuyên gia cũng đặt vấn đề, tranh luận về 2 yếu tố sáng tạo và di sản. Theo một số diễn giả, bảo tồn di sản và sáng tạo là 2 điều đối lập, hỗ trợ cho nhau. Sáng tạo cần đến di sản để được neo lại trong không gian và thời gian. Bởi di sản là nguồn cung cấp ý tưởng, cảm hứng và những câu chuyện để sáng tạo; để những ý tưởng sáng tạo hiện hữu trên di sản không bị lãng quên. Và đặc biệt, sáng tạo trên kiến trúc di sản vượt lên những tính chất tiêu khiển, giải trí nhất thời. Ngược lại đối với di sản, yếu tố sáng tạo sẽ góp phần tôn vinh và làm mới các giá trị nổi bật; khuyến khích sự tưởng tác và chia sẻ của cộng đồng. Bởi thực tế cho thấy, di sản hiện nay rất mong manh và dễ bị tổn thương.

Các nhà khoa học, chuyên gia trao đổi, thảo luận.

KTS Lê Phước Anh - Trưởng bộ môn Đô thị và Kiến trúc bền vững cho rằng không nên “đóng băng” di sản tại các bảo tàng nếu không muốn chúng biến mất nhanh hơn. Nếu muốn di sản "sống", chúng ta phải buộc phải thay đổi và sáng tạo nó. Còn nếu chỉ đóng băng và giữa nguyên hiện trạng chỉ khiến di sản chết nhanh hơn.

Mặt khác theo đại diện UNESCO, tổ chức này chỉ đưa các di sản vào danh mục, ghi danh chứ không khuyến khích việc vinh danh hay xếp hạng di sản vì như vậy sẽ đánh giá di sản này tốt hơn di sản kia. Đó là lý do, UNESCO có nhiều sáng kiến khác như thành lập mạng lưới các thành phố sáng tạo.

Thông qua mạng lưới đó, các TP tham gia sẽ có chương trình phát triển văn hóa, đặt văn hóa là trung tâm sự phát triển. Trong xã hội đương đại, chúng ta không chỉ bảo tồn mà cần có sự tham gia liên ngành để di sản vẫn tồn tại.

 

Di sản không phải của quá khứ mà là khát vọng của đương đại. Di sản kết nối và sử dụng quá khứ cho nhu cầu hiện tại với tầm nhìn tương lai. Với vai trò kết nối, di sản là một bộ phận không thể tách rời với sự vận động của xã hội và đời sống kinh tế hiện đại. Ngoài những giá trị lịch sử và thẩm mỹ, di sản dù là vật thể hay phi vật thể đều là một tài sản độc đáo được tạo ra trong không gian đương đại kết nối với không gian hiện đại tạo ra những giá trị, căn tính xã hội và truyền cảm hứng cho hoạt động của con người hiện đại.

PGS.TS. Phạm Quỳnh Phương – Khoa Các khoa học liên ngành, Đại học Quốc gia Hà Nội

Chuỗi hoạt động sáng tạo từ văn hóa truyền thống

Chuỗi hoạt động sáng tạo từ văn hóa truyền thống

Bài 1: Đánh thức tiềm năng sáng tạo

Bài 1: Đánh thức tiềm năng sáng tạo

Đọc nhiều
HỎI ĐÁP THÔNG MINH

CẢM NHẬN CỦA BẠN VỀ BÀI VIẾT NÀY

  • Rất hay
  • Thích
  • Giải trí
  • Cần cải thiện

BÌNH LUẬN (0)

Đừng bỏ lỡ
Những lưu ý khi đổi vé và địa điểm gửi xe dành cho khán giả "Muôn sắc Việt Nam"

Những lưu ý khi đổi vé và địa điểm gửi xe dành cho khán giả "Muôn sắc Việt Nam"

21 Nov, 06:47 PM

Để quá trình đổi vé tham dự chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra thuận lợi, Ban tổ chức lưu ý khán giả chuẩn bị đầy đủ mã QR, giấy tờ tùy thân và tuân thủ hướng dẫn tại các điểm đổi vé. Đồng thời, Ban tổ chức bố trí các địa điểm gửi xe máy, khuyến khích người dân ưu tiên sử dụng phương tiện công cộng để hạn chế ùn tắc giao thông.

Ngân vang tiếng chiêng Mường

Ngân vang tiếng chiêng Mường

21 Nov, 04:31 PM

Trong nhịp sống hiện đại hối hả, tiếng cồng, tiếng chiêng Mường vẫn bền bỉ ngân vang nơi những bản làng dưới chân núi Ba Vì (Hà Nội). Trước những đổi thay của đời sống, di sản văn hóa ấy đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải được gìn giữ, trao truyền và lan tỏa bằng những cách làm mới.

Gắn kết cộng đồng từ những giá trị văn hóa

Gắn kết cộng đồng từ những giá trị văn hóa

21 Nov, 04:30 PM

Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam (24-11) tại Hà Nội không chỉ tạo không gian sinh hoạt cộng đồng, mà còn góp phần khơi dậy tinh thần đoàn kết, phát huy vai trò chủ thể của nhân dân trong xây dựng khu dân cư an toàn, ấm no, hạnh phúc.

Sức nóng “Muôn sắc Việt Nam” từ các điểm đổi vé

Sức nóng “Muôn sắc Việt Nam” từ các điểm đổi vé

21 Nov, 04:26 PM

Chiều 21-11, đông đảo khán giả đến các điểm đổi vé tham dự chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội. Không chỉ háo hức chờ đón một đêm nghệ thuật quy mô lớn, nhiều người còn bày tỏ niềm vui khi có cơ hội tham dự sự kiện đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam (24-11), lần đầu tiên được tổ chức trên phạm vi cả nước.

Tin mới
VIDEO
Tin Tài Trợ