Lạng Sơn: tiếp sức cho kinh tế hợp tác xã phát triển

Bước ngoặt từ mô hình mới

Thành lập từ năm 2014 với vốn điều lệ ban đầu 3 tỷ đồng, đến năm 2024, Quỹ hỗ trợ HTX tỉnh được nâng lên 7,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, quá trình hoạt động còn nhiều bất cập: một số HTX sử dụng vốn hiệu quả, trong khi các HTX khác nợ quá hạn và một số khác mới trả được một phần nợ gốc. Việc quản lý vốn chưa chặt chẽ, đối tượng tiếp cận vốn còn hạn chế, hiệu quả sử dụng chưa cao.

Trước thực tế đó, ngày 1/7/2024, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 1158/QĐ-UBND tổ chức lại Quỹ hỗ trợ HTX tỉnh. Theo quyết định, quỹ sẽ được bổ sung vốn điều lệ lên 20 tỷ đồng vào năm 2026 và đạt 30 tỷ đồng vào năm 2028.

Mô hình mới có nhiều thay đổi đáng kể. Quỹ chuyển sang hoạt động theo hình thức ủy thác qua Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh. Đối tượng vay vốn được mở rộng, bao gồm cả các thành viên của tổ hợp tác, HTX (trừ doanh nghiệp là thành viên HTX), có trụ sở và hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh.

Mức vay tối đa cho HTX, liên hiệp HTX tăng lên 2 tỷ đồng (trước đây là 300 triệu đồng), thành viên HTX được vay tối đa 100 triệu đồng/người. Thời hạn vay kéo dài đến 5 năm, lãi suất ưu đãi bằng 85% mức lãi suất cho vay bình quân của các ngân hàng thương mại trong nước cùng kỳ. Thủ tục vay được đơn giản hóa, tạo thuận lợi cho các HTX tiếp cận nguồn vốn.

Nguồn lực mới cho sản xuất, kinh doanh

Từ khi chuyển đổi mô hình, Quỹ hỗ trợ HTX đã giải ngân 9,1 tỷ đồng cho 91 thành viên thuộc 26 HTX trên địa bàn tỉnh. Các khoản vay đã phát huy hiệu quả rõ rệt trong thực tiễn.

Bà Hà Thị Lược, thành viên HTX Sản xuất và Dịch vụ nông nghiệp Pò Đứa (phường Đông Kinh) chia sẻ: “Tôi được hướng dẫn thủ tục vay 100 triệu đồng để đầu tư mô hình trồng cà chua hữu cơ. Nguồn vốn giúp tôi chủ động hơn trong sản xuất, nâng cao thu nhập”.

Tương tự, HTX Dịch vụ nông nghiệp Yên Sơn (xã Cai Kinh) đã vay 400 triệu đồng để cải tạo và mở rộng 8,5 ha cây na Thái. Ông Nông Viết Đại, Giám đốc HTX cho biết: “Vốn vay giúp chúng tôi mở rộng diện tích canh tác, kỳ vọng mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn trong thời gian tới.”

Nhiều HTX khác cũng đang hưởng lợi từ nguồn vốn ưu đãi. HTX Sản xuất và dịch vụ nông lâm nghiệp Hoàng Trung (phường Tam Thanh) vay 500 triệu đồng đầu tư cây ăn quả và phương tiện vận chuyển hàng hóa; HTX Vân An (xã Chiến Thắng) vay 400 triệu đồng phát triển mô hình nuôi ngựa bạch; HTX Quang Huy (xã Chi Lăng) sử dụng 200 triệu đồng vốn vay để mở rộng diện tích trồng na...

Để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và đảm bảo công tác quản lý, từ tháng 5/2025 đến nay, lãnh đạo Quỹ hỗ trợ HTX tỉnh phối hợp với các cơ quan liên quan tiến hành kiểm tra thực tế tại 5 HTX và thành viên vay vốn. Qua kiểm tra, các đơn vị đã nắm bắt được tiến độ triển khai, những khó khăn trong quá trình thực hiện và kịp thời đề xuất các giải pháp tháo gỡ.

Toàn tỉnh hiện có 560 HTX đang hoạt động với hơn 6.300 thành viên. Tuy nhiên, đa số HTX vẫn gặp khó khăn về vốn để đầu tư sản xuất, kinh doanh. Việc mở rộng phạm vi cho vay, tăng mức vay tối đa và đơn giản hóa thủ tục giúp các HTX có thêm điều kiện phát triển.

Ông Liễu Xuân Du, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh, Chủ tịch Quỹ hỗ trợ HTX tỉnh nhận định: “Việc tái tổ chức quỹ là bước đi quan trọng để tăng hiệu quả hoạt động, hỗ trợ HTX phát triển theo hướng bền vững và thực chất hơn.”

Thời gian tới, Quỹ hỗ trợ HTX tỉnh sẽ tiếp tục phối hợp với Liên minh HTX tỉnh và các cơ quan chuyên môn tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn các HTX tiếp cận chính sách ưu đãi. Đồng thời, tăng cường công tác giám sát, kiểm tra định kỳ nhằm đảm bảo vốn vay được sử dụng đúng mục đích, phát huy hiệu quả tối đa.

Từ một quỹ hoạt động cầm chừng với nhiều bất cập, Quỹ hỗ trợ HTX tỉnh nay đang từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong hoạt động của các HTX. Việc tiếp sức kịp thời giúp nhiều HTX tháo gỡ điểm nghẽn về vốn, mở rộng quy mô, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, từ đó đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế tập thể, nông nghiệp và nông thôn của tỉnh.