Lãnh đạo châu Âu tới Mỹ cùng ông Zelensky, kỳ vọng giải pháp chấm dứt chiến tranh

Các nhà lãnh đạo châu Âu sẽ cùng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Washington, theo thông tin đưa ra ngày Chủ Nhật.

 Cuộc gặp được kỳ vọng sẽ củng cố vị thế của ông Zelensky trong bối cảnh ông Trump gây sức ép để Ukraine sớm chấp nhận một thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt cuộc chiến khốc liệt nhất tại châu Âu trong nhiều thập kỷ.

Ông Trump đang thúc đẩy Kiev hướng tới một thỏa thuận sau cuộc gặp với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Alaska. Ông Trump và ông Zelensky dự kiến sẽ có cuộc trao đổi trực tiếp vào ngày thứ Hai.

Trong cuộc phỏng vấn với chương trình “Face the Nation” của CBS, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhận định rằng nếu hòa bình không đạt được và xung đột kéo dài, hàng nghìn người sẽ tiếp tục chịu tổn thất. Ông nhấn mạnh Washington không mong muốn kịch bản đó, dù thực tế có thể buộc phải đối mặt.

Trước đó, ông Trump viết trên mạng xã hội rằng đã đạt được “một bước tiến quan trọng liên quan đến Nga”, song không nói rõ chi tiết.

Một số nguồn tin cho biết lãnh đạo Mỹ và Nga đã thảo luận về khả năng Nga rút khỏi một số vùng đất nhỏ mà nước này đang kiểm soát, đổi lại Kiev phải nhượng bộ một phần lãnh thổ ở miền Đông và chấp nhận đóng băng tiền tuyến tại những khu vực còn lại.

Ông Mikhail Ulyanov, phái viên Nga tại các tổ chức quốc tế ở Vienna, cho rằng bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng sẽ bao gồm các cam kết an ninh dành cho Kiev.

Ông nói thêm: “Nhiều nhà lãnh đạo châu Âu nhấn mạnh rằng thỏa thuận trong tương lai phải đi kèm với những bảo đảm đáng tin cậy cho Ukraine. Nga đồng ý với quan điểm đó, đồng thời cũng mong đợi sẽ nhận được những cam kết an ninh phù hợp”.

Đặc phái viên của ông Trump, ông Steve Witkoff, cho biết vấn đề Donbass đang được thảo luận và gợi ý Mỹ có thể xem xét một cơ chế bảo vệ tương tự Điều 5 của NATO thay cho việc Ukraine tìm kiếm tư cách thành viên.

 Ông nói đây là “lần đầu tiên phía Nga bày tỏ sự đồng thuận với ý tưởng này”. Tuy nhiên, lời cam kết này có thể chưa đủ để thuyết phục Kiev, khi những đảm bảo an ninh trong quá khứ cũng không ngăn được các biến động lớn, từ việc Nga sáp nhập Crimea năm 2014 đến cuộc xung đột toàn diện năm 2022.

Tại châu Âu, Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Anh Keir Starmer đã họp cùng các đồng minh để khẳng định ủng hộ ông Zelensky, hướng tới những cam kết an ninh vững chắc cho Ukraine với sự tham gia then chốt của Mỹ. Các lãnh đạo châu Âu cũng muốn giúp Kiev tránh lặp lại tình huống hồi tháng 2, khi trong cuộc gặp tại Nhà Trắng, ông Zelensky từng bị ông Trump và Phó Tổng thống JD Vance công khai chỉ trích.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cũng sẽ đến Washington, cùng với Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb và Thủ tướng Ý Giorgia Meloni. Sự hiện diện của các lãnh đạo này được coi là biểu tượng cho quyết tâm duy trì đoàn kết trong khối. Trong tuyên bố sau cuộc họp ngày Chủ Nhật, họ nhấn mạnh mọi thảo luận về lãnh thổ đều phải có sự tham gia của Kiev và phải đi kèm những cam kết rõ ràng nhằm bảo vệ phần đất còn lại của Ukraine.

Đọc thêm: Xu hướng AI bùng nổ: nghề nào an toàn, nghề nào rủi ro?

Một số lãnh đạo châu Âu kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức, phù hợp với tuyên bố ban đầu của ông Trump tại hội nghị với ông Putin. Tuy nhiên, sau đó ông Trump lại tỏ ý chấp nhận đàm phán mà không cần ngừng bắn trước, khiến một số đồng minh lo ngại. Bộ Ngoại giao Ba Lan khẳng định: “Không thể đàm phán hòa bình khi bom đạn vẫn tiếp tục rơi”.

Anh, Pháp và Đức tuyên bố sẵn sàng hỗ trợ Ukraine sau xung đột. Ông Zelensky khẳng định nguyên tắc biên giới không thể thay đổi bằng vũ lực và nhấn mạnh các đảm bảo an ninh phải thực chất, bao trùm cả trên bộ, trên không và trên biển.

Ông Rubio nhận định Nga và Ukraine cần nhượng bộ để đạt thỏa thuận, đồng thời cảnh báo sẽ có biện pháp bổ sung nếu Moscow không hợp tác. Ông cho rằng chưa thể coi hòa bình ở gần, nhưng đã có đủ tiến triển để tiếp tục gặp ông Zelensky và các lãnh đạo châu Âu.