Lễ hội văn hóa dân gian trong đời sống đương đại 2020: Hà Nội khoe nét văn hóa truyền thống và sáng tạo

Sáng tạo trên bề dày nghìn năm

Ngay sau màn khai hội vào 20 giờ tối 11/12, tại khu vực vườn hoa Lý Thái Tổ sẽ là nơi trình diễn, trưng bày của không gian hàng thủ công mỹ nghệ, không gian mỹ thuật và không gian trình diễn văn hóa phi vật thể đặc trưng của Hà Nội. Theo Giám đốc Sở VH&TT Hà Nội (đơn vị được UBND TP giao chủ trì, phối hợp tổ chức sự kiện) Tô Văn Động: “Tinh thần của lễ hội là dựa trên các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể mà Hà Nội đang sở hữu, các nghệ nhân làng nghề, nghệ nhân trình diễn sáng tạo để sản phẩm hoặc tiết mục phù hợp với đời sống đương đại, được công chúng tiếp nhận và có giá trị lâu bền trong thời đại mới”. Chính vì vậy, cùng là sản phẩm nặn tò he ở Phú Xuyên, nhưng đến với lễ hội lần này sẽ không chỉ có những hình thù như bông hoa, con giống… mà sẽ có cả những hình ảnh về điểm đến lịch sử của Hà Nội. Đặc biệt, các nghệ nhân nặn tò he đã sáng tạo ra chất liệu mới, để thay vì tò he giữ được 1 - 2 tuần thì nay có thể bảo quản được một năm. Ngoài ra, các sản phẩm sáng tạo của nghề đúc đồng Ngũ Xã (quận Ba Đình), dệt lụa Vạn Phúc (quận Hà Đông); đậu bạc Định Công (Hoàng Mai); dệt tơ tằm, tơ sen Phùng Xá (huyện Mỹ Đức); khảm trai, sơn mài Chuyên Mỹ, đan cỏ Tế Phú Túc (huyện Phú Xuyên)… cũng sẽ được các nghệ nhân làng nghề trình diễn quy trình thực hành và giới thiệu các sản phẩm truyền thống có thiết kế sáng tạo.

Không gian mỹ thuật dân gian trong đời sống đương đại sẽ là không gian giao lưu, trải nghiệm văn hóa về làng... Hay khu vực trình diễn di sản văn hoá phi vật thể trong đời sống đương đại sẽ giới thiệu về các loại hình di sản văn hoá phi vật thể Hà Nội và trình diễn di sản văn hoá phi vật thể do các nghệ nhân tại Hà Nội trình diễn như: Hát ca trù, Hát ví, hát dô (huyện Quốc Oai), Hát chèo Tàu (huyện Đan Phượng), Hát trống quân (huyện Phúc Thọ), Hát xẩm, múa rối cạn Tế Tiêu (huyện Mỹ Đức), Múa công chiêng của người Mường (huyện Thạch Thất),...

Cơ hội đón hội hiếm hoi năm 2020

Đầu năm 2020, Hà Nội dự kiến tổ chức rất nhiều hoạt động văn hóa, vừa mang tính giao lưu với thế giới, vừa để bảo tồn phát huy giá trị di sản như: Lễ hội ẩm thực Hà Nội, Lễ hội hoa Anh đào, hòa nhạc Vietnam Airlines Classic - Hanoi Concert bên Hồ Gươm… hoặc rất nhiều hoạt động khác. Nhưng do đại dịch Covid-19 nên tất cả các sự kiện trên đều lỡ hẹn với công chúng Thủ đô. Với Lễ hội văn hoá dân gian trong đời sống đương đại 2020 dù đã giảm quy mô, nhưng vẫn là sự kiện hội tụ nhiều loại hình di sản độc đáo của Thủ đô nhất từ đầu năm đến nay, để góp tiếng nói chung vào công tác bảo tồn văn hóa. Theo dự kiến, nếu sự kiện lần đầu tổ chức thành công, Hà Nội sẽ duy trì sự kiện này theo định kỳ hàng năm nhằm góp phần bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá dân gian truyền thống trong xã hội đương đại, thực hiện cam kết của TP Hà Nội tham gia mạng lưới Thành phố Sáng tạo của UNESCO.

Hiện nay, công tác chuẩn bị gần như đã hoàn tất, các nghệ nhân chuẩn bị nhận bàn giao các gian hàng. Với việc đưa các sản phẩm truyền thống, các loại hình nghệ thuật thoát khỏi không gian làng, đến với không gian mới, đặt cao vai trò trình diễn hơn giao lưu thương mại sẽ thổi hồn mới cho các giá trị xưa.