Luật Thủ đô 2024 sẽ tạo điều kiện cải thiện hạ tầng các khu đô thị

Theo các chuyên gia xây dựng, trong quá trình quy hoạch phát triển Thủ đô có một số vấn đề cần giải quyết như: liên kết vùng và kết nối yếu; chênh lệch phát triển giữa khu vực đô thị và khu vực nông thôn; phát triển đô thị, nhà ở chưa gắn với việc làm và dịch vụ; không gian đô thị, nông thôn phát triển tự phát, chưa theo quy hoạch.

Vì sao hạ tầng đô thị không đồng bộ?

Điều dễ thấy tại nhiều quận, huyện của Hà Nội hiện nay là hạ tầng đô thị không đồng bộ, quá tải, tác động tiêu cực tới môi trường phát triển kinh tế - xã hội; chất lượng đô thị thấp, môi trường bị ô nhiễm; công tác quản lý phát triển đô thị - nông thôn gặp nhiều bất cập.

Phường Định Công (quận Hoàng Mai) với diện tích 275,5ha, có 3 khu đô thị, 29 chung cư cao tầng, nhiều dự án trọng điểm được triển khai theo quy hoạch là một trong những phường minh họa điển hình cho nhận định trên. Đây là điểm nóng trong công tác quản lý trật tự xây dựng và quản lý đất đai của quận Hoàng Mai mà Ban Thường vụ Quận ủy Hoàng Mai đã phải điều động những cán bộ có nhiều kinh nghiệm năng lực để đảm nhiệm vị trí Bí thư Đảng ủy phường, Phó Chủ tịch UBND phường phụ trách kinh tế, đô thị.

Hiện nay, trên địa bàn phường Định Công vẫn còn 42 tuyến ngõ, ngách cần nâng cấp, cải tạo do mặt đường xuống cấp, hệ thống thoát nước không đảm bảo. Ngoài ra, có tới 6 công trình như: Trạm Y tế phường, Khu đài tưởng niệm, Nghĩa trang liệt sĩ, các nhà văn hóa phường xuống cấp từ lâu, cử tri đã nhiều lần phản ánh lên đoàn đại biểu Quốc hội, HĐND TP, HĐND quận… nhưng chưa được cải tạo.

Một trong những nguyên nhân khiến quận không thể dùng ngân sách cải tạo, sửa chữa vì đất nằm trong khu dự án chậm triển khai, trách nhiệm thuộc về chủ đầu tư các dự án đã được phê duyệt. Điển hình là dự án khu đô thị mới mở rộng phía Bắc và phía Tây Bắc Đại Kim - Định Công (100,9ha), được UBND TP Hà Nội phê duyệt quy hoạch tỷ lệ 1/500 từ năm 2018 nhưng kéo dài khiến cho công tác quản lý đất đai, quản lý trật tự xây dựng gặp nhiều khó khăn, bộ mặt đô thị nhếch nhách. Luật Thủ đô 2024 đã tháo gỡ những bất cập này khi Chương II về Tổ chức chính quyền đô thị được tăng thêm nhiều quyền hạn.

Công tác quản lý đất đai gặp nhiều khó khăn

Khu đô thị Định Công rộng 35ha, được UBND TP Hà Nội phê duyệt tại Quyết định số 2819/QĐ-UB ngày 27/8/1996 (sau đó năm 2005, được điều chỉnh theo Quyết định 225/2005/QĐ-UB ngày 16/2/2005 tỷ lệ 1/2000) hiện người dân chỉ được xây dựng 3 tầng, 1 tum.

Tuy nhiên, tại quy hoạch khu vực sau này nhiều hộ đã được phép xây dựng cao tầng hơn. Điều này khiến cho nhiều người dân (khu 35ha) thắc mắc, kiến nghị điều chỉnh và một số hộ đã “xé rào”, khiến cho công tác quản lý đô thị trở nên phức tạp, phát sinh nhiều sai phạm.

Khách quan đánh giá, vì nhiều lý do khác nhau, đến nay với quy mô dân số trên 50.000 người, công tác quản lý đất đai của phường Định Công vẫn đang gặp rất nhiều vấn đề mà chỉ khi số hóa theo đúng tinh thần Luật Thủ đô mới có thể cải thiện.

Với 275,5ha, phường Định Công hiện có 53 bản đồ địa chính, trong đó 40 bản đồ đất thổ cư, 13 bản đồ đất thổ canh. Chỉ tính trong 2.980 thửa đất thổ cư có trên bản đồ quy hoạch tỷ lệ 1/500 phường Định Công, vẫn còn 1.473 thửa đất chưa hoàn thành cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, dù trong 2 năm 2023 - 2024, chính quyền cấp phường, quận đã có nhiều nỗ lực giải quyết.

Bảo đảm tính kế thừa, thống nhất, đồng bộ

Với Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 vừa được thông qua, những bất cấp tại phường Định Công như nêu ở trên sẽ được giải quyết, tạo điều kiện cho phường phát triển kinh tế - xã hội, hạn chế tối đa các tiêu cực trong quản lý đất đai...

Sự thay đổi về tư duy làm quy hoạch và phân cấp trong quản lý quy hoạch theo tinh thần Luật Thủ đô 2024 vừa phải bảo đảm tính kế thừa, đảm bảo thống nhất, đồng bộ, không chồng chéo, mâu thuẫn với quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch ngành quốc gia, vừa phải có tư duy đột phá, tầm nhìn chiến lược để tạo ra giá trị mới. Đây là điều mà người dân và chính quyền các cấp của Thủ đô đang mong chờ.

Ngày 14/3/2025, Ban Thường vụ Quận ủy Hoàng Mai đã banh hành Chỉ thị 967-CV/QU về việc tăng cường quản lý đất đai, đầu tư công, quản lý đô thị, trật tự xây dựng và công tác bảo đảm an ninh, an toàn trật tự xã hội trên địa bàn quận Hoàng Mai.

UBND quận Hoàng Mai đã triệu tập 2 cuộc họp với cán bộ chủ chốt nhằm quán triệt nhiệm vụ, xem đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của 14 phường trong thời gian tới.