“Một ngày cùng Di sản Phú Thượng”: hành trình trở về miền văn hoá Thăng Long

Phú Thượng - mảnh đất cổ ven đô bên bờ sông Hồng vẫn giữ cho mình những lớp trầm tích văn hoá được tích lũy qua bao thế hệ. Giữa nhịp sống hiện đại của Thủ đô, vùng đất này lặng lẽ lưu giữ những công trình kiến trúc, nếp sống và nghề truyền thống mang đậm hơi thở kinh kỳ xưa, từ đình Phú Gia, chùa Bà Già đến đình - chùa Phú Xá… tạo nên một quần thể di sản đặc sắc của Hà Nội nghìn năm văn hiến.

Địa điểm đầu tiên trong tour du lịch trải nghiệm được nhắc đến đó là khu di tích đình Phú Gia. Đình Phú Gia là tên gọi theo địa danh làng Phú Gia. Trước đây đình có tên gọi khác là đình Khai Nguyên, quán Già La. Đình là nơi thờ vị Thành Hoàng làng. Thần có tên huý là Nhự hay còn gọi là "Thần Già La, Thần Khai Nguyên", thần là vị tướng thời vua Hùng Vương thứ sáu, Ngài có công đánh giặc cứu nước.

Theo "Bản xã thân ký" thì Đại vương chính là vị thổ thần được thờ phụng từ rất lâu. Ngài có công trong sự nghiệp chống giặc ngoại xâm, bảo vệ chủ quyền của đất nước, đồng thời là vị thần linh ứng giúp cho việc chặn nạn hồng thuy đem lại hạnh phúc ấm no cho nhân dân. Với công lao to lớn và sự hy sinh hiển hách, Ngài đã được ban tặng nhiều sắc phong qua các triều đại, thể hiện tinh thần "cứu nước, cứu dân, âm phù dương trợ, dân tình yên ổn" và được tôn là "Tối Linh Thượng Đăng Thân”.

Ngày 28/12/2001, đình Phú Gia được cấp bằng công nhận là Di tích lịch sử cấp Quốc gia. Hằng năm Lễ hội Truyền thống của Đình Phú Gia được tổ chức vào các ngày 9 và 10 tháng Giêng Âm lịch.

Tiếp theo người dân và du khách sẽ được trải nghiệm di tích chùa Bà Già. Chùa Bà Già nằm bên bờ hữu ngạn sông Hồng, cách cầu Thăng Long khoảng 1km. Chùa là một công trình kiến trúc Phật giáo ra đời khá sớm. Từ thời Lê, chùa đã có quy mô to lớn nổi tiếng, nên có câu ca: Thứ nhất là chùa Bà Đá (Hoàn Kiếm) Thứ nhì là chùa Bà Đinh (Thuỵ Khuê) Thứ ba là chùa Bà Già (Phú Thượng).

Về tên gọi chùa “Bà Già” ở địa phương còn lưu truyền câu chuyện kể rằng: khi ngôi chùa An Dưỡng bị huỷ hoại có hai bà già đã phát tâm bồ đề bỏ tiền của riêng ra xây dựng, tu sửa lại chùa, tạo thêm tượng Phật, dựng gác chuông, đúc lại chuông đồng. Hiện nay tại chùa còn lưu giữ quả chuông, trên thân có ghi: “Trùng tạo trú hồng chung Bà Già tự”. Chùa Bà Già đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật năm 1996.

Điểm nhấn của tour là hoạt động trải nghiệm làm xôi cùng các nghệ nhân. Không chỉ trải nghiệm, du khách còn được thưởng thức các loại xôi đặc sản. Người dân và du khách sẽ được tìm hiểu quá trình làm nên nồi xôi thơm dẻo: chọn nếp, ngâm nếp, đồ xôi, chế biến các loại xôi truyền thống - tất cả được thực hiện thủ công bởi những bàn tay lành nghề.

Thưởng thức sản phẩm tại gia đình Nghệ nhân làm Xôi. Du khách được thưởng thức các loại xôi đặc sản của làng nghề và giao lưu cùng nghệ nhân - người giữ hồn cho nghề xôi Phú Thượng.

Với mong muốn đưa du khách trở về không gian làng nghề truyền thống và kết nối giá trị văn hoá trong đời sống đương đại, tour du lịch trải nghiệm “Một ngày cùng Di sản Phú Thượng”đkết nối quá khứ - hiện tại, kết nối văn hóa - du lịch, kết nối người dân Phú Thượng và bạn bè quốc tế gần xa”.

Chia sẻ trải nghiệm, anh Oscar Davies (du khách đến từ Vương quốc Anh) chia sẻ, anh không ngờ mình lại có cơ hội trải nghiệm một hành trình văn hoá đặc sắc và gần gũi đến thế. Với Oscar, tour “Một ngày cùng Di sản Phú Thượng” không chỉ là chuyến đi tham quan, mà còn là hành trình chạm vào những giá trị văn hoá sống động của người Thủ đô.

Điều khiến Oscar thích thú nhất chính là trải nghiệm làm xôi cùng các nghệ nhân Phú Thượng:“Tôi chưa từng nghĩ việc làm ra một nồi xôi lại đòi hỏi sự tỉ mỉ và khéo léo đến vậy. Các nghệ nhân thật sự truyền cảm hứng cho tôi bằng niềm tự hào và sự tận tâm của họ. Còn với xôi, hương vị xôi thật tuyệt vời, vừa thơm, vừa dẻo, lại rất khác biệt so với những món tôi từng ăn khi tới Thủ đô. Nhưng điều đặc biệt nhất là cảm giác được ăn một món ăn mà mình đã tham gia trải nghiệm” – anh Oscar cho hay.

Tham quan trải nghiệm, anh Oscar cho biết: “Tour này giúp tôi hiểu hơn về văn hoá Hà Nội, không phải qua sách hay bảo tàng, mà qua những con người đang ngày ngày gìn giữ di sản. Tôi chắc chắn sẽ giới thiệu trải nghiệm này cho bạn bè khi họ đến Việt Nam”.

Kết thúc tour “Một ngày cùng Di sản Phú Thượng”, người dân và du khách mang tới đây tham quan mà còn theo không chỉ những dư vị thơm dẻo của món xôi truyền thống mà còn là những ấn tượng sâu sắc về lịch sử, văn hóa và con người Phú Thượng. Những câu chuyện, trải nghiệm và hương vị nơi đây sẽ còn đọng lại thật lâu như chính cách vùng đất cổ này gìn giữ di sản qua bao thế hệ.