Nam Phù mở rộng đầu ra cho nông sản, sản phẩm OCOP trên không gian số

Từ chiếc điện thoại đến thị trường trực tuyến

Nếu trước đây, đầu ra cho sản phẩm nông nghiệp hay các sản phẩm làng nghề đạt chuẩn OCOP chủ yếu phụ thuộc vào chợ truyền thống, thương lái và những mối khách quen thì nay, không gian số đang mở thêm cơ hội tiếp cận thị trường cho người sản xuất. Tại xã Nam Phù, ngày càng nhiều nông dân sử dụng điện thoại thông minh để chụp ảnh, quay video, giới thiệu sản phẩm, tương tác với khách hàng và bán hàng trực tuyến. Đối với các sản phẩm nông nghiệp, làng nghề và OCOP mang đặc trưng địa phương, chuyển đổi số còn mở ra cơ hội quảng bá giá trị văn hóa, vùng miền. Bởi lẽ một sản phẩm được giới thiệu đúng cách trên mạng xã hội không chỉ tiếp cận khách hàng tại địa phương mà còn có thể mở rộng đến người tiêu dùng ở nhiều tỉnh, thành phố.

Điển hình là các sản phẩm bánh nướng, bánh dẻo thập cẩm, bánh chả của cơ sở Tiến Dũng - Vĩnh Thịnh Long, chủ thể có sản phẩm OCOP 3 sao. Theo ông Hoàng Văn Tươi, chủ cơ sở sản xuất bánh Trung thu Tiến Dũng - Vĩnh Thịnh Long, nghề làm bánh, kẹo Nội Am hình thành từ năm 1965, hiện có 183 hộ sản xuất, tạo việc làm ổn định cho gần 300 lao động. Năm 2022, làng nghề được thành phố Hà Nội công nhận danh hiệu “Làng nghề Hà Nội”. Với bề dày truyền thống đó, việc đưa sản phẩm OCOP làng nghề lên môi trường số không đơn thuần là tìm kiếm thêm kênh tiêu thụ mà còn là cách quảng bá câu chuyện làng nghề, hình ảnh quê hương và những giá trị được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Thông qua hình ảnh, video và hoạt động livestream, sản phẩm truyền thống có thêm cơ hội tiếp cận nhóm khách hàng trẻ, từng bước mở rộng thị trường.

Xác định kỹ năng số là điều kiện quan trọng để hội viên nông dân tham gia hiệu quả vào kinh tế số, Hội Nông dân xã Nam Phù đã phối hợp tổ chức các lớp hướng dẫn ứng dụng thương mại điện tử đa kênh trên Facebook, Instagram, TikTok; đồng thời hướng dẫn hội viên cài đặt, sử dụng ứng dụng “Nông dân Việt Nam”.

Tại các buổi tập huấn, hội viên được trực tiếp thực hành trên điện thoại thông minh, từ cách tạo tài khoản, xây dựng nội dung, chụp ảnh sản phẩm, quay video ngắn đến đăng bài, tương tác với khách hàng và livestream bán hàng. Những kỹ năng vốn còn xa lạ với một bộ phận nông dân nay từng bước trở nên quen thuộc. Đáng chú ý, nhiều hội viên lớn tuổi ban đầu còn lúng túng khi thao tác trên điện thoại nhưng sau khi được hướng dẫn đã có thể tự chụp ảnh, đăng sản phẩm và trao đổi với khách hàng. Từ công cụ liên lạc thông thường, điện thoại thông minh đang trở thành phương tiện hỗ trợ trực tiếp hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Giám đốc Hợp tác xã sản xuất Kinh doanh Dịch vụ Thương mại tổng hợp Đại Lan (xã Nam Phù) Đặng Bá Thắng cho biết, với quy mô 53,75ha đất sản xuất theo quy trình VietGAP, các sản phẩm rau củ của hợp tác xã không chỉ tiêu thụ tại các chợ truyền thống. Hiện nay, các thành viên trong hợp tác xã đã sử dụng điện thoại thông minh phục vụ sản xuất, kinh doanh; bước đầu tham gia bán hàng qua mạng xã hội và các nền tảng thương mại điện tử.

Những kết quả bước đầu cho thấy chuyển đổi số tại Nam Phù đang dần đi vào thực tiễn, tạo thêm phương thức tiếp cận thị trường cho người nông dân.

Nâng cao giá trị sản phẩm bằng công nghệ số

Một trong những lợi ích thiết thực của chuyển đổi số là rút ngắn khoảng cách giữa người sản xuất và người tiêu dùng. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào khâu trung gian, người nông dân có thể trực tiếp giới thiệu sản phẩm, tiếp nhận phản hồi, xây dựng tệp khách hàng và chủ động hơn trong tìm kiếm đầu ra. Đây cũng là cơ hội để các chủ thể sản xuất nắm bắt nhu cầu thị trường, điều chỉnh phương thức kinh doanh và nâng cao sức cạnh tranh.

Đối với sản phẩm OCOP, lợi ích này càng rõ nét. Giá trị sản phẩm không chỉ nằm ở chất lượng mà còn được tạo nên từ thương hiệu, câu chuyện sản phẩm, vùng đất sản xuất và uy tín của chủ thể. Không gian số cho phép những giá trị ấy được truyền tải sinh động qua hình ảnh, video và các nội dung trực quan, qua đó tiếp cận nhiều nhóm khách hàng hơn.

Phó Chủ tịch UBND xã Nam Phù Nguyễn Văn Sung cho rằng, livestream không chỉ phục vụ hoạt động xúc tiến thương mại mà còn tạo môi trường để các chủ thể OCOP từng bước làm chủ phương thức kinh doanh số, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường. Định hướng của xã là “Chính quyền mở đường, hỗ trợ kết nối; người dân làm chủ công nghệ và làm chủ thị trường”. Qua đó, chính quyền phát huy vai trò hỗ trợ, kiến tạo, tạo điều kiện để người dân và các chủ thể sản xuất chủ động tham gia vào quá trình chuyển đổi số.

Còn theo Chủ tịch Hội Nông dân xã Nam Phù Bùi Văn Bình, trong thời gian tới, Hội tiếp tục phối hợp tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng số; hướng dẫn hội viên sử dụng hiệu quả nền tảng “Nông dân Việt Nam”, mạng xã hội và các nền tảng số để quảng bá, kết nối tiêu thụ nông sản. Cùng với bán hàng trực tuyến, Hội khuyến khích hội viên đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu và liên kết tiêu thụ. Mục tiêu đặt ra là chuyển đổi số phải hỗ trợ trực tiếp việc nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, chứ không chỉ dừng ở việc đưa sản phẩm lên mạng.

Thực tế cho thấy, mở rộng kênh bán hàng trực tuyến mới là bước khởi đầu. Để sản phẩm đứng vững trên thị trường, các hộ sản xuất cần tiếp tục nâng cao chất lượng, chuẩn hóa bao bì, nhãn mác, minh bạch thông tin nguồn gốc và bảo đảm khả năng cung ứng ổn định. Đặc biệt, với sản phẩm OCOP và sản phẩm làng nghề, việc kết hợp giữa giá trị truyền thống với phương thức quảng bá hiện đại sẽ góp phần tạo dựng thương hiệu bền vững.

Từ những chuyển biến tại Nam Phù có thể thấy, chuyển đổi số trong nông nghiệp không nhất thiết bắt đầu bằng những công nghệ phức tạp mà có thể được hình thành từ chính những thao tác thiết thực của người nông dân. Khi người sản xuất biết sử dụng công nghệ để quảng bá, kết nối khách hàng, quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc, giá trị nông sản sẽ có thêm cơ hội được nâng cao. Đây cũng là nền tảng để hình thành phương thức sản xuất, kinh doanh hiện đại, góp phần thúc đẩy kinh tế số từ cơ sở.