Nga nêu điều kiện cho thỏa thuận hòa bình Ukraine

Trả lời phỏng vấn phát sóng trên NBC News ngày 24/8, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho biết, trong cuộc gặp thượng đỉnh tại Alaska, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thảo luận về vấn đề bảo đảm an ninh cho Ukraine, đồng thời ông Putin cũng nhắc lại vấn đề liên quan đến các cuộc đàm phán Istanbul thất bại năm 2022. Khi đó, Nga và Ukraine từng bàn về phương án Kiev duy trì vị thế trung lập lâu dài để đổi lấy sự bảo đảm an ninh từ 5 thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ) cùng một số quốc gia khác.

Theo Ngoại trưởng Lavrov, nhóm các quốc gia, bao gồm các nước thành viên Hội đồng Bảo an LHQ (Anh, Trung Quốc, Pháp, Nga và Mỹ), nên là những bên bảo đảm an ninh cho Ukraine.

Ông nói thêm, nhóm này cũng có thể bao gồm Đức, Thổ Nhĩ Kỳ và các nước khác. “Các quốc gia này sẽ bảo đảm an ninh cho Ukraine, quốc gia này phải trung lập, không liên kết với bất kỳ khối quân sự nào và phi hạt nhân”, Ngoại trưởng Nga cho hay.

Ngoại trưởng Lavrov cũng lưu ý việc Ukraine gia nhập NATO là điều không thể chấp nhận đối với Nga. Ông nhấn mạnh rằng cần có cơ chế bảo vệ cho cộng đồng người nói tiếng Nga tại Ukraine.

Truyền thông quốc tế tuần trước đưa tin Tổng thống Nga Putin đang đề nghị Ukraine từ bỏ toàn bộ vùng Donbass ở phía Đông, tham vọng gia nhập NATO, duy trì trạng thái trung lập và không cho phép binh sĩ phương Tây hiện diện trong nước để đổi lấy một thỏa thuận hòa bình.

Trong bài trả lời phỏng vấn truyền thông Mỹ, Ngoại trưởng Lavrov khẳng định, Moscow không có ý định chiếm giữ lãnh thổ Ukraine mà mục tiêu là bảo vệ người Nga và cộng đồng nói tiếng Nga. “Chúng tôi không quan tâm đến lãnh thổ. Nga đã sở hữu lãnh thổ rộng lớn nhất thế giới. Điều chúng tôi quan tâm là những con người đang sống trên những vùng đất đó, nơi tổ tiên họ đã sinh sống qua nhiều thế kỷ”, ông nói.

Ông Lavrov lưu ý rằng vẫn tồn tại vấn đề lãnh thổ cần được giải quyết giữa hai bên. Theo Ngoại trưởng Lavrov, mục tiêu của Moscow là “loại bỏ mọi mối đe dọa an ninh đối với Nga xuất phát từ lãnh thổ Ukraine và bảo vệ quyền của người Nga và cộng đồng nói tiếng Nga”.

Người đứng đầu ngành ngoại giao Nga khẳng định “Ukraine có quyền tồn tại”, nhưng Kiev phải sẵn sàng “để cho người dân được ra đi”. Ngoại trưởng Lavrov cáo buộc chính quyền Ukraine đã nhiều lần tìm cách phi nhân hóa và gắn mác “khủng bố” cho những cộng đồng ở 5 vùng từng bỏ phiếu sáp nhập vào Nga trong các năm 2014 và 2022.

Theo Ngoại trưởng Lavrov, đề xuất tổ chức cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky không được thảo luận chính thức tại thượng đỉnh Nga - Mỹ tại Alaska ngày 15/8, mà chủ đề này chỉ được nêu ra một cách “ngẫu hứng” sau đó.

Ngoại trưởng Lavrov cho hay Tổng thống Putin sẵn sàng đối thoại với Tổng thống Ukraine Zelensky nhưng bất kỳ thỏa thuận nào cũng chỉ có thể được ký kết bởi một đại diện mà Moscow cho là hợp pháp.

Ông Lavrov cũng không loại trừ khả năng diễn ra cuộc gặp trực tiếp giữa hai nhà lãnh đạo Nga và Ukraine “miễn là cuộc gặp đó thực sự có thể đưa ra quyết định nào đó”. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng công tác chuẩn bị cần thiết cho một cuộc đối thoại như vậy hiện vẫn chưa được thực hiện.

Trong khi đó, truyền thông Mỹ dẫn nguồn tin giấu tên tại Nhà Trắng tiết lộ Tổng thống Trump đã nói rõ với chính quyền Kiev rằng, để đạt được thỏa thuận ngừng bắn, Ukraine sẽ phải chấp nhận phần lớn các điều kiện của Moscow. Theo nguồn tin trên, các tuyên bố gần đây của ông Trump trên mạng xã hội Truth Social đều nhận định rằng Ukraine hiện đang ở thế phòng thủ và không thể giành chiến thắng trước Nga, một tín hiệu rõ ràng rằng Kiev sẽ phải nhượng bộ”.