Nga "nói gắt" vụ Mỹ bắt giữ tàu chở dầu Venezuela

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov yêu cầu chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra lý do và cơ sở pháp lý cho việc thu giữ một tàu chở dầu của Venezuela trong tuần này, trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và quốc gia Nam Mỹ leo thang trong những tháng gần đây.

"Tôi thực sự hy vọng rằng Mỹ, dù họ tự cho mình quyền tiến hành các chiến dịch như vậy, sẽ bằng cách nào đó giải thích, vì tôn trọng các thành viên khác của cộng đồng quốc tế, những bằng chứng nào đã khiến họ thực hiện hành động như vậy," hãng tin TASS của Nga dẫn lời ông Lavrov ngày 11/12 cho biết. 

Trước đó, ngày 10/12, Tổng thống Donald Trump xác nhận Mỹ đã bắt giữ một tàu ngoài khơi Venezuela, khẳng định đây là con “tàu lớn nhất từng bị thu giữ,” đánh dấu bước leo thang mạnh trong căng thẳng với chính quyền của Tổng thống Nicolás Maduro.

Ông Trump đã ra lệnh tăng cường quy mô lớn lực lượng quân sự Mỹ tại vùng biển Caribe và Nam Mỹ, bao gồm triển khai một tàu sân bay, các chiến đấu cơ và hàng chục nghìn binh sĩ, trong khuôn khổ chiến dịch được chính quyền mô tả là mở rộng hoạt động chống ma túy và thực thi trừng phạt.

Chính quyền Caracas gọi việc thu giữ là một “hành động cướp biển quốc tế,” cho rằng động thái này nằm trong chiến lược kéo dài nhiều năm nhằm giành quyền kiểm soát tài nguyên thiên nhiên của Venezuela.

Nga và Venezuela đều là các quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn trên thế giới.

Trong vài tháng qua, Lầu Năm Góc đã tiến hành hơn 20 cuộc tấn công trên biển nhằm vào các tàu nghi ngờ buôn lậu ma túy ở Caribe và phía đông Thái Bình Dương, khiến hơn 80 người thiệt mạng. Các vụ thu giữ và tấn công này đã làm dấy lên lo ngại về khả năng vi phạm luật pháp quốc tế, và nhiều bên đã yêu cầu Mỹ cung cấp bằng chứng cũng như cơ sở pháp lý cho các động thái trên. 

Trong diễn biến liên quan, giá dầu đã tăng sau thông tin về chiến dịch, mà theo các nhà phân tích thị trường, có thể làm trầm trọng thêm mối quan hệ vốn đã căng thẳng giữa Washington và Caracas. Mỹ mô tả động thái này là “một hành động thực thi tư pháp đối với tàu không quốc tịch” từng cập cảng Venezuela lần gần nhất. 

Ông Maduro nhiều lần cáo buộc Washington tìm cách lật đổ chính quyền và giành quyền kiểm soát trữ lượng dầu khổng lồ của Venezuela, thuộc hàng lớn nhất thế giới. Ngành dầu mỏ nước này từng đạt sản lượng hơn 2 triệu thùng/ngày, nay chỉ còn khoảng 1 triệu thùng/ngày.

Động thái Nga yêu cầu thêm thông tin diễn ra trong bối cảnh các quốc gia sản xuất dầu lớn khác như Iran cũng đã lên tiếng chỉ trích hành động của Mỹ.

Tổng chưởng lý Pam Bondi cho biết FBI, Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa và Tuần duyên Mỹ đã thi hành lệnh bắt giữ đối với con tàu do vận chuyển dầu bị trừng phạt từ Venezuela và Iran trong nhiều năm như một phần của mạng lưới hỗ trợ các tổ chức khủng bố nước ngoài.

Mặt khác, khi được hỏi về phản ứng trước vụ bắt giữ tàu chở dầu, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Ted Cruz (bang Texas) khẳng định ông Trump đang cứu mạng người dân Mỹ bằng cách trấn áp các băng nhóm buôn ma túy.

Chính quyền Tổng thống Trump đã triển khai lực lượng hải quân được mô tả là lớn nhất tại Caribe kể từ  năm 1962, với lý do nhằm trấn áp các đối tượng mà ông Trump gọi là “khủng bố ma túy”.