Ngành Tư pháp năm 2025: kiến tạo thể chế cho kỷ nguyên mới

1. Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới - lời hiệu triệu cho một cuộc cải cách thể chế sâu sắc

Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị có tác động đổi mới căn bản công tác xây dựng và thi hành pháp luật, tạo động lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội, hướng tới mục tiêu Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045. Nghị quyết đề ra các chủ trương đột phá về đổi mới tư duy, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, kiểm soát quyền lực, hoàn thiện hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số.

2. Chính thức vận hành Cổng Pháp luật quốc gia và Hệ thống Thông tin tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về văn bản quy phạm pháp luật

Ngày 31/5/2025, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chính thức khai trương Cổng Pháp luật quốc gia tại địa chỉ website phapluat.gov.vn, đưa nền tảng này trở thành địa chỉ tin cậy; cầu nối tương tác, thông minh, công cụ hữu ích; khẳng định quyết tâm của Bộ Tư pháp nói riêng và Chính phủ nói chung trong cải cách thể chế, phục vụ người dân và doanh nghiệp, hiện thực hóa các chủ trương lớn nêu tại Nghị quyết số 66-NQ/TW, 68-NQ/TW và 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng Chính phủ số, nền tư pháp hiện đại, minh bạch và phục vụ Nhân dân.

3. Tham gia sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp và tham mưu hoàn thiện cơ sở pháp lý phục vụ tổ chức sắp xếp bộ máy và chính quyền địa phương hai cấp

Việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 là sự kiện chính trị - pháp lý quan trọng của đất nước trong năm 2025. Bộ, ngành Tư pháp đã chủ động, tích cực tham gia và có đóng góp quan trọng.

Đồng thời, Bộ Tư pháp đã tham mưu Chính phủ trình Quốc hội xây dựng và ban hành Nghị quyết số 190/2025/QH15 ngày 19/02/2025 của Quốc hội quy định về xử lý một số vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước; chủ động, quyết liệt tổ chức thẩm định số lượng lớn văn bản quy phạm pháp luật trình Quốc hội, Chính phủ ban hành trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp; kịp thời tham mưu Chính phủ hướng dẫn, xây dựng các mẫu nghị định về phân quyền, phân cấp, phân định thẩm quyền và gấp rút tổ chức thẩm định để Chính phủ ban hành, tổ chức thực hiện từ ngày 1/7/2025.

4. Tham mưu Chính phủ trình Quốc hội ban hành Nghị quyết số 197/2025/QH15 ngày 17/5/2025 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật

Nghị quyết số 197/2025/QH15 được xây dựng nhằm tạo lập cơ chế, chính sách đặc biệt về tài chính, bảo đảm chi không thấp hơn 0,5% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm và tăng dần theo yêu cầu phát triển, với định mức vượt trội và khoán chi theo nhiệm vụ, hoạt động; chế độ, chính sách đãi ngộ đối với người tham gia công tác xây dựng pháp luật và một số nhiệm vụ, hoạt động tổ chức thi hành pháp luật hỗ trợ trực tiếp cho xây dựng pháp luật gắn với chức năng, nhiệm vụ, hoạt động, vị trí việc làm; áp dụng chính sách thu hút hợp lý nguồn nhân lực chất lượng cao tham gia vào công tác xây dựng pháp luật.

5. Tổ chức thành công Lễ Kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống ngành Tư pháp (28/8/1945-28/8/2025) với chủ đề “Vững bước dưới ánh sáng pháp quyền”

Năm 2025 đánh dấu cột mốc 80 năm hình thành và phát triển của Bộ, ngành Tư pháp - hành trình gắn liền với sự nghiệp xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam.

Nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống, Bộ Tư pháp vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất lần thứ 2 do đồng chí Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ thay mặt Lãnh đạo Đảng, Nhà nước trao tặng.

6. Thực hiện tốt vai trò cơ quan Thường trực của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật và Ban Chỉ đạo của Chính phủ về rà soát và tổ chức thực hiện việc xử lý vướng mắc trong hệ thống pháp luật

Trong năm 2025, Bộ Tư pháp đã khẳng định vai trò nòng cốt, tham mưu hiệu quả hoạt động của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật do đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm làm Trưởng Ban và Ban Chỉ đạo của Chính phủ về rà soát, xử lý vướng mắc trong hệ thống pháp luật do đồng chí Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính làm Trưởng Ban.

7. Tham mưu Chính phủ trình Quốc hội ban hành Nghị quyết số 206/2025/QH15 ngày 24/6/2025 về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật

Bộ Tư pháp đã chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan tham mưu giúp Chính phủ xây dựng, trình Quốc hội thông qua Nghị quyết số 206/2025/QH15 ngày 24/6/2025 về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV.

Nghị quyết đã quy định cơ chế đặc biệt khác so với quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, theo đó, Nghị quyết cho phép Chính phủ được ban hành nghị quyết quy phạm pháp luật để điều chỉnh một số quy định của luật, nghị quyết trong thời gian luật, nghị quyết của Quốc hội chưa được sửa đổi, bổ sung, thay thế và phải thực hiện theo trình tự, thủ tục quy định tại Nghị quyết số 206/2025/QH15, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội tại phiên họp, kỳ họp gần nhất.

8. Chủ trì tổng rà soát thủ tục hành chính trên cả nước và tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.7/2025/NQ-CP về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên cơ sở dữ liệu

Bộ Tư pháp đã trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.7/2025/NQ-CP ngày 15/11/2025 quy định cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu.

Việc ban hành Nghị quyết đã bám sát các quan điểm chính sách của Đảng tại Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

9. Thực hiện tốt vai trò cơ quan đại diện pháp lý cho Chính phủ trong nhiều vụ tranh chấp đầu tư quốc tế đặc biệt lớn

Bộ Tư pháp đã làm tốt vai trò cơ quan đại diện pháp lý cho Chính phủ trong một số vụ tranh chấp đầu tư quốc tế với việc các cơ quan tài phán quốc tế tuyên Việt Nam không phải bồi thường theo yêu cầu của nguyên đơn lên đến nhiều tỷ đô la Mỹ.

10. Chủ trì xây dựng Đề án “Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”

Thực hiện nhiệm vụ được Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật giao, Đảng uỷ Bộ Tư pháp đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan, tổ chức có liên quan nghiên cứu, xây dựng Đề án “Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”. Đề án đã đề xuất 15 giải pháp quan trọng hoàn thiện cấu trúc nội dung, cấu trúc hình thức và cơ chế vận hành của hệ thống pháp luật Việt Nam.

11. Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 54-CT/TW ngày 30/11/2025 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giám định tư pháp và định giá tài sản

Chỉ thị 54-CT/TW của Bộ Chính trị là cơ sở chính trị quan trọng để tiếp tục hoàn thiện thể chế, không ngừng đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác giám định tư pháp và định giá tài sản, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và cải cách tư pháp trong tình hình mới.

12. Sắp xếp tổ chức lại hệ thống Thi hành án dân sự theo mô hình 2 cấp tinh gọn, chuyển đổi số toàn diện và hoạt động hiệu quả

Thực hiện Kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã ban hành Quyết định số 1898/QĐ-BTP ngày 25/6/2025 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Quản lý THADS; sắp xếp, tổ chức lại Tổng cục thành Cục Quản lý THADS thuộc Bộ Tư pháp; 63 Cục THADS cấp tỉnh và 693 Chi cục THADS cấp huyện thành 34 cơ quan THADS tỉnh, thành phố, 355 Phòng THADS khu vực.

Cùng với đổi mới mô hình tổ chức bộ máy, hệ thống THADS đã nỗ lực triển khai đồng bộ, linh hoạt các giải pháp và đạt kết quả nổi bật: hoàn thành vượt các chỉ tiêu Quốc hội, Chính phủ và Bộ Tư pháp giao, trong đó chỉ tiêu về việc đạt 84,25% (vượt 0,35%), về tiền đạt 56,13% (vượt 4,23%).

13. Hoàn thành số hóa sổ hộ tịch điện tử và hệ thống đăng ký hộ tịch điện tử phục vụ vận hành chính quyền địa phương hai cấp

Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử với cốt lõi là Hệ thống thông tin đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử dùng chung đã được xây dựng và đưa vào hoạt động từ ngày 01/01/2016 - ngày Luật Hộ tịch có hiệu lực. Mặc dù gặp không ít khó khăn, nhất là về nguồn lực, nhưng bằng cố gắng, nỗ lực, song song với việc hoàn thiện thể chế, từ năm 2016 đến nay, Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử đã từng bước được nâng cấp, mở rộng áp dụng tại tất cả các cơ quan đăng ký hộ tịch trên cả nước và bước đầu triển khai tại các Cơ quan đại diện ngoại giao ở nước ngoài với hơn 24 nghìn người dùng.

14. Tổ chức thành công Hội nghị Tư pháp các tỉnh có chung đường biên giới hai nước Việt Nam - Trung Quốc lần thứ nhất

Thực hiện Bản Ghi nhớ hợp tác giữa Bộ Tư pháp Việt Nam và Bộ Tư pháp Trung Quốc ký năm 2022, được sự cho phép của cấp có thẩm quyền của 2 nước, ngày 29/6/2025, Bộ Tư pháp Việt Nam và Bộ Tư pháp Trung Quốc đã phối hợp tổ chức thành công Hội nghị Tư pháp các tỉnh có chung đường biên giới Việt Nam - Trung Quốc lần thứ nhất tại Quảng Tây - Trung Quốc.

15. Tổ chức thành công Giải Báo chí toàn quốc về ngành Tư pháp lần thứ nhất

Lần đầu tiên, Bộ Tư pháp tổ chức Giải Báo chí toàn quốc về ngành Tư pháp lần thứ nhất. Đây là hoạt động thiết thực hướng đến Kỷ niệm 80 năm ngày Truyền thống của ngành Tư pháp (28/8/1945 - 28/8/2025) và Đại hội Thi đua yêu nước ngành Tư pháp lần thứ VI, 100 năm ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2025), chào mừng Ngày Pháp luật nước CHXHCN Việt Nam 09/11/2025, phát huy vai trò của báo chí, nâng cao chất lượng công tác thông tin truyền thông, góp phần tích cực xây dựng Bộ, ngành Tư pháp ngày càng phát triển.