Nghị quyết 57, 68 tạo động lực công nghệ cho doanh nghiệp tư nhân

Sáng 9/1, Báo Nhân Dân và Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương tổ chức hội thảo “Nghị quyết số 57-NQ/TW và 68-NQ/TW: Nền tảng để doanh nghiệp tư nhân đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.

Doanh nghiệp tư nhân trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và kinh tế số

Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị đang mở ra một không gian phát triển mới cho khu vực doanh nghiệp tư nhân, trong đó khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là những động lực then chốt cho tăng trưởng nhanh và bền vững. Các nghị quyết này không chỉ khẳng định vai trò của kinh tế tư nhân trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, mà còn đặt doanh nghiệp tư nhân vào vị trí trung tâm của quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên công nghệ và dữ liệu.

Phát biểu tại Hội thảo, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh nhấn mạnh, Đảng đã xác định rõ kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Kinh tế tư nhân cùng với kinh tế nhà nước sẽ tạo ra đột phá trong đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, qua đó hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Theo tinh thần dự thảo Văn kiện Đại hội XIV, chuyển đổi số quốc gia được xác định là một cuộc cách mạng toàn diện, với mục tiêu đến năm 2035 kinh tế số chiếm trên 40% GDP; hình thành từ 10 đến 15 tập đoàn công nghệ số “Make in Vietnam” đóng vai trò dẫn dắt hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; đồng thời có nhiều doanh nghiệp tư nhân tiên phong ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, blockchain và các mô hình kinh doanh số nhằm bứt phá năng suất và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thực tiễn phát triển cho thấy, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế tư nhân có mối quan hệ bổ trợ chặt chẽ. Nhiều doanh nghiệp tư nhân đã chủ động đầu tư cho nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ mới, tạo ra giá trị gia tăng cao hơn và mở rộng không gian tăng trưởng.

Cùng với đó, Quốc hội khóa XV đã kịp thời hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan, tạo nền tảng pháp lý ngày càng đồng bộ, minh bạch, giúp doanh nghiệp tư nhân yên tâm đầu tư dài hạn vào các lĩnh vực công nghệ cao và hạ tầng số.

Ở phía doanh nghiệp, TS Nguyễn Hiền Phương - Tổng Giám đốc Vietnamobile cho rằng, Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 68-NQ/TW khi đặt trong chỉnh thể các chủ trương lớn của Đảng và hệ thống pháp luật mới đã tạo ra một không gian chính sách vừa đồng bộ, vừa mang tính đột phá cho khu vực kinh tế tư nhân. Đối với Vietnamobile, một doanh nghiệp viễn thông ngoài khu vực nhà nước, đây vừa là cơ hội để khẳng định vai trò trong hạ tầng số quốc gia, vừa là động lực thúc đẩy cải cách mạnh mẽ về mô hình kinh doanh, quản trị và công nghệ.

Theo TS Nguyễn Hiền Phương, Nghị quyết 57 đã mở rộng vai trò của doanh nghiệp viễn thông từ nhà cung cấp băng thông sang trụ cột của hạ tầng số cho Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Việc thúc đẩy ứng dụng các công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, Internet vạn vật, 5G và 6G tạo điều kiện để doanh nghiệp chuyển từ mô hình bán dung lượng sang cung cấp các giải pháp số tổng thể.

Trong khi đó, Nghị quyết số 68-NQ/TW tiếp tục khẳng định vị thế và quyền bình đẳng của doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt trong việc tiếp cận các nguồn lực chiến lược như tần số, hạ tầng dùng chung, dữ liệu và cơ hội hợp tác công tư trong phát triển hạ tầng số. Đây được xem là cơ sở chính trị và pháp lý quan trọng để doanh nghiệp tư nhân mạnh dạn đầu tư dài hạn, từng bước chuyển dịch sang mô hình doanh nghiệp công nghệ và doanh nghiệp nền tảng.

Bên cạnh những cơ hội mở ra, TS Nguyễn Hiền Phương cũng chỉ ra một số vướng mắc thể chế còn tồn tại liên quan đến chính sách tài nguyên tần số, nghĩa vụ chuyển giao tài sản từ mô hình hợp đồng hợp tác kinh doanh và những hạn chế trong hình thức đối tác công tư đối với hạ tầng số. Từ đó, doanh nghiệp kiến nghị cần hoàn thiện chính sách băng tần theo hướng tối ưu hiệu quả sử dụng, tạo điều kiện linh hoạt cho triển khai 5G, sớm áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và khơi thông nguồn lực cho đầu tư hạ tầng số.

Nhân lực số và thể chế: Điều kiện then chốt cho chuyển đổi số bền vững

Một trụ cột quan trọng khác được thảo luận tại hội thảo là vấn đề nhân lực cho khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Ông Vũ Chí Thành - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng FPT Polytechnic cho biết, Việt Nam hiện mới có khoảng 500.000 nhân lực công nghệ, trong khi nhu cầu đến năm 2030 có thể lên tới khoảng 2 triệu người, tạo ra khoảng trống rất lớn, đặc biệt trong các lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và an ninh mạng.

Trong bối cảnh đó, giáo dục nghề nghiệp được xác định giữ vai trò quan trọng trong hệ sinh thái nhân lực số quốc gia, với lợi thế đào tạo tinh gọn, chú trọng thực hành và khả năng thích ứng nhanh với công nghệ và nhu cầu thị trường. Nhiều cơ sở đào tạo đang triển khai mô hình gắn kết chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp, góp phần rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn.

Từ góc nhìn cộng đồng doanh nghiệp, đại diện Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho rằng, cải cách hành chính và chuyển đổi số thời gian qua đã tạo thuận lợi rõ rệt cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vẫn còn dè dặt do rủi ro cao và khó dự báo chính sách.

Đại diện Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam kiến nghị, cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, tăng cường chia sẻ rủi ro giữa Nhà nước và doanh nghiệp, đồng thời xây dựng thể chế ổn định, minh bạch và có khả năng dự báo cao hơn.

Nhiều ý kiến cũng thống nhất rằng, nếu được triển khai đồng bộ, quyết liệt và tháo gỡ hiệu quả các điểm nghẽn về thể chế, Nghị quyết 57 và Nghị quyết 68 sẽ trở thành nền tảng quan trọng, tạo động lực công nghệ mạnh mẽ để doanh nghiệp tư nhân bứt phá trong kỷ nguyên số...