Kỷ niệm 105 năm quốc khánh Phần Lan (6/12/1917 - 6/12/2022)
Người Hà Nội uống nước Phần Lan và người Phần Lan uống nước từ Hà Nội
Nhưng với người Việt Nam, nhất là người dân Thủ đô Hà Nội, kể từ những năm 1990 của thế kỷ trước, hai tiếng Phần Lan đã trở nên thân quen. Bởi lẽ vào cuối những năm 1980, Phần Lan đã bắt đầu giúp Việt Nam thực hiện một số chương trình cấp thoát nước ở Hà Nội, Hải Phòng và một số địa phương khác.
Cụm từ “nước Phần Lan” cũng trở nên thân thuộc với đại bộ phận người dân Hà Nội do chất lượng của nguồn nước mà các chương trình đó mang lại. Nhưng, “nước Phần Lan” không chỉ được người dân Hà Nội ưa thích trong lời nói thường ngày mà cụm từ này còn được họ đưa vào cả trên bảng chỉ tên đường.
Cuối tháng 11, đầu tháng 12 năm 2019, qua các phương tiện truyền thông nhiều người được biết ở Hà Nội còn có một con đường mang tên “Đường nước Phần Lan”. Mặc dù được biết chưa có quyết định nào liên quan đến việc đặt tên đường như vậy nhưng góc ngõ 200 đường Âu Cơ có biển tên đường phố với logo giống hệt như những biển tên đường, phố chính thức khác của Thủ đô.
Một lần, nhân đi thả lưới cùng nhau, sau khi đã thả xong lưới xuống hồ, tôi đã kể chuyện trên đây với một người bạn Phần Lan. Anh ấy rất ngạc nhiên và lấy làm thích thú. Bất ngờ anh hỏi tôi:
- Thế anh có biết người Phần Lan uống nước từ đâu không?
Tôi ngần ngừ một lát rồi đáp:
- Tôi không biết.
Anh ấy nhấp một ngụm Finlandia, một loại vodka của Phần Lan mà cánh đàn ông thường mang theo trong cái bình dẹt bên mình những lúc đi vào rừng hay đi đánh cá, rồi tủm tỉm cười nói:
- Từ Hà Nội.
Tôi bất ngờ chẳng khác gì anh, nhưng lát sau cũng nhận ra câu hỏi thú vị của anh liên quan tới một sự biến hình trong 15 dạng thức biến đổi rất phức tạp của danh từ trong tiếng Phần Lan. Đó là hậu tố: -STA/STÄ, biểu thị ý nghĩa “từ đâu đó đến”. Kiểu như: koulu (trường học) nếu thêm hậu tố - sta vào sau thì sẽ thành koulusta (từ trường học), talo (nhà) sẽ thành talosta (từ nhà)…
Với câu hỏi của anh, từ “hana” của tiếng Phần Lan có nghĩa là “vòi nước” trong tiếng Việt. Quả thật, nguồn nước ở Phần Lan vốn rất sạch và người Phần Lan uống thẳng nước từ vòi. Nhưng khi muốn nói “từ những cái vòi nước” thì phải đổi chữ “a” cuối từ “hana” thành “oi” và thêm hậu tố -STA để tạo thành từ: hanoista. Vậy là cụm từ “từ những cái vòi nước” trong tiếng Phần Lan có một sự đồng âm - đồng nghĩa có thể được hiểu là “từ Hà Nội”.
Ngạc nhiên hơn, người Phần Lan không chỉ “uống nước từ Hà nội” mà họ còn có một ban nhạc mang tên “Hanoi Rock” rất nổi tiếng một thời. Ban nhạc được thành lập vào năm 1979 và giải thể năm 1985. Đây là ban nhạc Phần Lan đầu tiên có nhạc phẩm lọt vào bảng xếp hạng âm nhạc ở Anh và rất nổi tiếng tại Nhật Bản.
Năm 2001, hai người sáng lập là giọng ca Michael Monroe và nhạc công guitar Andy McCoy đã tái hợp với một đội hình mới và hoạt động đến 2009. Album của Hanoi Rocks đã bán ra từ 780.000 đến 1.000.000 bản trên toàn thế giới, chủ yếu tại hai thị trường Bắc Âu và Nhật Bản. Ngày nay, Michael Monroe vẫn thường xuất hiện trên sân khấu và màn ảnh nhỏ Phần Lan.
