Những trường hợp nào được hoãn thi hành án dân sự?

Tình huống cụ thể

Ông L.H.L (trú tại phường Bình Lợi Trung, TP Hồ Chí Minh) là người bị buộc phải bàn giao tải sản theo Bản án số 353/2025/DS-PT ngày 15/4/2025 về “tranh chấp tài sản thừa kế”. Theo nội dung bản án, tài sản ông L. phải bàn giao là nhà, đất tại địa chỉ 433/13 đường Nơ Trang Long, phường Bình Lợi Trung nơi gia đình ông L. đang sinh sống. Bản án tuyên ông Lâm chỉ được hưởng phần thừa kế trị giá hơn 337 triệu đồng giá trị căn nhà và tiền đã được chuyển vào tài khoản ngân hàng theo quy định. Toàn bộ nhà, đất hiện tại là của bà Wòng Dzếnh C.A (mẹ ông L).

Tuy nhiên trước đó, ngày 16/4/2024, ông L. đã ký hợp đồng chuyển nhượng nhà, đất trên cho ông T.V.H. Sau phán quyết của TAND TP Hồ Chí Minh, ngày 18/4/2025, ông H. nộp đơn khởi kiện tranh chấp hợp đồng mua bán nhà ở với ông L. buộc ông L. phải sang tên căn nhà theo hợp đồng ký kết ra TAND quận Bình Thạnh (nay là TAND khu vực V). Vụ việc đang được TAND khu vực V thụ lý giải quyết.

Nhận thấy vụ án liên quan đến căn nhà đang được TAND khu vực V hiện nay đang thụ lý giải quyết, nên ông L. có đơn xin hoãn thi hành án nhưng không được chấp nhận.

Lý do mà ông L. xin hoãn là tài sản bị thi hành án đang liên quan đến một vụ tranh chấp khác đã được tòa thụ lý giải quyết. Tuy nhiên, cơ quan thi hành án không chấp nhận yêu cầu và đang tiến hành các bước theo trình tự thi hành án như đề cập.

Ông H. nguyên đơn trong vụ án tranh chấp hợp đồng với ông L. cũng đã có đơn xin hoãn thi hành án gửi cơ quan thi hành án.

Ngược lại, sau khi bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật, cơ quan thi hành án ra quyết định thi hành án và tiến hành các bước theo trình tự thi hành án. Cơ quan thi hành án không chấp nhận đơn xin hoãn thi hành án của ông L. dựa trên những cơ sở như sau: tại thời điểm ký kết hợp đồng, đối tượng chuyển nhượng giữa ông L. và ông H. là tài sản đang có tranh chấp tại tòa án, ông Lâm chưa có quyền sở hữu hợp pháp với tài sản trên. Ngoài ra, quan hệ tranh chấp là “tranh chấp hợp đồng mua bán nhà ở” không phải tranh chấp đối với tài sản theo quy định tại Điều 75 Luật Thi hành án dân sự có liên quan trực tiếp đến quyền sở hữu tài sản. Mặt khác, căn cứ theo bản án của TAND TP, ông L. đã được chia theo thừa kế và bà Wòng Dzếnh C.A được toàn quyền sở hữu nhà đất.

Không đồng ý với quan điểm của cơ quan thi hành án dân sự khu vực V, ông L. tiếp tục có đơn khiếu nại gửi đến Thi hành án dân sự TP Hồ Chí Minh nhưng chưa được giải quyết.

Quy định về việc hoãn thi hành án

Sự việc của ông L. đặt ra câu hỏi pháp lý được nhiều bạn đọc quan tâm là trong trường hợp nào đương sự được phép hoãn thi hành án?

Chia sẻ về vấn đề này, luật sư Nguyễn Thanh Đình - Trưởng Văn phòng luật sư Sự thật và Công lý (TP Hồ Chí Minh) cho biết: “Luật Thi hành án dân sự quy định cụ thể về các trường hợp được hoãn thi hành án. Xét trường hợp ông Lâm nếu đúng như đã nêu ở trên về việc hoãn thi hành án, căn cứ điểm d, khoản 1, Điều 48, Luật Thi hành án dân sự theo Văn bản hợp nhất số: 02/VBHN-VPQH của Văn phòng Quốc hội ngày 16/9/2024, quy định “tài sản để thi hành án đã được tòa án thụ lý để giải quyết theo quy định tại Điều 74 và Điều 75 của luật này”. Bênh cạnh đó, khoản 1, Điều 75 quy định về giải quyết tranh chấp, yêu cầu hủy giấy tờ giao dịch liên quan đến tài sản thi hành án, cũng quy định: “trường hợp tài sản của người phải thi hành án bị cưỡng chế để thi hành án mà có người khác tranh chấp thì chấp hành viên thông báo cho đương sự, người có tranh chấp về quyền của họ được khởi kiện tại tòa án hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền giải quyết”. Ngoài ra, khoản 2, Điều 75 của luật trên nêu rõ “trường hợp có căn cứ xác định giao dịch liên quan đến tài sản thi hành án nhằm trốn tránh nghĩa vụ thi hành án thì chấp hành viên thông báo cho người được thi hành án để yêu cầu tòa án tuyên bố giao dịch đó vô hiệu hoặc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền hủy giấy tờ liên quan đến giao dịch đó”.

Như vậy, đương sự nếu muốn được hoãn thi hành án cần đề nghị TAND khu vực nơi đang xét xử tranh chấp hợp đồng liên quan tài sản thi hành án có đơn kiến nghị hoãn thi hành án gửi Thi hành án để được xem xét. Căn cứ khoản 2 Điều 48 Luật Thi hành án dân sự 2008 (sửa đổi bổ sung năm 2014) quy định: “thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự ra quyết định hoãn thi hành án khi nhận được yêu cầu hoãn thi hành án của người có thẩm quyền kháng nghị ít nhất 24 giờ trước thời điểm cưỡng chế thi hành án đã được ấn định trong quyết định cưỡng chế. Trường hợp cơ quan thi hành án nhận được yêu cầu hoãn thi hành án của người có thẩm quyền kháng nghị ít hơn 24 giờ trước thời điểm cưỡng chế đã được ấn định trong quyết định cưỡng chế thi hành án thì thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự có quyền quyết định hoãn thi hành án khi xét thấy cần thiết”, thì thủ trưởng cơ quan thì hành án phải ra quyết định hoãn thi hành án. Ngoài những căn cứ trên, cơ quan thi hành án còn căn cứ vào từng vụ việc; tình huống cụ thể được quy định ở các điểm khác của Điều 48 Luật Thi hành án dân sự 2008 (sửa đổi bổ sung năm 2014) để đưa ra quyết định nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của hai bên cũng như tính nghiêm minh của pháp luật”.