Ông Trump điều 800 vệ binh tiếp quản an ninh thủ đô Mỹ

Hôm thứ Hai (11/8), Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo sẽ điều động 800 binh sĩ Vệ binh Quốc gia tới Washington D.C. và tạm thời tiếp quản sở cảnh sát thành phố.

Theo giới quan sát, quyết định này bỏ qua vai trò của các lãnh đạo dân cử TP, phản ánh cách tiếp cận nhiệm kỳ hai của ông Trump, khi ông vận dụng quyền hành pháp theo những cách chưa từng có trong lịch sử hiện đại Mỹ và đi ngược các chuẩn mực chính trị.

Ông khẳng định biện pháp này là cần thiết để giải cứu Washington khỏi tình trạng vô luật pháp, dù dữ liệu cho thấy tội phạm bạo lực đã giảm mạnh trong hai năm qua.

Theo ông Trump, thủ đô từ lâu đã bị các băng nhóm và tội phạm bạo lực chiếm giữ. Đây là lần thứ hai trong mùa Hè này ông điều quân đến một thành phố do Đảng Dân chủ lãnh đạo. 

Trước đó, một tòa án liên bang ở San Francisco đã bắt đầu xét xử việc ông triển khai Vệ binh Quốc gia tới Los Angeles hồi tháng 6 mà không có sự chấp thuận của Thống đốc California Gavin Newsom.

Ông Trump cũng ám chỉ Chicago có thể là mục tiêu tiếp theo, gọi đây là một thảm họa và bày tỏ hy vọng Los Angeles sẽ theo dõi động thái ở Washington. Trong chiến dịch tranh cử, khẩu hiệu luật pháp và trật tự của ông thường bị chỉ trích mang sắc thái phân biệt chủng tộc, khi tập trung vào các TP đông dân da màu và do Đảng Dân chủ quản lý.

Những ngày gần đây, hàng trăm sĩ quan và đặc vụ từ hơn chục cơ quan liên bang đã được triển khai khắp Washington. Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi sẽ giám sát lực lượng cảnh sát, trong khi Vệ binh Quốc gia thực hiện các nhiệm vụ hành chính, hậu cần và hỗ trợ tuần tra, với 100 - 200 binh sĩ trực tiếp tham gia thực thi pháp luật tại mỗi thời điểm.

Thị trưởng Muriel Bowser bác bỏ nhận định của ông Trump về tình trạng bạo lực không kiểm soát, khẳng định tội phạm bạo lực năm ngoái ở Washington đã giảm xuống mức thấp nhất trong hơn 30 năm.

Số liệu liên bang cho thấy loại tội phạm này giảm 35% trong năm 2024 và tiếp tục giảm thêm 26% trong bảy tháng đầu năm 2025. Dù vậy, bà Bowser cho biết chính quyền TP sẽ phối hợp với liên bang, song vẫn phản đối tuyên bố của tổng thống.

Đọc thêm: Bùng nổ cuộc đua xây dựng trung tâm dữ liệu AI toàn cầu

Tổng chưởng lý TP, Brian Schwalb, gọi hành động này là phi pháp và cho biết đang xem xét mọi lựa chọn pháp lý.

Trong tuần qua, ông Trump tăng cường phát đi thông điệp rằng có thể sẽ tìm cách tước bỏ quyền tự quản của Washington, áp đặt quyền kiểm soát hoàn toàn của liên bang. Theo Đạo luật Tự quản, Quốc hội nắm quyền tối cao tại Đặc khu Columbia, nhưng cư dân vẫn được bầu thị trưởng và hội đồng thành phố.

Ông Trump viện dẫn điều khoản cho phép tổng thống tiếp quản lực lượng cảnh sát tối đa 30 ngày trong tình trạng khẩn cấp, đồng thời tuyên bố đang áp dụng tình trạng khẩn cấp về an toàn công cộng tại Washington.

Bên cạnh đó, Cơ quan Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Liên bang (FEMA) đang cắt giảm 44% ngân sách an ninh cho Vùng Thủ đô Quốc gia, tương đương hơn 20 triệu USD so với năm ngoái. Tổng thống cũng cam kết xóa bỏ các khu trại của người vô gia cư, dù chưa đưa ra kế hoạch chi tiết.

Với phần lớn đất công viên thuộc sở hữu liên bang, chính quyền ông Trump có quyền giải tỏa các khu trại trong những khu vực này, như chính quyền tiền nhiệm từng làm. Tuy nhiên, các tổ chức bảo vệ người vô gia cư cho rằng chính phủ không thể buộc họ rời thành phố khi chưa có đủ nơi ở thay thế.

Tổng thống Mỹ có quyền trực tiếp điều động 2.700 thành viên Vệ binh Quốc gia của Washington, khác với các bang nơi thẩm quyền này thuộc về thống đốc. Lực lượng này từng nhiều lần được triển khai, bao gồm ứng phó vụ tấn công Điện Capitol ngày 6/1/2021 và hỗ trợ trong các cuộc biểu tình chống bạo lực cảnh sát năm 2020.