Phân cấp, phân quyền trong KHCN: không để “quyền mới” trở thành gánh nặng cho địa phương

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Thế Duy nhấn mạnh, việc tổ chức hội nghị tập huấn là bước triển khai cụ thể chủ trương của Đảng, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh phân cấp, phân quyền tối đa, nhằm đưa các dịch vụ công đến gần người dân hơn, đồng thời tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý Nhà nước.

Theo Thứ trưởng, tinh thần chỉ đạo xuyên suốt là “những gì thuộc thẩm quyền của Thủ tướng thì phân cấp cho các Bộ; thẩm quyền của Bộ sẽ được phân cấp cho UBND và các Sở; thậm chí có những nội dung được giao trực tiếp cho cấp xã thực hiện”. Trong quá trình sắp xếp lại bộ máy và hợp nhất cơ quan quản lý ở một số địa phương, phạm vi công việc của các Sở KH&CN đã mở rộng đáng kể. Nhiều giám đốc, phó giám đốc và cán bộ chuyên môn phải đảm nhận thêm lĩnh vực mới, đòi hỏi thời gian thích ứng, bồi dưỡng nghiệp vụ, trong khi năng lực và kinh nghiệm thực tiễn ở cấp xã còn hạn chế.

Trước thực tế đó, Bộ KH&CN đã ban hành Bộ tài liệu hướng dẫn địa phương (tháng 9/2025) về thực hiện các nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền, gồm 13 mục và hướng dẫn 146 nhiệm vụ cụ thể. Bộ cũng biên soạn một bộ tài liệu tập huấn gần 300 trang, được ví như “cẩm nang nghiệp vụ” cho cán bộ cơ sở với hướng dẫn ngắn gọn, dễ tra cứu cho từng thủ tục hành chính. Song song với đó, Bộ đã tổ chức các hội nghị tập huấn chuyên sâu kéo dài nhiều ngày cho lãnh đạo các Sở KH&CN trên cả nước, đồng thời cử cán bộ của các Cục, Vụ trực tiếp xuống địa phương để hướng dẫn thực hành, giải quyết thử hồ sơ thực tế. “Bộ KH&CN xác định bằng mọi cách phải bảo đảm rằng, trong năm 2025, cán bộ cấp Sở và cấp xã có thể triển khai đầy đủ các nội dung được phân cấp, phân quyền” - Thứ trưởng Bùi Thế Duy khẳng định.

Thứ trưởng Bùi Thế Duy cho biết, việc cử cán bộ xuống cơ sở có hai mục tiêu chính: thứ nhất, đánh giá năng lực và điều kiện làm việc của các Sở, xã, bao gồm hệ thống dữ liệu, công cụ và tài liệu nghiệp vụ; thứ hai, hướng dẫn trực tiếp để cán bộ địa phương “làm thử, học thật”, nhanh chóng nắm vững quy trình thực hiện.

Bộ KH&CN cũng sẽ duy trì cơ chế hỗ trợ thường xuyên, giao các Cục, Vụ tổ chức hội nghị trực tuyến định kỳ hàng tháng và hàng quý để giải đáp khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai. “Các đồng chí cục trưởng, vụ trưởng cần coi cán bộ địa phương được tập huấn như những nhân viên mới vào nghề – cần được hướng dẫn đến khi làm thành thạo công việc. Phải sát cánh với địa phương, chỉ bàn cách làm, không bàn lùi” - Thứ trưởng Bùi Thế Duy nhấn mạnh.

Qua tổng hợp ý kiến từ các điểm cầu, một số địa phương vẫn còn lo ngại về khả năng thực thi hoặc thiếu tự tin khi đảm nhiệm thêm nhiệm vụ mới, thậm chí có nơi đề xuất “trả lại” quyền cho Bộ. Tuy nhiên, lãnh đạo Bộ KH&CN khẳng định sẽ đồng hành và hỗ trợ đến cùng, giúp địa phương thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, hướng tới mục tiêu cao nhất là phục vụ người dân tốt hơn, rút ngắn thời gian, giảm chi phí thủ tục hành chính và tăng tính chủ động của chính quyền cơ sở.

Hội nghị tập huấn diễn ra trong cả ngày 13/11. Buổi sáng, các đại biểu được nghe báo cáo tổng quan về phân cấp, phân quyền trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ KH&CN, gồm: tiêu chuẩn đo lường chất lượng, sở hữu trí tuệ, an toàn bức xạ hạt nhân, tần số vô tuyến điện, bưu chính và viễn thông. Buổi chiều, hội nghị dành thời gian cho hoạt động trao đổi, thảo luận và giải đáp các vấn đề cụ thể phát sinh tại cơ sở, giúp cán bộ các cấp nắm chắc quy trình, sẵn sàng triển khai trong thực tiễn.