Pháp – Đức tính dựng “lá chắn hạt nhân” riêng cho châu Âu, giảm phụ thuộc Mỹ

Phát biểu khai mạc Hội nghị an ninh Munich 2026 ngày 13/2, Thủ tướng Đức Friedrich Merz nói rằng châu Âu cần tăng cường sức mạnh để “tái thiết lập” quan hệ với Mỹ.

Thủ tướng Đức Merz xác nhận ông đang có các cuộc đối thoại đầu tiên với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron về “sự răn đe hạt nhân ở châu Âu”.

Nhà lãnh đạo Đức cho biết: “Tôi đã bắt đầu các cuộc trao đổi quan trọng với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron về sự răn đe hạt nhân châu Âu. Chúng tôi sẽ tuân thủ đầy đủ các nghĩa vụ pháp lý của mình. Vấn đề này sẽ được tích hợp hoàn toàn với việc chia sẻ vũ khí hạt nhân của chúng ta trong khuôn khổ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và chúng ta sẽ không còn các khu vực với mức độ an ninh khác nhau ở châu Âu”.

Đây không phải là lần đầu Thủ tướng Đức Merz nhắc đến vấn đề lá chắn hạt nhân ở châu Âu mà không có sự góp mặt của Mỹ.

Trong bài phát biểu trước Quốc hội Đức hồi cuối tháng 1, Thủ tướng Merz tuyên bố Berlin đang xem xét khả năng tự chế tạo vũ khí hạt nhân như một biện pháp nhằm tăng cường “ô hạt nhân” của châu Âu.

Phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich hôm thứ Sáu, Tổng thống Pháp Macron cũng xác nhận Paris đang tham gia một “cuộc đối thoại chiến lược mới” về vũ khí hạt nhân.

Theo Tổng thống Macron, châu Âu phải tự thiết kế lại kiến trúc an ninh, thúc đẩy răn đe hạt nhân theo cách tiếp cận “toàn diện”.

“Chúng tôi đã khởi động đối thoại chiến lược với Thủ tướng Đức Merz và nhiều nhà lãnh đạo châu Âu khác để xem xét cách thức điều chỉnh học thuyết an ninh quốc gia. Cuộc đối thoại này rất quan trọng vì đây là phương thức để kết hợp khả năng răn đe hạt nhân trong một cách tiếp cận toàn diện về quốc phòng và an ninh. Đây là phương thức để tạo sự đồng thuận trong cách tiếp cận chiến lược giữa Đức và Pháp”, trang Euronews dẫn lời nhà lãnh đạo Pháp cho hay.

Tổng thống Macron dự kiến sẽ có bài phát biểu riêng về vấn đề răn đe hạt nhân vào cuối tháng này.

Tổng thống Pháp cho biết các cuộc tham vấn với Đức và các nhà lãnh đạo khác là một phần của cuộc thảo luận rộng hơn, bao gồm cả năng lực tấn công thông thường tầm xa cũng như vai trò của lực lượng răn đe hạt nhân Pháp.

Ông Macron nhấn mạnh: “Chúng ta cần sắp xếp lại và tái tổ chức kiến trúc an ninh của châu Âu. Bởi cấu trúc an ninh trước đây được thiết kế hoàn toàn trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh, nên không còn phù hợp nữa”

Giới phân tích nhận định những phát biểu mới nhất của lãnh đạo Pháp và Đức cho thấy châu Âu đang bắt đầu tính đến một cấu trúc an ninh tương lai dựa nhiều hơn vào năng lực tự thân, giảm bớt sự phụ thuộc vào “ô hạt nhân” của Mỹ, điều chưa từng xảy ra kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc.

Trong nhiều thập niên, các quốc gia châu Âu phụ thuộc đáng kể vào Mỹ, bao gồm cả kho vũ khí hạt nhân quy mô lớn của Washington, để bảo đảm quốc phòng. Tuy nhiên, gần đây họ đã gia tăng chi tiêu quân sự, một phần nhằm đáp lại những chỉ trích gay gắt từ chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Hiện Đức bị cấm phát triển vũ khí hạt nhân theo các hiệp định quốc tế. Trong khi đó, sau khi Anh rời Liên minh châu Âu (EU), Pháp trở thành quốc gia duy nhất trong EU sở hữu vũ khí hạt nhân và đang nắm giữ kho dự trữ hạt nhân lớn thứ tư thế giới.