Phát triển khoa học công nghệ trong nông nghiệp: Đảm bảo tính bền vững

Theo Bộ NN&PTNT, 10 năm qua (từ 2001 - 2011), các hoạt động KHCN nông nghiệp và phát triển nông thôn đã đóng góp trực tiếp vào GDP của ngành khoảng 35%. Tuy nhiên, việc ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp còn hạn chế. Phần lớn nông sản xuất khẩu ở dạng sơ chế nên giá trị gia tăng thấp. TS Triệu Văn Hùng, Phó Vụ trưởng Vụ KHCN và môi trường (Bộ NN&PTNT) cho biết, trong 10 năm qua, Nhà nước đã đầu tư gần 1.000 tỷ đồng để nâng cấp cơ sở vật chất, mở rộng quy mô, tăng cường trang thiết bị hiện đại cho một số tổ chức KHCN. Tuy vậy, mới chỉ có dưới 10% tổ chức KHCN nông nghiệp có năng lực ngang tầm với khu vực. Do đó, trong Chiến lược phát triển KHCN nông nghiệp và phát triển nông thôn giai đoạn 2011 - 2020, Bộ NN&PTNT đặt ra mục tiêu, đến năm 2015 thành tựu KHCN đóng góp 40% GDP ngành nông nghiệp và 50% đến năm 2020. Sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao và sản phẩm nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao chiếm tỷ trọng 30% trong giá trị sản xuất các sản phẩm chủ yếu đến năm 2015 và 50% vào năm 2020.

Theo các chuyên gia, việc phát triển KHCN trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn phải mang tính bền vững, hiệu quả, trong đó quan tâm đến vai trò của người nông dân. TS Chuz Tiến Quang, Viện Quản lý kinh tế T.Ư cho rằng, cần tăng cường hơn nữa công tác chuyển giao KHCN cho người nông dân. Đây là một khoảng trống lớn từ trước tới nay vẫn chưa được lấp đầy. Để làm tốt việc đó, phải gắn kết giữa hệ thống nghiên cứu KHCN Nhà nước với tư nhân, HTX, người nông dân. Hiện nay, rất nhiều sáng tạo khoa học của người nông dân nhưng chưa được công nhận và tiếp sức kịp thời. Một vấn đề quan trọng nữa là đẩy mạnh phát triển sản xuất theo hướng GAP, tăng cường công nghệ sau thu hoạch để nâng cao giá trị gia tăng và đảm bảo an toàn thực phẩm cho nông sản. Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Thị Xuân Thu nhận định, một số KHCN trong canh tác tạm thời đã được cải thiện, song công nghệ sau thu hoạch chưa đạt yêu cầu. Do vậy, trong vòng 8 năm tới, ngành nông nghiệp cần xác định rõ vấn đề trọng tâm ưu tiên phát triển KHCN, trong đó có công nghệ sau thu hoạch.