Phim điện ảnh - lên mạng hay là chết?

Từ Mỹ, Anh đến Hàn Quốc, những hệ thống rạp lớn nhất đều đã phải cắt giảm chi phí triệt để, đóng cửa tại một số nơi và thậm chí có nguy cơ phá sản.

Thống kê sơ bộ từ trang Vulture cho thấy khoảng gần 100 phim của Hollywood đã bị hoãn lịch công chiếu do ảnh hưởng của Covid-19. Trong đó, bom tấn Jurassic World: Dominion (Công viên kỷ Jura: Sự thống trị) bị lùi lịch công chiếu rất xa: từ 11/6/2021 đến tháng 6/2022. Đây là phần ba của series phim Jurassic World đình đám.

Lịch hoãn của các bộ phim chưa thể ra rạp gồm nhiều lần dời vì các nỗ lực kiểm soát dịch của thế giới chưa đạt kết quả như mong đợi, vaccine chưa được cho phép sử dụng quy mô lớn, và Mỹ vẫn là nước có số bệnh nhân cao nhất. Danh sách phim Hollywood bị dời bao gồm No Time to Die (phần mới nhất trong chuỗi phim điệp viên 007 James Bond), Black Widow, Fast and Furious 9. Khá nhiều phim hứa hẹn là bom tấn phải chịu bỏ qua bước ra rạp, chỉ sẽ phát qua mạng.

No Time to Die (Không có thời gian để chết) phải dừng công chiếu nhiều lần, những tin tức mới nhất cho thấy thời gian điệp viên 007 lừng danh sẽ ra rạp là mù mờ và có khả năng chỉ phát trên nền tảng Netflix (dịch vụ của Mỹ đã có mặt tại Việt Nam).

Tổng cộng đã có 24 phim James Bond được chiếu rạp nhưng phim thứ 25 này, cũng là phần cuối cùng hình ảnh 007 được tài tử Anh quốc Daniel Craig thủ vai, phải long đong lận đận. Sự thất vọng xen lẫn bất ngờ là không tránh khỏi khi nhà sản xuất mới đây ra thông báo phim hoãn chiếu đến tháng 4/2021. Nhưng hậu quả thì thấy ngay vì tập đoàn Cineworld tuyên bố sẽ đóng cửa toàn bộ chuỗi cụm rạp cho đến khi có thông báo mới. Cineworld giải thích đó không phải là quyết định thiếu suy nghĩ, nhưng việc duy trì 128 cụm rạp tại Anh cũng không có nghĩa lý gì khi thiếu một dự án lớn như No Time to Die để phục hồi doanh thu phòng vé đã giảm sút nghiêm trọng.

Về phía báo chí, tờ The Telegraph đồng hương với tài tử Anh Daniel Craig sau đó có bài bình luận với nội dung chính: Đưa 007 lên mạng chỉ được cái làm rẻ rúng quý ông James Bond dù nhà sản xuất có thể bán phim cho một nền tảng online với giá 600 triệu USD. Trong bài, họ nhại theo tên phim No Time to Die để viết thành “Stream or die?” (Chiếu trên mạng hay là chết).

Tương lai bi đát của các rạp chiếu phim

Đến khoảng giữa tháng 10/2020, Cineworld, chuỗi rạp chiếu phim lớn thứ 2 thế giới, đã đóng cửa hàng trăm rạp chiếu phim tại Anh và Mỹ, hệ quả là khoảng 45.000 người mất việc làm. Những con số đó được xem là “sự sụp đổ” lớn nhất trong ngành điện ảnh - giải trí toàn cầu từ khi Covid -19 bắt đầu ám nền kinh tế thế giới vào đầu năm nay.

Cineworld cho biết việc phát hành các phim bom tấn đã bị hủy kể từ khi xuất hiện đại dịch, và giải pháp cuối cùng của họ là 500 rạp phim tại Mỹ và gần 130 tại Anh phải tắt đèn.

Khi Covid-19 vẫn đang hoành hành dữ dội và chính phủ các nước vẫn áp đặt các biện pháp giãn cách, rạp phim và các địa điểm giải trí phải ngừng hoạt động. Giám đốc điều hành Cineworld, ông Mooky Greidinger, hy vọng tháng 12 này được xem là thời điểm tốt nhất để mở cửa trở lại, nhưng không chắc chắn vì dịch bệnh vẫn chưa được khống chế.

“Chúng tôi hiện chưa có bất kể mục tiêu nào. Kịch bản tốt nhất để mở cửa có thể vào giữa tháng 12, sau đó 1 tuần chúng tôi sẽ phát hành bom tấn Wonder Woman. Tuy nhiên, chúng tôi cần theo dõi sát tình hình. Chúng tôi sẽ không mạo hiểm để rồi phải quay lại vạch xuất phát”, ông Greidinger cho biết.

So với con số 45.000 người mất việc vì Cineworld đóng cửa, con số của “đại gia” Walt Disney thấp hơn nhiều: Khoảng 28.000 nhân viên sẽ phải nghỉ, chủ yếu tại các công viên Disney Land ở Mỹ. Mới đây nhất, tờ Variety đưa tin ngày 20/10 AMC (chuỗi rạp phim lớn nhất nước Mỹ và thế giới) cho biết có khẳ năng phải nộp hồ sơ phá sản theo Chương 11 Luật Phá sản Mỹ nếu không có thêm doanh thu phòng vé. Đầu tháng 10, hãng xếp hạng tín dụng Standard and Poors cảnh báo AMC có nguy cơ vỡ nợ do đại dịch Covid-19.

Tình hình tại Hàn Quốc không sáng hơn ở Mỹ hay Anh. Báo Yonhap ở xứ sở kim chi cho biết CJ CGV - chuỗi rạp lớn nhất Hàn Quốc và có liên kết với tập đoàn giải trí và bán lẻ khổng lồ CJ - vừa quyết định giảm 30% số lượng chi nhánh sau nhiều nỗ lực phục hồi từ dịch COVID-19. CJ CGV cừa công bố một loạt biện pháp tái cấu trúc, trong đó bao gồm sẽ đóng cửa 35 - 40 chi nhánh rạp chiếu phim do công ty trực tiếp điều hành trong tổng số 119 trên toàn Hàn Quốc trong vòng 3 năm tới. Tên 7 chi nhánh bị đóng cửa trước đã được xác định là Daehangno, Thư viện Cine CGV Ga Myengdong, Deungchon, Ga Yeonsu, Hongseong, Daegu Academy và Gwangju Geumnamro. Trước đó, vài đầu tháng 9, công ty đã đóng cửa chi nhánh ở sân bay Incheon, một trong những cảng hàng không lớn nhất Hàn Quốc.

Theo thống kê của Hội đồng Điện ảnh Hàn Quốc (KOFIC), lượng khán giả đến rạp đã giảm 80% so với cùng kỳ năm ngoái, còn 2,99 triệu lượt vào tháng 9 này. Đây là con số thấp nhất từ năm 2004 khi KOFIC bắt đầu thống kê số liệu toàn quốc.

Tình hình kinh doanh của CJ CGV tại Việt Nam cũng bị ảnh hưởng nặng vì COVID. Tháng 6 vừa rồi, trang Business Korea cho biết CJ CGV tuyên bố sẽ bán 25% cổ phần trong CJ Vietnam, một công ty đầu tư bất động sản tại Việt Nam, với giá 32,4 tỷ won, tương đương với 5,4% vốn chủ sở hữu, dự kiến bán vào ngày 3/7. CJ Việt Nam là công ty xây dựng các tòa nhà văn phòng cho tập đoàn CJ tại Việt Nam, trong đó có CJ E&M, CJ, and CJ Korea Express; và mỗi công ty này chiếm 25% cổ phần trong CJ Việt Nam.

Tháng 5/2020, tờ Korea Herald cũng của Hàn Quốc đưa tin CJ CGV lỗ 118,6 tỷ won từ tháng 1 đến tháng 3 cùng năm.

Thảm cảnh những bộ phim bom tấn với chi phí sản xuất rất lớn phải chịu số phận chỉ được phát online làm cho bức tranh kinh tế chung càng ảm đạm. Bất chấp việc đã có người thốt lên “Thèm tới rạp xem phim quá rồi”, virus corona không đoái hoài. Thị trường điện ảnh toàn cầu bị ảnh hưởng nghiêm trọng, hệ lụy sẽ kéo dài. Hiện tượng này kéo dài chưa biết bao giờ mới kết thúc.

Lịch hoãn của các bộ phim chưa thể ra rạp gồm nhiều lần dời vì các nỗ lực kiểm soát dịch của thế giới chưa đạt kết quả như mong đợi, vaccine chưa được cho phép sử dụng quy mô lớn, và Mỹ vẫn là nước có số bệnh nhân cao nhất. Danh sách phim Hollywood bị dời bao gồm No Time to Die (phần mới nhất trong chuỗi phim điệp viên 007 James Bond), Black Widow, Fast and Furious 9. Khá nhiều phim hứa hẹn là bom tấn phải chịu bỏ qua bước ra rạp, chỉ sẽ phát qua mạng.