Quốc hội thông qua Luật Quản lý thuế (sửa đổi), bổ sung cơ chế hoàn thuế, miễn, giảm thuế tự động

Theo Báo cáo tiếp thu, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo luật, căn cứ ý kiến của các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ và hội trường, ý kiến thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đã rà soát, tiếp thu tối đa, giải trình đầy đủ và có các báo cáo giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi).

Về sự cần thiết, tính hợp lý của thủ tục hành chính, việc phân quyền, phân cấp, việc ứng dụng, thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, dự thảo Luật đã thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, định hướng mới của Đảng theo các nghị quyết gần đây.

Theo Bộ trưởng, Dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) được xây dựng theo hướng tinh gọn, rút từ 17 chương, 152 điều xuống còn 9 chương, 53 điều, phù hợp với chủ trương luật hóa nguyên tắc, chính sách lớn, quy định chi tiết giao Chính phủ theo Kết luận 119 ngày 20 tháng 01 năm 2025. Dự thảo đã quy định đầy đủ quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm và các nguyên tắc quản lý thuế thuộc thẩm quyền của Quốc hội.

Đồng thời, Dự thảo Luật giao Chính phủ và Bộ Tài chính quy định chi tiết các nội dung kỹ thuật nghiệp vụ thường xuyên thay đổi: 32 điều giao cho Chính phủ, 24 điều giao cho Bộ Tài chính. Nội dung này phù hợp tinh thần Nghị quyết 66 nhằm đảm bảo tính linh hoạt và nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính.

Về thủ tục hành chính, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết dự thảo Luật không có phát sinh thủ tục hành chính mới, sửa đổi, bổ sung 7 thủ tục hành chính, nhóm thủ tục hành chính và bãi bỏ 2 thủ tục hành chính.

Về chuyển đổi số, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng khẳng định, một mục tiêu trọng tâm của sửa đổi Luật Quản lý thuế là chuyển đổi số toàn diện. Dự thảo luật đã quy định các Điều 32, 33, 35 về hạ tầng, hệ thống và ứng dụng công nghệ trong quản lý thuế. Điều 18, 19 bổ sung cơ chế hoàn thuế, miễn, giảm thuế tự động.

Bộ trưởng cho biết Điều 13 đã được chỉnh lý theo hướng quy định rõ trách nhiệm hỗ trợ của cơ quan thuế đối với hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn từ máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan thuế; theo đó, ngành thuế sẽ xây dựng các công cụ hỗ trợ nhằm bảo đảm thuận lợi cho hộ kinh doanh nhưng vẫn phù hợp với nguyên tắc tự khai, tự nộp của người nộp thuế.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã chỉnh lý theo hướng làm rõ trách nhiệm của cơ quan thuế trong việc ứng dụng hệ thống để xử lý tự động dựa trên tiêu chí rủi ro, quy trình công nghệ và yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin. Việc triển khai hoàn thuế, miễn, giảm thuế tự động sẽ được thực hiện theo lộ trình, phù hợp với điều kiện thực tế và hướng dẫn của Bộ Tài chính.

Cùng với đó, Chính phủ đã tiếp thu đầy đủ các nội dung về phạm vi sửa đổi, tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, rà soát, chỉnh lý các điều để bảo đảm tính đồng bộ của pháp luật, thống nhất với pháp luật liên quan như: Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, dự thảo Luật Giao dịch điện tử, dự thảo Luật Phục hồi, Phá sản.

Chính phủ chủ động rà soát, chỉnh lý Khoản 1, Khoản 2 Điều 53 về quy định chuyển tiếp tại dự thảo Luật theo hướng "tất cả các khoản nợ thuế phát sinh trước ngày 01/7/2026 đều xử lý theo luật mới, tạo cơ sở áp dụng thống nhất" để đảm bảo phù hợp với điều kiện thực tế quản lý, giảm tồn đọng và minh bạch hóa số liệu nợ thuế của Nhà nước.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cũng cho biết, Chính phủ đã nghiêm túc nghiên cứu và có báo cáo giải trình đầy đủ các ý kiến của các đại biểu Quốc hội, ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và cơ quan thẩm tra của Quốc hội.