Tạm hoãn áp thuế đối ứng: thời gian vàng để doanh nghiệp điều chỉnh chiến lược kinh doanh

Nhẹ nhõm, nhưng thận trọng

Sáng 10/4, cộng đồng DN đón tin vui khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố hoãn áp thuế đối ứng với các nước trong 90 ngày, đưa mức thuế về 10%, đồng thời mở ra cơ hội đàm phán với các nước.

Trước thông tin này, phần lớn DN Việt Nam “tạm thời thở phào”, vì ít nhất họ không phải chịu thêm gánh nặng chi phí và không bị xáo trộn kế hoạch kinh doanh ngay lập tức. Cùng với đó, việc tạm hoãn chính sách thuế đối ứng cũng giúp các DN có thêm thời gian chuẩn bị ứng phó (chuẩn bị quy trình, chứng từ, tính toán lại cơ cấu giá thành), điều chỉnh chiến lược xuất khẩu – nhập khẩu cũng như xem xét lại hợp đồng với đối tác.

Tuy nhiên, nhiều DN vẫn tỏ ra thận trọng, bởi “tạm hoãn” không đồng nghĩa với việc “bãi bỏ hoàn toàn” – các rủi ro sau này vẫn tiềm ẩn.

Minh bạch thông tin, nâng mức cảnh báo sớm

Để DN có thể chủ động ứng phó với mọi tình huống, trong giai đoạn kế tiếp, DN mong muốn được minh bạch thông tin và có cảnh báo sớm. Cụ thể, phía cơ quan quản lý hoặc hiệp hội ngành hàng cần kịp thời cập nhật thông tin chính thức khi có thay đổi về chính sách, giúp họ có đủ thời gian chuẩn bị. Song song với đó, cần có kênh tư vấn, giải đáp vướng mắc nhanh hơn để DN hiểu rõ quy trình, thủ tục liên quan đến thuế phòng vệ thương mại (nếu phải áp dụng trở lại).

Mặt khác, nếu phải áp dụng lại (hoặc có biến động về thuế), cần có lộ trình cụ thể, tránh gây “sốc” về chi phí. Các biện pháp phòng vệ thương mại hay thuế đối ứng nên được triển khai nhất quán, hạn chế tình trạng “bất ngờ” khiến chuỗi cung ứng xáo trộn.

Trong trường hợp rào cản thuế quay lại (hoặc rào cản mới), nhiều DN, nhất là DN vừa và nhỏ, mong nhận được sự hỗ trợ từ chuyên gia tư vấn luật thương mại quốc tế, hướng dẫn về hồ sơ chứng minh, giấy tờ cần thiết.

Các chương trình tập huấn, hội thảo chuyên sâu do cơ quan quản lý hay hiệp hội ngành hàng tổ chức giúp DN củng cố năng lực ứng phó tốt hơn.

DN cũng kỳ vọng Nhà nước và các tổ chức xúc tiến đẩy mạnh kết nối thị trường, quảng bá sản phẩm, giảm lệ thuộc vào một vài thị trường dễ có nguy cơ bị phòng vệ thương mại.

Rà soát lại quy trình sản xuất và chuỗi cung ứng

Bên cạnh sự hỗ trợ của Nhà nước và các hiệp hội ngành hàng, trong giai đoạn đầy khó khăn, thách thức này, đòi hỏi DN phải linh động tìm cách giảm thiểu chi phí, nâng cao chất lượng sản phẩm, kiểm soát xuất xứ minh bạch để hạn chế nguy cơ bị gắn “bán phá giá”. Đa dạng hóa nhà cung cấp và kênh phân phối, tránh tập trung quá mức vào một thị trường hoặc một nguồn cung duy nhất.

Cùng với đó, thường xuyên cập nhật tin tức từ các cơ quan quản lý, hiệp hội, tham tán thương mại; xây dựng đội ngũ chuyên trách (hoặc thuê tư vấn chuyên nghiệp) để kịp thời nắm bắt thay đổi. Chủ động liên hệ với đối tác nước ngoài, chia sẻ kịp thời về tình trạng thuế – phí, cùng thỏa thuận cơ chế phân chia rủi ro, bảo toàn lợi ích đôi bên.

Một việc quan trọng cần phải làm đó là lưu trữ đầy đủ chứng từ, hóa đơn, sổ sách kế toán để khi cần chứng minh (nếu bị điều tra phòng vệ thương mại) có thể phản hồi nhanh chóng, rõ ràng. Tăng cường công tác kiểm tra nội bộ, tạo “bộ đệm” để ứng phó nếu thuế đối ứng quay lại.

Dịch chuyển dần từ xuất khẩu thô sang xuất khẩu chế biến sâu, tạo điểm khác biệt để dù có rào cản thuế, sản phẩm vẫn giữ được vị thế. Nâng cao chất lượng, uy tín, xây dựng nhãn hiệu riêng, đáp ứng tiêu chuẩn cao (an toàn, bền vững) để ít bị áp thuế phòng vệ.

Sẵn sàng kế hoạch “nâng – hạ” sản lượng, tái phân bổ nguồn hàng sang các thị trường khác (tận dụng FTA, chi phí logistics hợp lý). Kết nối với hiệp hội ngành hàng, các DN khác để tạo liên minh, giảm rủi ro đơn lẻ. Thêm vào đó, DN cần đa dạng nhập khẩu hoặc tự chủ nguyên vật liệu, tập trung sản xuất phục vụ nội địa.