Theo dấu chân Thánh Gióng

Quần thể di tích gắn liền với truyền thuyết Thánh Gióng - một trong bốn vị thánh bất tử (Tứ bất tử) theo tín ngưỡng dân gian Việt Nam, người anh hùng đánh giặc Ân, một trong những biểu tượng về lòng yêu nước, sức mạnh và ý chí quật cường của dân tộc. Không gian đền Trình, đền Mẫu, đền Thượng cùng cảnh quan núi Sóc đã tạo nên một hành trình vừa thiêng liêng, vừa giàu giá trị văn hóa.

Hằng năm, Lễ hội Gióng tại đền Sóc là dịp để cộng đồng khẳng định việc cùng giữ gìn, thực hành và trao truyền những nghi lễ, phong tục truyền thống. Trong không gian rực rỡ cờ hội, những câu chuyện về Thánh Gióng tiếp tục được kể lại, nối quá khứ với hiện tại và trao niềm tự hào cho các thế hệ con Lạc, cháu Hồng.

Trong quần thể đền Sóc còn có chùa Non Nước, một không gian Phật giáo thanh tịnh giữa núi rừng. Tiếng chuông chùa, màu xanh của cây cỏ và sự tĩnh lặng của cảnh quan tạo nên một điểm dừng chân đặc biệt trong hành trình du lịch văn hóa, tâm linh.

Trên đỉnh núi, Tượng đài Thánh Gióng vươn lên giữa trời xanh như một biểu tượng về sức mạnh, khát vọng và tinh thần bất khuất của dân tộc. Từ đây, du khách có thể phóng tầm mắt ra không gian núi rừng rộng lớn của Sóc Sơn.

Hiện tại đền Sóc đang lưu giữ được 145 hiện vật có giá trị, niên đại trải dài từ thời Lê (chủ yếu là hiện vật thời nhà Nguyễn), tiêu biểu như hoành phi, câu đối, bia đá, lư hương, tượng thờ, hương án, ngai thờ, bát bửu, chân đèn, ngựa gỗ, chuông đồng...

Đặc biệt là tấm bia bát giác thời Lê dựng trên núi, phía sau đền Thượng, là tác phẩm nghệ thuật có giá trị cao, cung cấp nhiều thông tin về Thánh Gióng và phong tục tập quán, địa phương qua các thời kỳ.

Với giá trị đặc biệt của di tích, đền Sóc được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng là Di tích Quốc gia đặc biệt tại Quyết định số 2408/QĐ-TTg ngày 31-12-2014.