Thu ngân sách và sức lan tỏa từ những doanh nghiệp đầu tàu

Ngân sách vượt dự toán, doanh nghiệp lớn, nhỏ chung tay góp sức

Ông Phạm Quang Minh, Giám đốc CafeF nhấn mạnh vai trò của cộng đồng doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế Việt Nam đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận, đặc biệt là việc thu ngân sách nhà nước vượt dự toán. “Những đóng góp này không chỉ là nguồn lực tài chính quan trọng cho hạ tầng, y tế, giáo dục và an sinh xã hội, mà còn là động lực khẳng định vị thế doanh nghiệp Việt Nam trong kỷ nguyên số”- ông Minh nhấn mạnh.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tổng thu ngân sách nhà nước năm 2024 đạt hơn 2 triệu tỷ đồng, vượt 20% dự toán và tăng 16% so với năm 2023. Trong đó, khối doanh nghiệp thuộc danh sách VNTAX 200 đã đóng góp gần 800.000 tỷ đồng, tương đương 40% tổng thu quốc gia; khối PRIVATE 100 nộp gần 245.000 tỷ đồng, với 4 doanh nghiệp tư nhân vượt ngưỡng 10.000 tỷ đồng.

Phát biểu tại sự kiện, TS. Nguyễn Văn Phụng – nguyên Vụ trưởng Vụ Quản lý Thuế Doanh nghiệp Lớn (Tổng cục Thuế) – phân tích: trong 20 doanh nghiệp top đầu có 10 thuộc khu vực nhà nước, 5 doanh nghiệp FDI và 5 tư nhân. “Con số 25% tư nhân trong top đầu phản ánh nỗ lực bứt phá, là niềm tin cho sự phát triển dài hạn của khu vực kinh tế tư nhân,” ông nói.

Điều ông đặc biệt trân trọng không chỉ là những doanh nghiệp nộp hàng chục nghìn tỷ, mà còn là các đơn vị đóng góp đều đặn 100–300 tỷ đồng. Theo ông, đây chính là “những tế bào khỏe mạnh”, tạo nền tảng cho một ngân sách bền vững dựa trên thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân, thay vì phụ thuộc vào nguồn thu từ tài nguyên hay bất động sản vốn khó duy trì lâu dài.

Buổi lễ đã ghi nhận sự hiện diện của hàng loạt tên tuổi lớn, những đầu tàu ở nhiều lĩnh vực. Trong lĩnh vực bất động sản, doanh nghiệp đa ngành, Vingroup tiếp tục là doanh nghiệp tư nhân nộp ngân sách lớn nhất; Vinhomes giữ ngôi đầu ở mảng bất động sản. Công nghiệp nặng: Hòa Phát lọt Top 14, khẳng định sức mạnh công nghiệp sản xuất thép. Lĩnh vực ngân hàng: Agribank (Top 3 toàn ngành), Techcombank (dẫn đầu khối ngân hàng tư nhân ba năm liên tiếp), cùng với VPBank, HDBank, ACB, SHB, LPBank, TPBank, OCB. Tiêu dùngm bán lẻ, Vinamilk và PNJ khẳng định vị thế, trong đó PNJ dẫn đầu khối phân phối – bán lẻ. Chứng khoán, VPS và VPBank Securities được vinh danh, phản ánh sự đóng góp ngày càng lớn của thị trường vốn.

Đặc biệt, TS. Phụng đánh giá cao Tập đoàn Viettel, gọi đây là “người anh cả của cộng đồng doanh nghiệp” với mức nộp ngân sách chủ yếu từ lợi nhuận kinh doanh và thuế thu nhập doanh nghiệp – minh chứng cho sự phát triển dựa trên năng lực sản xuất, không phụ thuộc vào tài nguyên.

Quản lý thuế số và tư duy kinh tế mới

Theo các chuyên gia, một nguyên nhân quan trọng giúp tăng thu là nhờ công tác quản lý thuế hiệu quả hơn thông qua chuyển đổi số. Việc hiện đại hóa đã giúp thu “đúng, đủ, minh bạch”, đồng thời tạo dữ liệu cho hoạch định chính sách vĩ mô.

Từ góc độ xã hội, các doanh nghiệp đầu tàu còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất – tiêu dùng. Bất động sản đô thị, chung cư, thương mại điện tử, dịch vụ số… đã trở thành động lực tạo giá trị gia tăng mới, hình thành nguồn thu bền vững cho ngân sách.

Lễ vinh danh không chỉ là dịp tri ân doanh nghiệp mà còn đặt ra bài toán lớn cho tương lai: ngân sách quốc gia phải dựa vào nguồn thu ổn định từ sản xuất, dịch vụ và sáng tạo, thay vì dựa nhiều vào thuế gián thu hay tài nguyên hữu hạn.

Để đạt được điều đó, cần phát huy vai trò của các tập đoàn lớn như Vingroup, Viettel, Hòa Phát, Techcombank… đồng thời khuyến khích hàng trăm, hàng nghìn doanh nghiệp vừa và nhỏ trở thành những “tế bào khỏe mạnh”, cùng lan tỏa tinh thần trách nhiệm xã hội và đóng góp bền bỉ cho ngân sách quốc gia.

Từ những con số kỷ lục năm 2024, có thể thấy rõ: sức mạnh tài chính quốc gia không chỉ nằm ở những doanh nghiệp đầu tàu, mà còn ở sự cộng hưởng của cả cộng đồng doanh nghiệp. Đây chính là nền tảng để Việt Nam xây dựng một ngân sách bền vững, minh bạch và tự chủ trong hành trình phát triển kinh tế số và hội nhập quốc tế.