Thủ tục tại cửa khẩu Lào Cai thay đổi thế nào khi áp dụng mô hình hiện đại hóa?
Kinhtedothi - Việc áp dụng mô hình cửa khẩu thông minh cùng hệ thống kiểm soát tự động và liên thông dữ liệu liên ngành đang giúp thủ tục xuất nhập cảnh tại Cửa khẩu quốc tế Lào Cai rút ngắn đáng kể thời gian, tăng tính minh bạch và bảo đảm thông thoáng ngay cả trong dịp cao điểm cuối năm.
Thủ tục xuất nhập cảnh được tự động hóa, minh bạch, rút ngắn thời gian chờ và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân.
Việc đưa công nghệ vào quy trình kiểm soát đã tạo ra sự thay đổi rõ rệt so với nhiều năm trước. Tại khu vực làm thủ tục, hành khách không còn phải trải qua hàng loạt bước kiểm tra thủ công; toàn bộ dữ liệu được số hóa, quét mã và nhận diện chỉ trong vài giây. Sự liên thông giữa Biên phòng - Hải quan - Công an xuất nhập cảnh - Kiểm dịch y tế giúp đối chiếu thông tin tức thời, giảm tải áp lực vào giờ cao điểm, hạn chế tình trạng ùn ứ.
Chị Nguyễn Thị Duyên (42 tuổi, phường Lào Cai) cho biết: “Tôi đi qua cửa khẩu hầu như hàng ngày. Từ khi áp dụng các hệ thống thông minh, mọi thứ tiện hơn hẳn. Quét mã là xong, không phải chờ lâu như trước. Đi lại nhẹ nhàng, đỡ mất thời gian mà cũng cảm thấy yên tâm hơn.”
Trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, mô hình cửa khẩu thông minh tiếp tục chứng minh hiệu quả rõ nét, đặc biệt với hàng nông sản. Việc rút ngắn thời gian lưu chờ giúp giảm nguy cơ hư hỏng, bảo đảm tiến độ giao thương.
Người dân được hướng dẫn, hỗ trợ tận tình để thực hiện thủ tục xuất nhập cảnh nhanh chóng và thuận lợi hơn.
Anh Nguyễn Tiến Dương (35 tuổi, phường Lào Cai) ghi nhận sự thay đổi: “Tôi thường xuyên qua cửa khẩu nên thấy rõ sự khác biệt. Trước đây phải làm nhiều bước thủ công, khá mất thời gian. Giờ chỉ cần quét hộ chiếu và vân tay là xong. Hệ thống tự động hóa gần như toàn bộ quy trình nên thủ tục nhanh gọn hơn rất nhiều.”
Dù lưu lượng người và phương tiện tăng mạnh, hoạt động thông quan vẫn diễn ra thông suốt. Riêng năm 2025, cửa khẩu đã xử lý 304.455 lượt nhập cảnh bằng hộ chiếu, 301.136 lượt xuất cảnh; xuất nhập cảnh vùng biên giới (NC 1.866.925 lượt người. NC 140.023 lượt người), 252.803 lượt xe ô tô, 613 chuyến tàu hàng, cùng 2,427 triệu tấn hàng hóa xuất nhập khẩu, một con số cho thấy áp lực lớn nhưng năng lực thông quan vẫn được duy trì ổn định.
Hiện đại hóa thủ tục không đồng nghĩa với nới lỏng quản lý. Ngược lại, hệ thống mới hỗ trợ lực lượng chức năng phát hiện nhanh, xử lý chính xác các hành vi vi phạm.
Cận Tết, lượng người xuất nhập cảnh tăng mạnh nhưng nhờ quy trình thủ tục nhanh gọn nên không xảy ra ùn tắc tại cửa khẩu.
Anh Trần Đăng Duy, cán bộ Phòng Kiểm soát an ninh và kiểm soát hành chính, nhận định: “Thời điểm cuối năm, lượng người qua cửa khẩu có tăng lên nhưng nhìn chung người dân chấp hành tốt. Công tác tuyên truyền được thực hiện thường xuyên, biển báo về các mặt hàng cấm cũng được đặt rõ ràng nên hầu như không xảy ra vi phạm.”
Trong năm 2025, Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Lào Cai đã khởi tố 8 vụ với 18 đối tượng liên quan vận chuyển trái phép tiền tệ, buôn lậu, lưu hành tiền giả và tổ chức vượt biên trái phép. Tang vật thu giữ gồm: 30.000 NDT; 18.500 NDT tiền giả; 2,5332 kg vàng; 235 kg bạc; gần 450 triệu đồng cùng nhiều phương tiện liên quan. Đơn vị đã tổ chức 360 buổi tuần tra, huy động 3.180 lượt cán bộ, chiến sĩ, thực hiện 90 tổ mật phục và phối hợp chặt chẽ với Biên phòng Hà Khẩu (Trung Quốc) qua tuần tra song phương và đường dây nóng.
Thiếu tá Nguyễn Thế Anh, Phó Đồn trưởng nghiệp vụ, Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Lào Cai cho biết, vào những tháng cuối năm, nhất là dịp cận Tết, lưu lượng người và hàng hóa qua lại tăng mạnh, kéo theo nguy cơ gia tăng hoạt động vi phạm. Đơn vị đã triển khai kế hoạch cao điểm phòng, chống tội phạm trước, trong và sau Tết Nguyên đán; tập trung tuyên truyền cho hành khách về quy định pháp luật, nắm chắc tình hình địa bàn, tăng cường phối hợp liên ngành và tổ chức tuần tra kiểm soát tại các khu vực trọng điểm, đặc biệt vào ban đêm.
Thủ tục nhanh gọn, thuận tiện khiến nhiều bạn trẻ tỏ ra thích thú khi làm thủ tục xuất nhập cảnh.
Tại khu vực làm thủ tục, hệ thống quét mã vạch và nhận diện vân tay được đưa vào sử dụng từ giai đoạn 2019-2020 tiếp tục phát huy hiệu quả. Theo Đại úy Nguyễn Minh Hiếu, Phó Trạm trưởng Trạm Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Lào Cai, người dân chỉ cần đăng ký một lần để được cấp mã vạch và lấy mẫu sinh trắc học, từ đó có thể sử dụng cổng kiểm soát tự động trong những lần xuất nhập cảnh sau. Nhờ hệ thống này, thời gian xử lý giảm từ khoảng 30 giây xuống chỉ còn 5-10 giây mỗi lượt. Dù mỗi ngày có hàng nghìn người làm thủ tục, khu vực kiểm soát vẫn thông thoáng, không xảy ra ùn tắc.
Không chỉ dựa vào công nghệ, Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Lào Cai còn đẩy mạnh cải cách hành chính: niêm yết công khai thủ tục, bố trí cán bộ hỗ trợ người già, trẻ em, phụ nữ mang thai; duy trì đường dây nóng tiếp nhận phản ánh; tăng cường sử dụng hộ chiếu điện tử và mã QR. Mục tiêu hướng tới là hoàn thiện mô hình cửa khẩu thông minh, xây dựng Cửa khẩu quốc tế Lào Cai trở thành một trong những cửa khẩu kiểu mẫu vùng biên, đáp ứng yêu cầu hội nhập và thúc đẩy giao thương bền vững giữa Việt Nam - Trung Quốc.
