DÒNG SỰ KIỆN. * KỲ HỌP THỨ NHẤT, QUỐC HỘI KHÓA XV * HĐND TP HÀ NỘI KHÓA XVI, NHIỆM KỲ 2021 - 2026 * ĐẠI DỊCH COVID-19 * EURO 2021 * CÙNG KINH TẾ & ĐÔ THỊ CHUNG TAY PHÒNG, CHỐNG DỊCH COVID-19

Thúc đẩy môi trường kinh doanh lành mạnh

Trang Anh
04-08-2016 10:43
Kinhtedothi - Thông tư 20 không phù hợp với tinh thần của pháp luật cạnh tranh và sở hữu trí tuệ (SHTT). Đó là khẳng định của ông Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch Phòng Thương mại & Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tại Văn bản số 1830/PTM-PC gửi Thủ tướng đề nghị bãi bỏ Thông tư 20/2011/TT-BCT đang làm khó nhiều DN nhập khẩu (NK) ô tô.
Phân biệt đối xử doanh nghiệp

Đánh giá về sự phù hợp của Thông tư 20 với pháp luật cạnh tranh, đại diện VCCI cho rằng, Thông tư 20 đã phân biệt đối xử giữa các DN (có ủy quyền và không có ủy quyền), qua đó gián tiếp buộc người tiêu dùng (NTD) chỉ được mua hàng hóa với một lượng DN nhất định, gây hạn chế cạnh tranh. Bộ Công Thương là cơ quan quản lý Nhà nước về cạnh tranh cần phải thúc đẩy sự cạnh tranh trên thị trường.
Khách hàng chọn mua xe tại một cửa hàng ở Hà Nội. Ảnh: Chiến Công
Khách hàng chọn mua xe tại một cửa hàng ở Hà Nội. Ảnh: Chiến Công
“Thông tư 20 cũng không phù hợp với tinh thần của pháp luật SHTT” - ông Lộc nhấn mạnh. Thông tư 20 đã trao quyền cho nhà sản xuất có thể ngăn cản người khác NK sản phẩm của mình thông qua việc không cấp giấy ủy quyền cho thương nhân khác. Như vậy, Thông tư này đã giúp nhà sản xuất dễ dàng thực hiện một hành vi đi ngược lại với Điều 125.2 của Luật SHTT. Quy định Nhà nước nước nên hướng đến việc bảo đảm lợi ích của đông đảo NTD, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh, cần phải hạn chế sự can thiệp của nhà sản xuất vào quá trình phân phối, giảm vai trò chi phối thị trường chứ không phải là luật hóa các quan hệ này.

Không hiệu quả trong kiểm soát nhập siêu

Trước đó, Thông tư 20 đã được Bộ Công Thương ban hành với mục tiêu kiểm soát chất lượng (mức độ an toàn và bảo vệ môi trường) và kiểm soát thị trường NK ô tô. Tuy nhiên, VCCI cho rằng, về mặt pháp luật, Việt Nam đã có đủ quy chuẩn, tiêu chuẩn về chất lượng ô tô sản xuất trong nước và NK vào Việt Nam. Việc kiểm soát này không có sự khác biệt giữa xe ô tô NK của thương nhân có ủy quyền hay thương nhân không có ủy quyền. “Do đó, không có cơ sở để khẳng định Thông tư 20 giúp làm tăng chất lượng xe ô tô NK vào Việt Nam”…

Theo VCCI, nếu khẳng định Thông tư 20 có tác dụng trong việc kiểm soát nguồn cung ô tô trong nước thì hệ quả của nó là các DN sản xuất và DN NK ô tô có ủy quyền sẽ được hưởng lợi nhuận lớn hơn. Còn nếu cho rằng các DN sản xuất và NK ô tô có ủy quyền không được hưởng lợi nhuận lớn hơn thì đồng nghĩa với việc Thông tư 20 không có tác dụng trong việc kiểm soát nguồn cung ô tô trong nước như mục tiêu đề ra.

Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, sau khi Thông tư 20 đi vào thực thi, số lượng xe ô tô NK có giảm trong năm 2011 và năm 2012, nhưng các năm từ 2013 - 2015 thì tăng rất mạnh. Năm 2011 nhập 55.000 xe thì đến năm 2015 là 125.000 xe. Chi tiêu ngoại tệ cho NK xe dưới 9 chỗ năm 2011 là 1,02 tỷ USD, sang năm 2015 đạt 2,98 tỷ USD (giá trị chưa tính thuế). Tỷ trọng của ô tô nguyên chiếc dưới 9 chỗ trong tổng kim ngạch NK toàn quốc năm 2011 là 0,94%, nhưng đến năm 2015 là 1,81% (tăng gần gấp đôi). Như vậy, không có căn cứ cho thấy việc duy trì Thông tư 20 có tác dụng hạn chế nhập siêu.

Cần bãi bỏ

Chủ tịch VCCI cũng cho rằng, các quy định tại Thông tư 20 có tính chất là một điều kiện kinh doanh vì đã trao quyền cho một số DN nhất định, đủ điều kiện thì được kinh doanh, còn các DN khác thì không. Khi các DN khác khó hoặc không thể gia nhập thị trường thì toàn bộ thị trường sẽ nằm trong tay một vài DN lớn. Trong môi trường như vậy rất dễ hình thành các thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, gây thiệt hại lớn cho NTD.

Ông Lộc khẳng định, thông tư trên đang cản trở việc gia nhập thị trường của các DN vừa và nhỏ, nhất là trong bối cảnh hiện nay - khi Chính phủ đang soạn thảo, đưa vào luật một quy định về việc các cơ quan Nhà nước không được đặt ra điều kiện dưới hình nào đó mà hạn chế khả năng gia nhập thị trường, kinh doanh của DN nhỏ và vừa. Do vậy, VCCI đề nghị Thủ tướng bãi bỏ Thông tư 20.

Tại buổi họp báo thường kỳ chiều 2/8, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng cho biết, đây là vấn đề được các cơ quan liên quan, DN đầu tư, sản xuất ô tô trong nước và DN kinh doanh NK ô tô từ 9 chỗ ngồi trở xuống rất quan tâm và có nhiều ý kiến khác nhau đối với việc duy trì hay bãi bỏ quy định này tại Thông tư số 20. Cũng theo Bộ trưởng, do còn có nhiều ý kiến khác nhau đối với vấn đề này, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Công Thương đánh giá và đề xuất giải pháp xử lý phù hợp. Hiện, Bộ Công Thương đang tổng hợp để báo cáo Thủ tướng. Trên cơ sở báo cáo tổng hợp và đề xuất của Bộ Công Thương, các bộ, cơ quan, hiệp hội, DN liên quan, Thủ tướng sẽ xem xét, có ý kiến chỉ đạo trên quan điểm bảo đảm cơ sở pháp lý, đáp ứng yêu cầu quản lý, bảo vệ quyền lợi của NTD và thực tế hoạt động kinh doanh NK ô tô.
TAG: