Thực hiện Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp: Nhiều phát sinh ngay khi nhập cuộc

Người dân vẫn mù mờ

Tuy có bản hướng dẫn nhưng chị Hồng ở quận Hoàng Mai vẫn thấy rắc rối không kê khai được. Gia đình chị đang sử dụng 2.000m2 đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trên Giấy chứng nhận ghi: 200m2 đất ở, 1.800m2 đất vườn. Diện tích đất thực tế sử dụng là 400m2. Hạn mức đất tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận là 200m2. "Tôi đã mất đến 20 phút nghiền ngẫm vẫn chưa định hình được những thông tin cần điền vào các mục ở tờ khai. Còn anh Hùng ở Thanh Xuân thắc mắc: "Tôi có thửa đất diện tích cấp là 300m2. Nhưng diện tích đo đạc thực tế là 285m2. Như vậy tôi phải đóng thuế diện tích nào?".

Phương pháp tính thuế cũng làm nhiều người "đau đầu", nhất là trường hợp người có nhiều thửa đất nằm ở những địa phương khác nhau thì phải chọn thửa nào để xác định hạn mức và xác định vượt hạn mức theo số lần… là không dễ. Dù giá đất để tính thuế được ổn định trong vòng 5 năm, nhưng nếu người nộp thuế có biến động về diện tích đất (mua, bán, tặng, cho…), hạn mức đất (tăng, giảm) thì việc xác định lại cũng không đơn giản khi thuế suất được tính trên cơ sở lũy tiến với nhiều bậc.

Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp có hiệu lực từ đầu năm nay có tác động đến mọi gia đình với khoản thuế đất phải đóng hàng năm, kể cả những người đang sống trong các căn hộ chung cư cao tầng. Nhưng rắc rối lớn nhất hiện nay đối với cả người nộp thuế và cơ quan thuế đó là chưa thống nhất được cách tính thuế đối với những căn hộ chung cư nhiều tầng.

Ngành thuế quyết liệt vào cuộc

Theo ông Nguyễn Hồng Thái, Trưởng phòng Quản lý các khoản thu từ đất (Cục Thuế Hà Nội), Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp quy định 3 đối tượng thuộc diện chịu thuế gồm đất ở tại nông thôn, đất ở tại đô thị, đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp... Thuế suất được xác định theo biểu thuế lũy tiến, cụ thể, phần diện tích trong hạn mức sẽ áp thuế suất 0,03%, phần diện tích vượt không quá ba lần hạn mức sẽ áp thuế 0,07% và phần diện tích vượt trên ba lần hạn mức sẽ áp thuế suất 0,15%. Ngoài ra, đối với đất lấn chiếm còn áp dụng mức thuế suất 0,2%.

Về nguyên tắc, người nộp thuế là các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có quyền sử dụng đất. Trong trường hợp chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và tài sản gắn liền với đất thì người đang sử dụng đất sẽ là người nộp thuế. Chẳng hạn một người có căn nhà trên khu đất rộng 100m2 trên đường Chùa Bộc, khung giá đất khu vực này khoảng trên 49 triệu đồng/mét vuông. Số thuế người này phải nộp trong năm nay là 1,47 triệu đồng (100m2 x 0,03% x 49 triệu đồng). Ví dụ khác, anh A có tổng diện tích đất 200m2, trong đó, hạn mức sử dụng là 100m2, 50m2 sử dụng không đúng mục đích và 50m2 lấn chiếm thì mức thuế sẽ là 0,03% cho 100m2 trong hạn mức; 0,15% cho diện tích không sử dụng đúng mục đích và 0,2% cho phần diện tích lấn chiếm.

Quy định rõ là vậy, song cũng theo ông Thái, kể từ khi áp dụng thí điểm sắc thuế này, không ít khó khăn đã bộc lộ mà điển hình là do cơn lốc đô thị hóa, nhiều con đường mới được mở ra, kéo theo sự xáo trộn về vị trí tính thuế nhà đất. Có nhiều hộ trước kia được tính thuế theo vị trí trong ngõ, ngách nhưng nay ra mặt đường, những thông tin này lại chưa được cập nhật kịp thời vào dữ liệu quản lý. Bên cạnh đó, do cách xác định vị trí thửa đất được tính thuế với cách xác định vị trí tại bảng giá đất của thành phố hàng năm không đồng nhất, dẫn đến vướng mắc khi áp vị trí để xác định giá đất tính thuế. Với các trường hợp nhà nhiều tầng, chung cư có nhiều hộ ở, theo quy định của Luật, để tính mức thuế của từng hộ phải xác định được tổng diện tích đất xây dựng tòa nhà, diện tích tầng hầm... là rất khó thực hiện.

Trước những thực tế kể trên, đại diện Cục Thuế Hà Nội cho biết, trong thời gian tới sẽ tiếp tục có những văn bản kiến nghị, đề xuất cụ thể, đồng thời tăng cường công tác tuyên truyền nhằm đảm bảo thu đúng, thu đủ.