Tín hiệu tích cực cho JCPOA, Mỹ - Iran sắp đàm phán gián tiếp tại Áo

Một số quan chức ngoại giao châu Âu ngày 2/4 cho biết, cuộc gặp giữa các nước tham gia Thỏa thuận Hạt nhân Iran, còn được gọi là Kế hoạch hành động Chung Toàn diện (JCPOA), bao gồm Mỹ, Iran, Anh, Pháp, Đức, Nga và Trung Quốc dự kiến diễn ra tại thủ đô Vienna, Áo vào tuần tới.

Cuộc gặp được đánh giá là nỗ lực nghiêm túc đầu tiên nhằm khôi phục JCPOA sau khi Tổng thống Mỹ Joe Biden nhậm chức hồi tháng 1 năm nay.

Tehran đã loại trừ các cuộc thảo luận song phương trực tiếp với Washington, nhưng việc cả Iran và Mỹ cùng dự cuộc gặp tại Áo - được Washington hoan nghênh như một "bước tiến lành mạnh" trong  nỗ lực để hồi sinh JCPOA.

"Iran và Mỹ sẽ cùng có mặt ở thủ đô Vienna của Áo, nhưng không họp trực tiếp", Reuters dẫn nguồn tin quan chức ngoại giao châu Âu cho biết.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price  nói rằng các cuộc đàm phán sẽ được tổ chức theo các nhóm làm việc dưới sự điều phối của Liên minh châu Âu (EU) với các bên tham gia còn lại, bao gồm cả Iran.

“Chúng tôi không dự đoán một bước đột phá ngay lập tức vì các cuộc thảo luận phía trước sẽ rất khó khăn. Tuy nhiên, chúng tôi tin rằng đây là bước tiến tích cực”, ông Ned Price cho hay, đồng thời lưu ý thêm rằng Washington vẫn để ngỏ các cuộc đàm phán trực tiếp với Tehran.

Trong khi đó, người phát ngôn Nhà Trắng Jen Psaki cho biết, Mỹ xem các cuộc đàm phán gián tiếp mang tính xây dựng, là cơ hội để đưa ra các quan điểm ngoại giao. Bà Psaki nói rằng Mỹ không kỳ vọng về các cuộc đàm phán trực tiếp với Iran, song nhấn mạnh cơ hội vẫn để ngỏ đối với Tehran.

Theo một quan chức cấp cao của EU, mục tiêu là đạt được một thỏa thuận để tiếp tục duy trì JCPOA trong vòng 2 tháng tới.

Giới chức EU cho biết, nội dung đàm phán sẽ tập trung vào việc gỡ bỏ các lệnh trừng phạt Mỹ đối với Iran, trong khi Tehran có nghĩa vụ phi hạt nhân hóa. “Chúng tôi đang tiếp cận điều này và hy vọng có thể đạt được trong vòng chưa đầy hai tháng”, Reuters dẫn nguồn quan chức EU cho hay.

Iran, Trung Quốc, Nga, Pháp, Đức và Anh - những nước còn lại trong thỏa thuận hạt nhân đa phương ký năm 2015, đã tổ chức các cuộc đàm phán trực tuyến hôm 2/4 để đánh giá về vấn đề hạt nhân của Tehran.

“Mục tiêu là sớm gỡ bỏ các biện pháp trừng phạt của Mỹ và Iran thực thi các cam kết hạt nhân. Không có cuộc gặp giữa quan chức Iran và Mỹ, điều này không cần thiết”, Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif cho biết trên Twitter.

Hai nhà ngoại giao EU tiết lộ, các cuộc đàm phán về vấn đề hạt nhân Iran sẽ diễn ra trong nhiều vòng đàm phán, trong đó vòng đàm phán đầu tiên có thể kéo dài vài ngày.

JCPOA được ký kết vào tháng 7/2015 và có hiệu lực tháng 1/2016, theo đó Iran tuân thủ hạn chế với chương trình hạt nhân để đổi lấy việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt quốc tế.

Cựu Tổng thống Donald Trump đơn phương rút Mỹ khỏi JCPOA tháng 5/2018 và tái áp đặt lệnh trừng phạt nhằm vào Iran, khiến Tehran từng bước khôi phục hoạt động làm giàu uranium và phá vỡ cam kết theo thỏa thuận.