Tổng đạo diễn Đặng Lê Minh Trí: Kể câu chuyện văn hóa “Muôn sắc Việt Nam” bằng ngôn ngữ sân khấu hiện đại
Với quy mô dự kiến 50.000 khán giả tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình cùng khoảng 3.000 nghệ sĩ, diễn viên tham gia, chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” được kỳ vọng trở thành điểm nhấn trong Ngày Văn hóa Việt Nam 24-11-2026.
Không chỉ hướng tới một đêm diễn hoành tráng, Tổng đạo diễn Đặng Lê Minh Trí cùng ê-kíp mong muốn kể câu chuyện về cội nguồn, bản sắc và sức sáng tạo của dân tộc bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại, qua đó khơi dậy tình yêu di sản và niềm tự hào văn hóa trong mỗi người Việt.
Tổng đạo diễn chương trình nghệ thuật "Muôn sắc Việt Nam" Đặng Lê Minh Trí. Ảnh: Thái Tú.
Kể câu chuyện cội nguồn bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại
Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” được xây dựng với chủ đề “Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp”. Với vai trò Tổng đạo diễn, anh có thể chia sẻ về ý tưởng nghệ thuật chủ đạo và thông điệp muốn gửi gắm đến công chúng?
Khi bắt tay xây dựng “Muôn sắc Việt Nam”, điều tôi trăn trở là làm sao để khán giả cảm nhận được văn hóa đã hun đúc nên tâm hồn, cốt cách và sức mạnh của dân tộc Việt Nam như thế nào, cũng như những giá trị ấy đang tiếp tục hiện diện, được tiếp nối ra sao trong đời sống hôm nay.
Từ suy nghĩ đó, chúng tôi lựa chọn cách kể xuyên suốt qua ba chương: “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”, “Muôn sắc di sản” và “Bản sắc vươn xa”. Khởi nguồn từ huyền tích Cha Rồng, Mẹ Tiên, từ nhịp trống đồng và ý niệm thiêng liêng về hai chữ “đồng bào”, chương trình đưa khán giả đi qua hành trình dựng nước, giữ nước, đến những di sản đang được gìn giữ, trao truyền trong đời sống, rồi mở ra hình ảnh một Việt Nam đương đại đang tự tin sáng tạo và hội nhập.
Về ngôn ngữ nghệ thuật, chúng tôi tìm kiếm sự giao hòa giữa những thanh âm truyền thống và hơi thở đương đại, giữa các thế hệ nghệ nhân, nghệ sĩ và sức sáng tạo của người trẻ. Công nghệ trình diễn giúp mở rộng khả năng biểu đạt, nhưng cảm xúc con người vẫn là điều quan trọng nhất. Tôi mong hàng vạn khán giả tại Mỹ Đình sẽ thực sự cảm thấy mình là một phần của câu chuyện, cùng hòa nhịp trong một không gian văn hóa chung của dân tộc.
Đạo diễn Đặng Lê Minh Trí giới thiệu tổng quan chương trình. Ảnh: Thái Tú.
Chương trình lấy ý tưởng từ huyền tích Lạc Long Quân - Âu Cơ, hình ảnh bọc trăm trứng, hành trình lên non, xuống biển, tiếng trống đồng và cánh chim Lạc. Anh sẽ chuyển tải câu chuyện này bằng ngôn ngữ sân khấu như thế nào để vừa giàu tính sử thi, vừa tạo được cảm xúc với khán giả đương đại?
Huyền tích Lạc Long Quân, Âu Cơ đã hiện diện trong tâm thức người Việt qua bao thế hệ. Nhưng để kể lại câu chuyện ấy trên một sân khấu lớn, điều quan trọng là tìm được ngôn ngữ nghệ thuật đủ sức đánh thức trí tưởng tượng và cảm xúc của khán giả hôm nay.
Chúng tôi lựa chọn cách mở đầu bằng hình tượng bọc trăm trứng giữa không gian huyền sử. Từ khoảnh khắc bọc trứng tách mở, những người con của Cha Rồng, Mẹ Tiên bước ra, theo mẹ lên non, theo cha xuống biển, sân khấu dần mở rộng thành hành trình hình thành những cộng đồng đầu tiên của dân tộc. Khi hình tượng trống đồng khổng lồ trỗi dậy, tiếng trống đầu tiên vang lên, hàng trăm nhịp trống cùng hưởng ứng, câu chuyện huyền sử được chuyển hóa thành một đại cảnh mang âm hưởng sử thi về sự hội tụ và sức mạnh cộng đồng.
Bọc trăm trứng là hình ảnh của sự sinh thành, tiếng trống đồng là nhịp đập của cộng đồng, còn cánh chim Lạc mang theo khát vọng vươn xa. Chúng tôi sử dụng âm nhạc, chuyển động đội hình, nghệ thuật ánh sáng và công nghệ trình diễn để những hình tượng ấy có đời sống sân khấu riêng, vừa giữ được vẻ đẹp thiêng liêng của huyền tích, vừa mang tinh thần thẩm mỹ đương đại.
Nhưng sâu xa hơn, điều tôi muốn chạm đến chính là ý nghĩa của hai chữ “đồng bào”. Dù lên rừng hay xuống biển, dù mỗi miền mang một sắc thái văn hóa riêng, tất cả vẫn chung một mái nhà.
Tổng đạo diễn Đặng Lê Minh Trí chia sẻ, anh rất vinh dự và tự hào khi được tham gia chương trình "Muôn sắc Việt Nam" chào mừng Ngày Văn hoá Việt Nam. Ảnh: Thái Tú.
Kết cấu chương trình gồm phần khai từ “Đất nước muôn đời” và ba chương nghệ thuật. Anh có thể chia sẻ về mạch tư tưởng và sự kết nối giữa các chương?
Khi xây dựng kịch bản, tôi và ê-kíp xác định mỗi chương phải có một câu chuyện, một sắc thái nghệ thuật riêng, nhưng tất cả cùng trả lời một câu hỏi xuyên suốt: Văn hóa đã góp phần làm nên dân tộc Việt Nam như thế nào, và hôm nay chúng ta đang tiếp nối những giá trị ấy ra sao?
Phần khai từ “Đất nước muôn đời” đưa khán giả trở về với huyền tích cội nguồn, nơi ý niệm về hai chữ “đồng bào” được hình thành. Chương “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi” mở ra hành trình dựng nước, giữ nước, đi qua những dấu mốc lịch sử để khắc họa sức mạnh của văn hóa trong việc hun đúc lòng yêu nước, ý chí tự cường và tinh thần đoàn kết.
Đến “Muôn sắc di sản”, chúng tôi chuyển từ những trang sử lớn sang chiều sâu đời sống, nơi văn hóa hiện diện trong tiếng mẹ đẻ, lời ru, phong tục, tín ngưỡng và những di sản được các cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ...
Tôi muốn khán giả cảm nhận lịch sử, di sản và sáng tạo đương đại là những phần tiếp nối của cùng một dòng chảy. Đặc biệt, lời ru của người mẹ từng nâng đỡ tâm hồn những thế hệ đi qua chiến tranh lại trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo của người trẻ hôm nay.
Đưa nghệ nhân, di sản trở thành chủ thể của sân khấu
Việt Nam là đất nước của 54 dân tộc anh em với những sắc màu văn hóa phong phú và độc đáo. Anh và ê-kíp đã lựa chọn cách kể câu chuyện văn hóa ấy như thế nào để vừa tôn vinh bản sắc riêng của mỗi dân tộc, vừa tạo nên một tổng thể nghệ thuật thống nhất?
Điều đẹp đẽ nhất của văn hóa Việt Nam, theo tôi, chính là sự thống nhất được tạo nên từ những khác biệt. Mỗi dân tộc, mỗi vùng miền đều có tiếng nói, phong tục, tín ngưỡng và những cách biểu đạt riêng, được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Chính sự phong phú ấy làm nên chiều sâu và sức sống của văn hóa dân tộc.
Tổng đạo diễn Đặng Lê Minh Trí giới thiệu tổng thể sân khấu với sự tham 3.000 nghệ sĩ diễn viên, có sức chứa 50.000 khán giả. Ảnh: Thái Tú.
Trong chương “Muôn sắc di sản”, chúng tôi lựa chọn cách kể từ những điều gần gũi nhất như tiếng mẹ đẻ, lời ru, câu hát, rồi mở rộng thành bức tranh di sản trải dài khắp đất nước. Đặc biệt, chúng tôi muốn để chính những nghệ nhân, những người đang gìn giữ và thực hành di sản trở thành người kể câu chuyện văn hóa của mình.
Từ tiếng phách ca trù, làn điệu Quan họ đến tiếng chiêng Tây Nguyên, điệu Xòe Thái hay những thanh âm của Đờn ca tài tử Nam Bộ, mỗi loại hình đều có không gian biểu đạt riêng, được kết nối bằng âm nhạc, ngôn ngữ sân khấu và một mạch cảm xúc xuyên suốt.
Tôi luôn nghĩ, bản sắc của mỗi cộng đồng càng được trân trọng thì bức tranh văn hóa Việt Nam càng phong phú và bền vững. Sự thống nhất không làm mất đi những khác biệt, mà được nuôi dưỡng từ chính những giá trị riêng ấy.
Chương trình đưa nhiều di sản văn hóa phi vật thể như ca trù, Quan họ, tiếng đàn tính, cồng chiêng, ví giặm, nhã nhạc và Đờn ca tài tử lên sân khấu. Việc nghệ nhân và cộng đồng thực hành di sản trực tiếp tham gia biểu diễn có ý nghĩa như thế nào?
Tôi nghĩ điều quý giá nhất của di sản văn hóa phi vật thể nằm ở chính những con người đang gìn giữ và trao truyền nó. Một làn điệu dân ca, một tiếng đàn hay một nghi lễ truyền thống đều gắn với đời sống, ký ức và tâm thức của cộng đồng đã nuôi dưỡng di sản ấy qua nhiều thế hệ.
Vì vậy, ngay từ khi xây dựng kịch bản, chúng tôi mong muốn các nghệ nhân và cộng đồng thực hành di sản hiện diện trên sân khấu với tư cách những chủ thể văn hóa, trực tiếp kể câu chuyện của mình bằng chính ngôn ngữ nghệ thuật mà họ đã gìn giữ.
Trong “Muôn sắc Việt Nam”, chúng tôi dành những khoảng không gian để thanh âm nguyên bản của di sản được cất lên, trước khi mở rộng bằng dàn nhạc và ngôn ngữ sân khấu đương đại. Tôi đặc biệt muốn khán giả được lắng nghe tiếng nói riêng của từng di sản, thay vì để sự hoành tráng của sân khấu làm lu mờ những vẻ đẹp vốn rất tinh tế ấy. Có những lúc, giữa một sân vận động rộng lớn, chỉ một tiếng phách hay một câu hát mộc mạc cũng có thể tạo nên sự lắng đọng đặc biệt.
Phối cảnh sân khấu chương trình nghệ thuật đặc biệt "Muôn sắc Việt Nam". Ảnh: BTC.
Đâu là nguyên tắc để ê-kíp làm mới chất liệu văn hóa mà không làm mất đi giá trị nguyên bản và tinh thần của di sản?
Nguyên tắc của chúng tôi là tôn trọng tinh thần nguyên bản, đồng thời tìm kiếm những cách biểu đạt mới phù hợp với cảm xúc và thẩm mỹ đương đại. Điều quan trọng là phải hiểu nguồn gốc, bối cảnh văn hóa và những đặc trưng làm nên bản sắc của từng di sản, để biết điều gì cần gìn giữ và đâu là không gian dành cho sáng tạo.
Với tôi, sáng tạo trên nền tảng di sản là một cuộc đối thoại giữa các thế hệ, trong đó người nghệ sĩ cần có cả sự hiểu biết, lòng tôn trọng và bản lĩnh sáng tạo. Giữ gìn bản sắc không có nghĩa là giữ nguyên mọi hình thức biểu đạt, cũng như đổi mới không đồng nghĩa với việc phải làm khác đi bằng mọi giá. Một sự làm mới thành công là khi người trẻ cảm thấy gần gũi, muốn khám phá di sản hơn, còn những người đã gắn bó với di sản vẫn nhận ra và trân trọng vẻ đẹp cốt lõi của nó.
Chương trình có sự tham gia của nhiều nghệ sĩ thuộc các thế hệ khác nhau, từ NSND Thanh Hoa, NSND Quang Thọ, NSND Thu Hiền đến Hòa Minzy, Erik, Đức Phúc, Phương Mỹ Chi, Noo Phước Thịnh... Anh kỳ vọng sự giao thoa này sẽ tạo nên hiệu ứng nghệ thuật và cảm xúc như thế nào?
Tôi nghĩ điều thú vị nhất trong sự gặp gỡ giữa các thế hệ nghệ sĩ chính là những ký ức âm nhạc khác nhau được kết nối trong cùng một không gian nghệ thuật. Mỗi thế hệ có một cách cảm nhận, một ngôn ngữ biểu đạt riêng, nhưng tình yêu dành cho quê hương, đất nước và những giá trị văn hóa Việt Nam luôn có khả năng tạo nên sự đồng điệu.
Điều chúng tôi tìm kiếm không đơn thuần là sự kết hợp giữa những tên tuổi thuộc nhiều thế hệ, mà là cuộc gặp gỡ giữa ký ức và hiện tại, nơi những giá trị quen thuộc được tiếp nhận bằng những cảm xúc mới. Khi lựa chọn tác phẩm và xây dựng các màn trình diễn, tôi đặc biệt chú trọng sự phù hợp giữa chất giọng, cá tính nghệ thuật của từng người với câu chuyện cần kể. Sự giao thoa chỉ thực sự có giá trị khi mỗi nghệ sĩ được là chính mình và cùng góp phần làm giàu cho tác phẩm.
Sân khấu 50.000 khán giả và khát vọng về một di sản sống
Chương trình được tổ chức tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình với quy mô dự kiến khoảng 50.000 khán giả, cùng khoảng 3.000 nghệ sĩ, diễn viên. Anh có thể chia sẻ về ý tưởng xây dựng sân khấu đa điểm và những thách thức lớn nhất khi chuyển tải câu chuyện văn hóa trên không gian rộng lớn này?
Chương trình nghệ thuật đặc biệt muôn sắc Việt Nam sử dụng hệ thống LED tròn khổng lồ và sân khấu 16 bàn nâng cùng hệ thống cơ khí chuyển động hiện đại. Ảnh: BTC.
Với một không gian như Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, thách thức lớn nhất đối với tôi là làm thế nào để một câu chuyện văn hóa giàu chiều sâu vẫn giữ được sự tinh tế, cảm xúc và khả năng kết nối với từng khán giả, dù họ ngồi ở vị trí nào trên khán đài.
Chúng tôi phát triển sân khấu đa điểm từ chính những biểu tượng văn hóa Đông Sơn. Hệ thống LED tròn khổng lồ tượng trưng cho Mặt Trời, gợi mở tư tưởng “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”; sàn diễn trung tâm mang hình tượng mặt trống đồng, nơi hội tụ những thanh âm và sắc màu văn hóa; hai cánh sân khấu lấy cảm hứng từ cánh chim Lạc, biểu đạt khát vọng đưa bản sắc Việt Nam vươn xa.
Từ cấu trúc ấy, các không gian biểu diễn được mở rộng, kết hợp âm nhạc, múa, ánh sáng và những lớp chuyển động giàu tính điện ảnh. Có những trường đoạn huy động hàng trăm nghệ sĩ, diễn viên tạo nên đại cảnh sử thi, nhưng cũng có những khoảnh khắc chúng tôi chủ động thu hẹp điểm nhìn, dành sự tập trung cho một giọng hát, một nghệ nhân hay một chi tiết văn hóa bình dị.
Mỗi chuyển động, mỗi thay đổi về ánh sáng hay hình ảnh đều phải có lý do nghệ thuật, góp phần dẫn dắt cảm xúc và giúp khán giả theo dõi câu chuyện trong một không gian rất rộng.
Làm thế nào để 50.000 khán giả không chỉ là người xem mà thực sự trở thành một phần của tác phẩm nghệ thuật?
Với quy mô dự kiến khoảng 3.000 nghệ sĩ, diễn viên và 50.000 khán giả, thách thức lớn nhất là làm sao để tất cả cùng trở thành những thành phần của một tác phẩm nghệ thuật thống nhất. Chúng tôi phải tính toán kỹ từ cấu trúc đội hình, các hướng di chuyển, điểm nhìn của khán giả đến sự phối hợp giữa các lực lượng nghệ thuật, kỹ thuật và truyền hình trực tiếp. Đặc biệt, với những đại cảnh có hàng nghìn người cùng tham gia, chỉ cần một chuyển động thiếu đồng bộ cũng có thể ảnh hưởng đến tổng thể.
Điều tôi kỳ vọng là biến chính không gian khán đài thành một phần của sân khấu. Chúng tôi thiết kế những khoảnh khắc tương tác bằng âm nhạc, ánh sáng và những động tác đơn giản để hàng vạn người có thể cùng hòa nhịp một cách tự nhiên. Khi 50.000 khán giả cùng cất tiếng hát, cùng chuyển động theo một giai điệu, họ đang trực tiếp góp phần tạo nên hình hài của tác phẩm.
Sân khấu và khu vực khán giả của chương trình “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra vào tối 24-11 được thiết kế đa điểm chạm, hứa hẹn mang đến nhiều cảm xúc cho khán giả. Ảnh: BTC
Sau khi chương trình khép lại, anh mong muốn điều gì còn đọng lại trong lòng khán giả?
Tôi luôn cho rằng thành công của một chương trình nghệ thuật không nên chỉ được đo bằng những tràng pháo tay trong đêm diễn hay số lượng người theo dõi trên các nền tảng truyền thông. Điều đáng quan tâm hơn là sau khi ánh đèn sân khấu tắt, những gì chúng ta đã tạo ra có tiếp tục hiện diện trong đời sống, trong suy nghĩ và hành động của công chúng hay không.
Với “Muôn sắc Việt Nam”, tôi mong khán giả sẽ mang theo một tình yêu và sự trân trọng sâu sắc hơn đối với văn hóa Việt Nam. Có thể đó là một giai điệu dân ca lần đầu được nghe, một câu chuyện về di sản khiến họ xúc động, hay đơn giản là niềm tự hào khi nhận ra đất nước mình có một kho tàng văn hóa phong phú và đẹp đẽ đến thế.

Nhiều nghệ sĩ nổi tiếng tham gia chương trình 'Muôn sắc Việt Nam'
Chiều 16/11, Ban Tổ chức chương trình nghệ thuật “Muôn sắc Việt Nam” đã công bố danh sách dàn nghệ sĩ tham gia cùng những điểm nhấn đặc sắc của chương trình. Sự kiện hứa hẹn mang đến không gian nghệ thuật kết nối di sản văn hóa dân tộc với hơi thở đương đại.

Nghệ sĩ Việt lan tỏa "sức nóng" chương trình “Muôn sắc Việt Nam”
Thông tin về chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam”, chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam (24-11) đang tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trên mạng xã hội khi được đông đảo nghệ sĩ như: NSND Thanh Hoa, Quốc Thiên, Đông Hùng, OSAD… cùng các tài năng nhí đồng loạt chia sẻ.

Gặp mặt báo chí giới thiệu chương trình “Muôn sắc Việt Nam”
Chiều mai (16/11), tại trụ sở Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội sẽ diễn ra buổi gặp mặt báo chí giới thiệu chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam”, dự kiến diễn ra tối 24/11 tại SVĐ quốc gia Mỹ Đình.






