Tư duy mới cho vấn đề cũ

Từng được coi là khu đô thị kiểu mẫu nhưng sau một thời gian ồ ạt xây dựng tổ hợp dự án nhà thương mại giá rẻ mang tên HH, khu đô thị Linh Đàm đã mất hoàn toàn quy hoạch kiểu mẫu trước đó. Thực tế, tình trạng nhiều nhà cao tầng mọc lên, trong khi hạ tầng giao thông phát triển không theo kịp diễn ra nhiều tại khu vực của TP. Việc cho xây dựng ồ ạt nhiều chung cư cao tầng đồng nghĩa với việc “gom” dân gây áp lực lớn đối với hạ tầng giao thông, cấp thoát nước, trường học, trạm y tế… trở thành nỗi khiếp sợ với ngay cả những cư dân từng chọn tìm cho mình chốn an cư.

Rồi còn phải kể đến những khu chung cư cũ, chủ yếu được xây dựng từ những năm 1960 - 1990, tập trung tại các khu vực nội thành. Các công trình này đã xuống cấp nghiêm trọng, nhiều khu được đánh giá ở mức độ nguy hiểm, không còn bảo đảm an toàn kết cấu, phòng cháy chữa cháy cũng như điều kiện sống tối thiểu cho người dân. Tuy nhiên, do vướng mắc về cơ chế, chính sách, lợi ích các bên, nên tiến độ chưa đạt kỳ vọng.

Trong bối cảnh đó, Nghị quyết điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở giai đoạn 2021 - 2030 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây được coi là một bước đột phá về quy mô và tầm nhìn không gian. Thay vì hình thành các khu đô thị vệ tinh phụ thuộc vào trung tâm, định hướng mới là phát triển các khu đô thị độc lập với cấu trúc không gian được tổ chức lại một cách đồng bộ và có chiều sâu. Khu đô thị ở mỗi khu vực phát triển như thế là một trung tâm, đồng bộ tất cả, không phải là vệ tinh như trước đây, do đó sẽ trở thành một cực phát triển… Cùng với đó, những định hướng như mở rộng trục phát triển sông Hồng trở thành xương sống không gian đô thị, hay phát huy vai trò các cực phát triển ở khu vực ngoại vi như Nội Bài, Hòa Lạc… cho thấy nỗ lực tái định hình bản đồ phát triển của Thủ đô theo hướng đa cực - đa trung tâm, đồng thời thể hiện quyết tâm chính trị rất rõ của TP trong việc “gỡ nút thắt” cho công tác cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ.

Một nội dung rất được người dân quan tâm là cơ chế bảo đảm hài hòa lợi ích. Thực tế cho thấy, không ít dự án cải tạo chung cư cũ bị đình trệ do chưa đạt được sự đồng thuận giữa các hộ dân, hoặc nhà đầu tư chưa nhìn thấy hiệu quả kinh tế. Với nghị quyết lần này, TP tiếp tục khẳng định nguyên tắc: lấy người dân làm trung tâm, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người đang sinh sống tại chung cư cũ, đồng thời tạo điều kiện để DN tham gia đầu tư trên cơ sở minh bạch, công bằng và đúng pháp luật.

Bên cạnh đó, việc điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở cũng gắn chặt với công tác quy hoạch. Hà Nội hướng tới việc cải tạo chung cư cũ không chỉ là xây lại những tòa nhà cao tầng hơn, mà là tái thiết cả khu vực, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội như giao thông, trường học, y tế, không gian công cộng. Đây là tư duy rất quan trọng, bởi nếu chỉ “thay áo mới” cho từng khối nhà mà không giải quyết bài toán hạ tầng, nguy cơ quá tải đô thị sẽ càng lớn.

Nghị quyết về điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở giai đoạn 2021 - 2030 đã thắp lên một hy vọng mới cho hàng vạn hộ dân đang sống trong các khu chung cư cũ xuống cấp. Dĩ nhiên, từ nghị quyết đến thực tế vẫn còn một chặng đường dài, đòi hỏi sự kiên trì, quyết tâm và cách làm khoa học. Nhưng với định hướng rõ ràng, cách tiếp cận toàn diện và quyết tâm chính trị được thể hiện mạnh mẽ, Hà Nội đang có thêm cơ sở để tin rằng bài toán cải tạo chung cư cũ - vốn dai dẳng nhiều năm - sẽ từng bước được tháo gỡ. Qua đó góp phần xây dựng Thủ đô ngày càng văn minh, hiện đại và đáng sống hơn.

T.D