Vai trò của văn học trong đời sống đương đại

Phát biểu khai mạc, PGS.TS Nguyễn Văn Tuân - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Thủ đô Hà Nội cho biết, với sự tham gia của các học giả uy tín, các nhà văn, nhà thơ, nhà lý luận phê bình hàng đầu cùng đông đảo giảng viên, giáo viên, sinh viên và những người yêu văn học từ khắp mọi miền đất nước tại hội thảo là minh chứng rõ ràng cho sức sống bền bỉ và vai trò không thể thiếu của văn học trong dòng chảy phát triển của xã hội.

Từ bao đời nay, văn học luôn là tấm gương phản chiếu sâu sắc nhất về thân phận con người, về những biến thiên của xã hội - văn hóa - lịch sử - thời đại; những khát vọng cao đẹp của mỗi dân tộc nói riêng và toàn nhân loại nói chung. Trong bối cảnh đời sống đương đại, đứng trước những thay đổi chóng mặt của công nghệ, toàn cầu hóa và sự giao thoa văn hóa đa chiều, vị trí, sứ mệnh, giá trị và khả năng tương tác của văn học với đời sống lại càng trở nên cấp thiết.

Hội thảo "Văn học với đời sống đương đại" được tổ chức với mong muốn tạo ra một diễn đàn học thuật cởi mở, đa chiều và thực chất để tất cả cùng trao đổi, thảo luận về những vấn đề cốt lõi, như: sự chuyển mình mạnh mẽ của sáng tác văn học sau đổi mới 1986 và đương đại; tình hình lý luận và phê bình; tác động xã hội của văn học; việc nghiên cứu và giảng dạy văn học trong các nhà trường đương đại.

Từ gợi mở trên, hội thảo tập trung thảo luận 4 nhóm vấn đề lớn của văn học hiện nay, gồm: văn học với các vấn đề xã hội đương đại; văn học và con người đương đại; ự tiếp nhận và lan tỏa của văn học trong đời sống và đổi mới trong sáng tác – lý luận – phê bình văn học.

Các tham luận trình bày tại hội thảo chú ý đến những biểu hiện của văn học trước các vấn đề toàn cầu, như: bất bình đẳng xã hội, môi trường và biến đổi khí hậu, khủng hoảng di dân, xung đột sắc tộc, dịch bệnh; vai trò của văn học đối với nhận thức xã hội; biểu hiện đời sống tinh thần và những khủng hoảng của con người hiện đại; chân dung người trẻ; văn hóa đọc trong bối cảnh mới; phê bình văn học đương đại; bảo tồn di sản văn học; giảng dạy văn học trong nhà trường; cùng những xu hướng thể loại, bút pháp mới và sự giao thoa giữa văn học với điện ảnh, âm nhạc, hội họa.

Với quy mô lớn và sự góp mặt của nhiều chuyên gia, nhà văn, nhà nghiên cứu trong lĩnh vực văn học và khoa học xã hội, hội thảo “Văn học với đời sống đương đại” không chỉ tạo diễn đàn học thuật chất lượng mà còn cho thấy nhu cầu, sự quan tâm và nỗ lực đổi mới của giới nghiên cứu, giảng dạy và sáng tác văn học trước những chuyển động mạnh mẽ của đời sống hiện đại. Từ đó, có nhiều đề xuất thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng nghiên cứu, giảng dạy, quảng bá văn học Việt Nam trong và ngoài nước.