Xã Cổ Đô Đổi mới hoạt động thiết chế văn hóa sau sắp xếp thôn

Mở rộng công năng nhà văn hóa thôn

Nhà văn hóa thôn từ lâu là địa điểm tổ chức hội họp, sinh hoạt của các tổ chức đoàn thể và triển khai nhiệm vụ chính trị tại địa phương. Tuy nhiên, để thiết chế này thực sự trở thành điểm hẹn của cộng đồng, việc đổi mới không gian và đa dạng hóa hoạt động là yêu cầu đặt ra. Tại xã Cổ Đô, mô hình điểm “Nhà văn hóa thôn thông minh, thân thiện, kết nối văn hóa cộng đồng” vừa ra mắt tại nhà văn hóa thôn Tản Hồng, mở ra hướng tiếp cận mới trong khai thác thiết chế văn hóa cơ sở.

Thôn Tản Hồng được hình thành trên cơ sở sắp xếp 4 thôn gồm: La Thượng, La Phẩm 1, La Phẩm 2 và La Thiện, với diện tích 598,5ha, 2.077 hộ và 8.960 nhân khẩu. Trên địa bàn hiện có 4 nhà văn hóa và 2 khu thể thao. Việc quản lý, khai thác hiệu quả các thiết chế này, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của cộng đồng dân cư đông và địa bàn rộng, đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức tổ chức hoạt động.

Theo định hướng của mô hình, nhà văn hóa không chỉ duy trì các cuộc họp chi bộ, hội nghị nhân dân, sinh hoạt Ban Công tác Mặt trận và các đoàn thể, mà còn được tổ chức thành không gian phục vụ nhiều nhu cầu khác nhau. Điểm mới là việc bố trí không gian chuyển đổi số, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, VNeID, thanh toán không dùng tiền mặt, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong đời sống.

Cùng với đó, phòng sách, không gian đọc được định hướng phục vụ học sinh, thanh thiếu niên, người cao tuổi và cộng đồng. Các câu lạc bộ văn nghệ, dân vũ, thơ, thể dục thể thao tiếp tục được khuyến khích duy trì, tạo điều kiện để người dân giao lưu, rèn luyện sức khỏe, phát huy năng khiếu. Nhà văn hóa cũng có thể được khai thác để tổ chức các sự kiện, giao lưu văn hóa, triển lãm, giới thiệu sản phẩm quê hương theo quy định.

Việc tổ chức các hoạt động theo lịch cụ thể, hài hòa giữa nhiệm vụ chính trị và nhu cầu sinh hoạt cộng đồng là một trong những yêu cầu quan trọng. Ban Chủ nhiệm mô hình gồm 6 thành viên đã ra mắt, nhận nhiệm vụ tổ chức và điều hành hoạt động.

Phó Chủ tịch UBND xã Cổ Đô Lê Minh Tuấn nhấn mạnh yêu cầu cấp ủy Chi bộ, Trưởng thôn và Ban Chủ nhiệm khẩn trương hoàn thiện quy chế quản lý, phân công rõ trách nhiệm từng thành viên, công khai lịch hoạt động, duy trì sinh hoạt thường xuyên, bảo đảm phục vụ tốt nhiệm vụ chính trị và nhu cầu chính đáng của nhân dân.

Ông Lê Ngọc Khích, người dân thôn Tản Hồng cho biết: “Nhà văn hóa thôn được chỉnh trang khang trang, sạch đẹp và có thêm nhiều công năng. Đây sẽ là điểm đến lý tưởng cho người dân luyện tập thể dục thể thao, giao lưu văn hóa, gắn kết cộng đồng”.

Nâng cao hiệu quả thiết chế văn hóa từ thôn đến toàn xã

Từ mô hình điểm tại Tản Hồng, vấn đề đặt ra đối với Cổ Đô là làm thế nào để các nhà văn hóa trên địa bàn được khai thác hiệu quả, phù hợp với điều kiện và nhu cầu của từng khu dân cư. Bởi một thiết chế văn hóa chỉ thực sự phát huy giá trị khi có người quản lý, có lịch sinh hoạt cụ thể và thu hút được người dân tham gia thường xuyên.

Theo thống kê của UBND xã, hiện Cổ Đô có 1 nhà văn hóa trung tâm, 30 nhà văn hóa thôn và 58 khu thể thao. Hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ bản đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao của nhân dân. Tuy nhiên, nhiều nhà văn hóa, khu thể thao còn thiếu trang thiết bị; một số công trình sau thời gian dài sử dụng đã xuống cấp, cần được đầu tư sửa chữa.

Đặc biệt, sau sắp xếp thôn, có địa bàn quản lý từ 2 đến 4 nhà văn hóa, dẫn đến việc quản lý, khai thác công năng chưa bảo đảm, chưa phát huy hết hiệu quả sử dụng. Đây là thực tế đòi hỏi địa phương không chỉ quan tâm đầu tư cơ sở vật chất mà còn phải đổi mới phương thức quản lý, tổ chức hoạt động, phân công trách nhiệm cụ thể và phát huy vai trò của cộng đồng.

Để khắc phục tình trạng này, UBND xã yêu cầu cấp ủy, Trưởng thôn và Ban Chủ nhiệm Nhà văn hóa - Khu thể thao hoàn thiện quy chế quản lý, phân công rõ người phụ trách từng không gian, công khai lịch hoạt động và duy trì sinh hoạt thường xuyên. Phòng Văn hóa - Xã hội được giao chủ trì, phối hợp với Trung tâm Dịch vụ tổng hợp, các nhà trường, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể tổ chức hoạt động thiết thực, chú trọng văn hóa đọc, câu lạc bộ văn nghệ, thể dục thể thao và chương trình dành cho thanh thiếu nhi, người cao tuổi.

Cùng với đó, Tổ chuyển đổi số cộng đồng có trách nhiệm hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, kỹ năng số cơ bản và bảo đảm an toàn trên môi trường mạng. Việc huy động nguồn lực xã hội hóa phải bảo đảm tự nguyện, minh bạch, đúng quy định, không tạo gánh nặng cho Nhân dân.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Cổ Đô Lê Minh Tuấn, sau 3 tháng triển khai, Phòng Văn hóa - Xã hội sẽ phối hợp với thôn Tản Hồng và các đơn vị liên quan đánh giá kết quả hoạt động của mô hình, từ đó điều chỉnh, hoàn thiện và xem xét nhân rộng mô hình phù hợp với điều kiện từng thôn.