Xã Ô Diên: năng cao năng lực quản lý, phát huy giá trị di sản văn hóa

Tại hội nghị, các đại biểu đã được nghe TS Phạm Thị Lan Anh - Trưởng phòng Quản lý di sản văn hóa (Sở VH&TT Hà Nội) truyền đạt các kiến thức quản lý Nhà nước về di sản văn hóa và tổ chức lễ hội năm 2025.

Trong đó tập trung vào các nội dung là những quy định của Luật Di sản văn hóa và các văn bản hướng dẫn thi hành; các quy định mới về quản lý di sản văn hóa và tổ chức lễ hội; hướng dẫn tổ chức lễ hội an toàn, văn minh, tiết kiệm, phù hợp đồng thời mang đậm dấu ấn truyền thống văn hóa của dân tộc và địa phương.

Các đại biểu cũng được tập huấn về quản lý nguồn lợi văn hóa từ các hoạt động lễ hội; bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa lịch sử gắn với phát triển du lịch cộng đồng và ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị di sản.

Cũng tại hội nghị các đại biểu đã thảo luận, trao đổi, giải đáp các vướng mắc trong quá trình quản lý di tích và tổ chức lễ hội tại cơ sở.

Tại hội nghị, UBND xã Ô Diên đã trao Quyết định thành lập 29 Tiểu ban quản lý di tích cho các thôn và các điểm di tích trên địa bàn xã.

Xã Ô Diên được thành lập trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích đất tự nhiên và dân số của các xã: Hạ Mỗ, Tân Hội, phần lớn diện tích và dân số của các xã: Hồng Hà, Liên Hồng, Liên Hà, Liên Trung, Tân Lập (huyện Đan Phượng cũ) và một phần của phường Tây Tựu (quận Bắc Từ Liêm cũ); xã Văn Khê (huyện Mê Linh cũ).

Xã Ô Diên là một vùng đất cổ, có bề dày về truyền thống lịch sử, văn hóa và là một phần đặc trưng của không gian văn hóa xứ Đoài. Nơi đây từng là khởi nguồn của dòng sông Nhuệ cổ và lưu giữ dấu tích Thành cổ Ô Diên - kinh đô của Nhà nước Vạn Xuân do Lý Nam Đế xây dựng. Những di tích lịch sử như miếu Hàm Rồng, đình Vạn Xuân, đền Chính Khí thờ thần Lý Bát Lang là minh chứng sống động cho chiều sâu văn hóa và lịch sử của vùng đất cổ Ô Diên.

Trên địa bàn xã hiện còn lưu giữ nhiều di tích có giá trị về lịch sử, kiến trúc và nghệ thuật, tiêu biểu như: đình - miếu Diều, miếu Voi Phục, lăng Văn Sơn - nơi tổ chức Hội hát chèo tàu Tổng Gối, một loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc, là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và là biểu tượng tinh thần của cộng đồng.

Các giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ, tôn vinh và lan tỏa mạnh mẽ thông qua các lễ hội đặc sắc như Lễ hội đền Văn Hiến (Hạ Mỗ), Lễ hội Chèo tàu (Tân Hội), Lễ hội Diều Bá Dương Nội, Lễ hội đền Mẫu Hạo Nương (Hồng Hà)… góp phần nuôi dưỡng đời sống tinh thần, khơi dậy niềm tự hào và ý thức gìn giữ di sản văn hóa của người dân Ô Diên.

Bên cạnh những giá trị văn hóa, xã Ô Diên còn là nơi lưu giữ và phát huy nhiều nghề truyền thống như cháo se Hạ Mỗ, rượu đậu Hồng Hà, bánh tẻ Liên Hà, bánh gio Liên Hồng, cùng các sản phẩm đồ gỗ công nghiệp và thủ công mỹ nghệ mang đặc trưng của địa phương…

Do đó, thông qua buổi tập huấn đã giúp cán bộ thôn, cụm dân cư và các Tiểu ban quản lý di tích trên địa bàn xã Ô Diên nâng cao năng lực trong việc quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa đồng thời tổ chức lễ hội theo hướng văn minh, an toàn, hiệu quả.

Trước đó, cuối tháng 10/2025, Phòng Văn hóa - Xã hội xã Ô Diên cũng đã tổ chức lớp tập huấn, truyền dạy di sản văn hóa phi vật thể hát chèo tàu Tổng Gối cho học sinh trường THCS Tân Hội.

Tại buổi tập huấn, các em học sinh đã được các nghệ nhân Câu lạc bộ Chèo tàu Tân Hội truyền dạy kỹ năng, các làn điệu hát trình, hát thuyền và hát bỏ bộ, chủ yếu là hát đối đáp giữa “tàu” (người điều khiển thuyền) và tượng" (người điều khiển voi) qua các bài hát, kỹ thuật thực hành từ cơ bản đến nâng cao.

Lớp tập huấn nhằm góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc của địa phương, giúp thế hệ trẻ hiểu biết, tự hào và lan tỏa giá trị di sản. Đây cũng là hoạt động ý nghĩa, thể hiện sự quan tâm của Đảng ủy, chính quyền và Nhân dân xã Ô Diên trong công tác giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống dân tộc.