Xây dựng các mô hình nông nghiệp xanh gắn với bảo vệ môi trường

Không chỉ nâng cao giá trị nông sản, các mô hình này còn mở ra hướng phát triển kinh tế đa giá trị, tăng thu nhập cho nông dân và tạo nền tảng cho xây dựng nông thôn bền vững.

Năm 2026, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) triển khai các mô hình sản xuất nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và đáp ứng nhu cầu thị trường. Trong đó, mô hình trồng sen tại Hợp tác xã Trà sen Tân An (xã Hòa Xá) bước đầu cho thấy hiệu quả khi phát huy được lợi thế về điều kiện tự nhiên, đồng thời gắn sản xuất với nhu cầu tiêu thụ.

Bà Nguyễn Thị An, đại diện Hợp tác xã Trà sen Tân An cho biết, hợp tác xã hiện có khoảng 17,5ha trồng sen, trong đó 7,5ha được Trung tâm Khuyến nông Hà Nội hỗ trợ triển khai mô hình trong năm 2026.

Giống sen đưa vào sản xuất bước đầu sinh trưởng, phát triển tốt, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, nguồn nước và khí hậu địa phương. Khi sen vào mùa nở rộ, năng suất bình quân đạt khoảng 20.000 bông/ha. Mỗi ngày, hợp tác xã cung ứng ra thị trường khoảng 5.000-7.000 bông. Đáng chú ý, hoa sen phục vụ ướp trà có giá khoảng 25.000-30.000 đồng/bông, cao hơn nhiều so với hoa tươi thông thường.

Ngoài mô hình trên, cùng với phát huy lợi thế tự nhiên, Hà Nội đang thúc đẩy ứng dụng công nghệ cao, từng bước kết hợp sản xuất nông nghiệp với dịch vụ, du lịch nhằm gia tăng giá trị trên cùng đơn vị diện tích. Tại Hợp tác xã Nông nghiệp Xứ Đoài (xã Hưng Đạo) mô hình trồng nho Hạ Đen và nho sữa được đầu tư hệ thống nhà màng, tưới nhỏ giọt và máy móc cơ giới hóa.

Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Xứ Đoài Vương Đắc Lộc cho biết, nho Hạ Đen có hương thơm, độ giòn và vị ngọt, giá bán khoảng 150.000 đồng/kg; nho sữa có vị thanh mát, giá khoảng 180.000 đồng/kg. Với diện tích 5.000m², mỗi năm trang trại thu hoạch khoảng 4-5 tấn quả cung ứng ra thị trường.

Thực tế từ các mô hình cho thấy, giá trị nông nghiệp không chỉ được quyết định bởi sản lượng mà còn có thể gia tăng thông qua chế biến, dịch vụ và du lịch. Tuy nhiên, để bảo đảm hiệu quả lâu dài, phát triển nông nghiệp xanh không thể chỉ dừng ở việc ứng dụng công nghệ hay nâng cao giá trị kinh tế. Quá trình sản xuất cần gắn với sử dụng tiết kiệm nước, phân bón, kiểm soát thuốc bảo vệ thực vật và xử lý chất thải, hạn chế phát sinh ô nhiễm, bảo vệ tài nguyên và hệ sinh thái.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, toàn thành phố hiện đã hình thành 406 mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, đồng thời duy trì 182 chuỗi chăn nuôi và trồng trọt hoạt động hiệu quả. Đây là nền tảng quan trọng để thành phố tiếp tục đổi mới phương thức sản xuất, nâng cao chất lượng nông sản, tăng cường liên kết giữa các khâu trong chuỗi giá trị và thúc đẩy chuyển đổi sang nền nông nghiệp xanh, hiện đại.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Mạnh Phương cho biết, theo định hướng đến năm 2030, thành phố tập trung phát triển các mô hình nông nghiệp hiện đại, ứng dụng công nghệ cao, công nghệ thông minh, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải.

Cùng với đó, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp xanh, thân thiện với môi trường sẽ được phát triển gắn với du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm và các hoạt động dựa vào cộng đồng. Thành phố cũng chú trọng xây dựng các vùng sản xuất chuyên canh gắn với sản phẩm đặc sản, lợi thế riêng của từng địa phương, qua đó nâng cao khả năng cạnh tranh và giá trị gia tăng cho nông sản.

Song song với định hướng phát triển, việc củng cố năng lực tổ chức sản xuất và liên kết thị trường được xác định là yếu tố quan trọng để các mô hình nông nghiệp xanh phát huy hiệu quả. Ngành Nông nghiệp Hà Nội sẽ hỗ trợ phát triển hợp tác xã, tăng cường liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp trong sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm; đồng thời đẩy mạnh sản xuất cây, con giống đáp ứng nhu cầu thị trường.

Phát triển nông nghiệp xanh không chỉ là yêu cầu đổi mới phương thức sản xuất mà còn là giải pháp kết hợp hài hòa giữa lợi ích kinh tế và trách nhiệm bảo vệ môi trường. Khi được tổ chức bài bản, gắn với lợi thế địa phương, ứng dụng công nghệ phù hợp và xây dựng chuỗi liên kết bền vững, các mô hình này sẽ góp phần nâng cao giá trị nông sản, cải thiện thu nhập cho người dân, bảo tồn tài nguyên và tạo động lực phát triển nông thôn Hà Nội theo hướng xanh, hiện đại, bền vững.