Xóa công trình siêu mỏng, siêu méo: Rốt ráo từ khi… kiểm đếm

Chia sẻ

Kinhtedothi - Để xử lý công trình siêu mỏng, siêu méo đã tồn tại nhiều năm đòi hỏi thủ tục phức tạp, nhiều khó khăn và chi phí tốn kém.

 Vì vậy, với các tuyến đường mới mở, TP và các quận, huyện đặt quyết tâm không để phát sinh công trình siêu mỏng, siêu méo mới.Tuy nhiên, không chỉ phụ thuộc vào một khâu, một “mắt xích” quản lý, việc xử lý dứt điểm ngay từ ban đầu đòi hỏi sự rốt ráo của các bên liên quan chủ đầu tư dự án, chính quyền địa phương, các sở ngành, cơ quan chức năng. 

Khó và còn ngại khó

Tổng số công trình siêu mỏng, siêu méo tồn đọng đến ngày 31/12/2013 là 193 trường hợp trên địa bàn 9 quận, huyện nhưng tiến độ xử lý rất chậm. Theo thống kê của Sở Xây dựng, phần lớn các trường hợp tồn đọng siêu mỏng, siêu méo đều là đất còn lại nằm ngoài chỉ giới GPMB thực hiện xây dựng 8 tuyến phố, tuyến đường trục chính của TP. Các công trình này tồn tại đã nhiều năm. Riêng quận Ba Đình có 69 trường hợp. Năm 2012, quận đã có văn bản đề xuất TP bố trí ngân sách để thực hiện thu hồi 34 trường hợp với kinh phí khoảng 108 tỷ đồng cho kinh phí bồi thường về đất, hỗ trợ về nhà, căn hộ tái định cư. Tuy nhiên, đến nay quận Ba Đình chưa giải quyết thêm được một trường hợp nào. Các quận trong tình trạng tương tự có Thanh Xuân, Hai Bà Trưng, Tây Hồ, Hoàng Mai. Tính từ năm 2014 đến nay, các quận, huyện mới giải quyết tiếp được 18 trường hợp, còn tồn đọng 174 trường hợp đang tiếp tục xử lý.
Nhà siêu mỏng trên đường Nguyễn Phong Sắc, quận Cầu Giấy.                                                       Ảnh: Công Hùng
Nhà siêu mỏng trên đường Nguyễn Phong Sắc, quận Cầu Giấy. Ảnh: Công Hùng
Việc xử lý công trình siêu mỏng, siêu méo đang tồn tại một số vấn đề khó khăn. Theo quy định hiện hành, dù diện tích lớn hay nhỏ khi thu hồi để đầu tư công trình công cộng đều phải thực hiện lập dự án đầu tư
Trách nhiệm của chính quyền địa phương là trực tiếp và toàn diện đối với lĩnh vực quản lý trật tự xây dựng, xử lý công trình siêu mỏng, siêu méo. Nếu chính quyền địa phương không xác định rõ trách nhiệm của mình thì không thể làm được.
Ông Lê Văn Hoạt - Phó Chủ tịch HĐND TP Hà Nội
xây dựng, thu hồi đất theo quy định của Luật Đất đai. Do đó, để có cơ sở thu hồi đất ngoài quy hoạch tổng mặt bằng tỷ lệ 1/500 được duyệt, phải thực hiện nhiều thủ tục liên quan như: dự án đầu tư được duyệt, phương án tổng thể về bồi thường, hỗ trợ tái định cư được thẩm định (bao gồm cả kinh phí, quỹ nhà, đất tái định cư, tạm cư để GPMB); trích đo địa chính hoặc bản đồ hiện trạng tỷ lệ 1/500 (hoặc 1/2000) do đơn vị có tư cách pháp nhân lập. Việc đồng thuận giữa các hộ thực hiện hợp thửa, hợp khối rất khó khăn do các diện tích này tuy nhỏ nhưng lại ở vị trí mặt đường, có điều kiện để kinh doanh. Một số trường hợp thực hiện hợp thửa khi ra văn phòng công chứng, không được chứng thực khi thực hiện thủ tục chuyển nhượng do diện tích đất nhỏ.

Không chỉ khó khăn trong việc thu hồi mà việc sử dụng các diện tích đất mỏng, méo sau thu hồi cũng là việc khiến chính quyền còn lúng túng. Về lý thuyết là các diện tích này sử dụng làm vỉa hè, cây xanh... sau đó là công trình công. Theo phản ánh của quận Cầu Giấy, phương án sử dụng đất sau thu hồi thường không hiệu quả, không hợp lý, gây ảnh hưởng đến cảnh quan, kiến trúc của tuyến đường. Tại quận Cầu Giấy lại vướng mắc ở chỗ, khi đã thu hồi theo dự án thì không thể hợp thửa, hợp khối được nữa và không biết xử lý diện tích đó vào việc gì. Theo ông Phan Văn Bảo - Chánh Thanh tra Sở Xây dựng, có trường hợp quận, huyện đề nghị thu hồi nhưng nếu thu hồi sẽ tạo ra “hốc” trên tuyến đường, không giải quyết được vấn đề cảnh quan, kiến trúc. Vì vậy phải căn cứ vào từng trường hợp, vị trí để xử lý. Về vấn đề này, ông Võ Nguyên Phong - Phó Giám đốc Sở Xây dựng cho rằng, các diện tích đất mỏng, méo sau khi thu hồi được sử dụng để làm kiốt hay các công trình công cộng 1 tầng, vì vậy nên chăng để các hộ dân tự làm, vấn đề là phải kiểm soát được việc xây dựng, kiến trúc.

Qua giám sát việc xử lý công trình siêu mỏng, siêu méo, ông Lê Văn Hoạt - Phó Chủ tịch HĐND TP đánh giá, còn có quận, huyện lừng chừng, ngại khó. Quan điểm chỉ đạo của địa phương còn chưa tới tầm quan điểm của Thành ủy, UBND TP. “Quan điểm của TP là nhất quán, quyết tâm xử lý công trình siêu mỏng, siêu méo, không thể để đô thị mãi nhếch nhắc. Tinh thần đó cần được quán triệt đến các quận, huyện, xã, phường.” - ông Hoạt nói. Qua báo cáo của Sở Xây dựng có thể thấy có những quận, huyện tìm phương án giải quyết dễ là cho chỉnh trang để tồn tại nhằm tránh va chạm với dân.

Kiểm đếm, phân loại và lường trước tình huống

Cần phải phân loại theo thời điểm của dự án để có cách ứng xử cho phù hợp - ông Nguyễn Thế Công - Phó Giám đốc Sở QH - KT khẳng định. Theo quan điểm của Sở QH - KT, với công trình trước năm 2005, thời điểm chưa có Luật Quy hoạch, Luật Xây dựng chưa đề cập đến vấn đề này (các tuyến đường Đào
Qua rà soát, có 442 trường hợp không đủ điều kiện về mặt bằng để xây dựng khi thực hiện GPMB trên các tuyến đường mới mở: Kim Mã - Trần Phú, Vành đai 1, Vành đai 2, đường Thanh Nhàn, đường Nguyễn Văn Huyên, Vành đai 2,5. Về phương án xử lý, các quận đề xuất: hợp thửa, hợp khối 186 trường hợp; thu hồi đất ngoài chỉ giới 91 trường hợp; tồn tại chỉnh trang 66 trường hợp; chưa có phương án cụ thể 99 trường hợp. Hiện, Sở Xây dựng đã giao Thanh tra Sở chỉ đạo các Đội Thanh tra Xây dựng trên địa bàn phối hợp với chính quyền địa phương kiểm soát chặt chẽ không để phát sinh mới công trình siêu mỏng, siêu méo.
Tấn, Kim Mã, Nguyễn Chí Thanh được thực hiện vào giai đoạn này), cần tăng cường tuyên truyền để hợp khối nếu có thể hoặc lập dự án để thu hồi đúng luật.

Với các dự án đang mở đường, tổ liên ngành cùng với các quận, huyện xử lý trong điều kiện chưa có thiết kế đô thị. Xác định những ô đất sẽ xuất hiện khi mở đường, bằng thiết kế, quy định tạm thời để các quận, huyện có căn cứ phân loại, xử lý.  Với các tuyến đường như Kim Mã, Trần Phú đã có thiết kế đô thị, đưa vào áp dụng, nếu hợp thửa hợp khối thì sau 1 tháng phải thực hiện, nếu không thì thu hồi, đầu tư, bổ sung vốn cho dự án để đảm bảo cảnh quan cho tuyến đường mới mở theo thiết kế đô thị, ngăn chặn không có công trình siêu mỏng, siêu méo. TP đã chỉ đạo bổ sung tiền cho dự án nếu dân không thực hiện hợp thửa, hợp khối thì thu hồi. Khi đã có thiết kế đô thị thì sẽ rất rõ việc. Với các tuyến Vành đai 1, như đoạn Ô Đống Mác – Nguyễn Khoái,  TP đã chỉ đạo trong khi chưa có thiết kế đô thị thì ban hành thiết kế tạm thời để giúp cho việc mở đường đảm bảo tiến độ, đáp ứng yêu cầu quản lý công trình sau mở đường.

Với các dự án chuẩn bị phê duyệt mở đường, liên ngành đã trình TP yêu cầu khi chuẩn bị đầu tư phải đưa vào ngay nội dung thiết kế đô thị, bố trí vốn. Phê duyệt dự án đồng thời với thiết kế đô thị. Công tác kiểm đếm phân loại được thực hiện ngay từ khi lập dự án để lên phương án đền bù, hỗ trợ. Về kinh phí đền bù, với các dự án dở dang chưa có kinh phí đền bù đối với các trường hợp thu hồi đất ngoài chỉ giới - đây là vấn đề mà các quận, huyện đang “mắc”. Vì vậy với các dự án sẽ trong triển khai trong thời gian tới, phải đưa vào nội dung chuẩn bị, chủ đầu tư kết hợp chính quyền kiểm đếm, phân loại, chuẩn bị kinh phí đền bù khi thu hồi đất ngoài dự án, trong trường hợp các hộ dân không hợp thửa, hợp khối được.    

Liên quan đến câu chuyện thiết kế đô thị, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Trần Việt Trung cho rằng, nên giao cho quận, huyện thiết kế chỉnh trang đô thị và chủ động xử lý. Riêng với tuyến đường ráp ranh hai quận  (như đường Trường Chinh), dự án tuyến đường mới thì giao cho Sở QH - KT. Với các tuyến đường bắt đầu phê duyệt thì cập nhật ngay, vào điều tra, lên phương án. Nhưng nếu chỉ trên giấy, thiết kế đô thị không thể hiện hết được các vấn đề của thực tế. Vì vậy, cần phải điều tra xã hội học trước khi điều tra giải phóng mặt bằng, phường phải cập nhật ngay hiện trạng sở hữu, sử dụng công trình.

Đa dạng về hình thù, phức tạp về phương án xử lý cũng như sử dụng sau thu hồi; nhiều trường hợp phát sinh tranh chấp, mâu thuẫn về ranh giới, lối đi, giá cả... có thể nói, mỗi công trình siêu mỏng, siêu méo là một “câu chuyện” mà hơn ai hết chỉ có chính quyền địa phương mới có thể sát sao, chỉ ra từng công trình và tìm hướng giải quyết cho hợp lý, hợp tình.

Tin đọc nhiều

Kinh tế đô thị cuối tuần