AI và Big Data - chìa khóa cho thương mại điện tử Việt Nam tăng trưởng

Đó là ý kiến của Tổng Giám đốc Công ty Truyền thông công nghệ NetSpace Nguyễn Văn Tuấn tại Diễn đàn “Phát triển kinh tế số: Cơ hội và thách thức trong kỷ nguyên mới” do Báo Kinh tế & Đô thị tổ chức ngày 21/11

Theo ông Tuấn, thông qua giao dịch số, chính phủ diện tử đang tạo ra khối dữ liệu khổng lồ mở ra tiềm năng phân tích và khai thác giá trị. Bên cạnh đó, các thuật toán AI thế hệ mới, hiện đại giúp đưa ra những quyết định mới chính xác. Với Việt Nam, thì AI và Big Data mở ra cánh cửa tăng trưởng trong những lĩnh vực then chốt nơi Việt Nam có tiềm năng triển khai nhanh, hiệu quả như: Thương mại điện tử, tài chính, y tế, báo chí, bán lẻ, nông nghiệp…

“AI đang trở thành “trợ lý số không thể thiếu”, giúp DN nâng cao hiệu quả kinh doanh và mang lại trải nghiệm cá nhân hóa vượt trội cho người tiêu dùng. Với người mua, AI gợi ý sản phẩm phù hợp, hiển thị ưu đãi đúng nhu cầu. Với người bán, AI hỗ trợ chăm sóc khách hàng tự động 24/7, tối ưu hình ảnh, gợi ý sản phẩm nổi bật trong livestream và lên lịch phát hiệu quả. AI cũng hỗ trợ mạnh mẽ trong phân tích dữ liệu - dự đoán hành vi, tối ưu hóa tìm kiếm và gợi ý sản phẩm, marketing tự động - quảng cáo theo mục tiêu, cùng với việc triển khai chatbot và trợ lý ảo. Ngoài ra, AI đóng vai trò quan trọng trong phát hiện, ngăn chặn gian lận và tối ưu chuỗi cung ứng” - ông Tuấn nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, AI còn giúp giải quyết bài toán cấp bách của đô thị hiện đại như: giao thông tắc nghẽn, ô nhiễm môi trường, an ninh trật tự. Theo đó, thông qua Ai sẽ điều khiển đèn tín hiệu tự động dựa trên lưu lượng thực tế, qua đó giúp giảm ách tắc, giảm thời gian di chuyển từ 15-20%; chỉ dẫn chỗ đỗ xe gần nhất thông qua APP, giảm thời gian tìm kiếm, khí thải nhờ tối ưu chuỗi cung ứng hàng hóa, điều chỉnh thời gian giao hàng (trong khung từ 18 - 21 giờ) để giảm phát khí thải do quá trình vận chuyển hàng hóa.

Camera thông minh không chỉ ghi hình mà còn nhận diện hành vi bất thường, hỗ trợ công tác phòng chống tội phạm và đảm bảo an toàn công cộng. Không dừng ở đó, AI còn mở ra một lớp tương tác mới giữa chính quyền và người dân, thông qua việc phân tích dữ liệu từ báo chí, mạng xã hội, các kênh góp ý công dân để nắm bắt dư luận, nhận diện rủi ro truyền thông sớm, từ đó có phương án phản hồi nhanh và phù hợp.

Tuy nhiên, trong quá trình áp dụng AI vào thực tế cũng có nhiều thách thức như hành lang pháp lý chưa theo kịp thực tiễn, hạ tầng dữ liệu còn phân tán; không đồng bộ và thiếu chuẩn hóa giữa các sở, ngành... Đặc biệt, một rào cản đáng kể là sự thiếu hụt nhân lực công nghệ chất lượng cao cả ở khu vực công và tư dẫn đến nhiều dự án công nghệ vẫn dừng lại ở mức thử nghiệm, chưa đi vào vận hành bền vững.

Để đưa kinh tế số vào hoạt động kinh tế đòi hỏi trong thời gian tới Chính phủ cũng như cơ quan chức năng cần đẩy mạnh liên minh Công - Tư, qua đó kích hoạt nút tăng trưởng mới. Cụ thể, đối với DN trong thời gian tới cần đẩy mạnh đầu tư xây dựng hạ tầng dữ liệu và nền tảng Al; cam kết thực hiện 2 - 3 dự án PoC trong 12 tháng; tham gia đào tạo nâng cao năng lực AL cho đội ngũ nhân viên; chia sẻ dữ liệu phi nhậy cảm để xây dựng hệ sinh thái.

“Đặc biệt cơ quan quản lý Nhà nước mở sandbok cho Al ở từng lĩnh vực ưu tiên; công bố chuẩn dữ liệu mở và chia sẻ dữ liệu; ban hành khung đạo đức Al và quy định bảo vệ dữ liệu; thiết lập quỹ hỗ trợ và đồng tài trợ cho các dự án PoC. Có thể nói muốn phát triển AI, phải tạo ra thị trường cho AI”, do đó Chính phủ nên tăng chi tiêu công cho AI; quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) dành phần ngân sách không nhỏ để hỗ trợ ứng dụng AI, đồng thời triển khai cơ chế mua sắm công ưu tiên các giải pháp công nghệ số trong nước” - ông Nguyễn Văn Tuấn kiến nghị.