Biểu tình Iran vượt tầm kiểm soát: hơn 500 người chết, 10.000 người bị bắt

Theo các báo cáo tổng hợp từ những tổ chức nhân quyền quốc tế và các nguồn theo dõi tình hình tại Iran, tổng số người biểu tình thiệt mạng đã vượt mốc 500 người, trong khi hơn 10.000 người bị bắt giữ kể từ khi các cuộc biểu tình bùng phát. Riêng trong tuần thứ hai của tháng 1, nhiều vụ đụng độ nghiêm trọng được ghi nhận tại Tehran, Isfahan và Shiraz, cho thấy mức độ căng thẳng tiếp tục gia tăng.

Theo giới phân tích, các cuộc biểu tình lan rộng ở Iran trong những ngày qua xuất phát từ nền kinh tế yếu kém và tình trạng đói nghèo ngày càng trầm trọng ở đất nước này.

Chính quyền Iran thừa nhận tình hình an ninh đang đối mặt nhiều thách thức, song khẳng định các biện pháp kiểm soát được triển khai nhằm duy trì trật tự và bảo vệ ổn định xã hội.

Tehran bác bỏ các cáo buộc cho rằng lực lượng an ninh sử dụng bạo lực quá mức, đồng thời cho rằng một số thông tin lan truyền trên mạng xã hội là không chính xác.

Bất ổn trong nước nhanh chóng tác động đến hoạt động giao thông và kinh tế. Trong hai ngày 12–13/1, hơn 30 chuyến bay quốc tế đi và đến Iran đã bị hủy hoặc điều chỉnh lịch trình. Một số hãng hàng không lớn tại Trung Đông và châu Âu thông báo tạm thời hạn chế khai thác các đường bay liên quan đến Iran do lo ngại rủi ro an ninh, khiến lưu thông hàng không trong khu vực bị gián đoạn cục bộ.

Tại Washington, giới chức Mỹ bày tỏ quan ngại sâu sắc trước các thông tin về thương vong và bắt giữ quy mô lớn.

Trong phát biểu mới nhất, Tổng thống Mỹ tuyên bố Washington “không loại trừ bất kỳ lựa chọn nào”, bao gồm gia tăng trừng phạt kinh tế và các biện pháp gây sức ép ngoại giao mạnh hơn, nếu tình hình tiếp tục xấu đi. Nhà Trắng nhấn mạnh các bước đi hiện nay vẫn tập trung vào công cụ chính trị và kinh tế, đồng thời kêu gọi Tehran kiềm chế để tránh đẩy căng thẳng lên mức nguy hiểm.

Cùng thời điểm, các cuộc tuần hành ủng hộ người biểu tình Iran đã diễn ra tại nhiều thành phố lớn ở châu Âu và Bắc Mỹ, thu hút hàng nghìn người tham gia. Những hoạt động này kêu gọi chính quyền Iran tôn trọng quyền con người và thúc đẩy cộng đồng quốc tế có phản ứng thống nhất hơn.

Giới phân tích nhận định, với quy mô thương vong vượt 500 người và số người bị bắt lên tới hàng chục nghìn, khủng hoảng hiện nay đã vượt ra ngoài phạm vi một bất ổn nội bộ, tiềm ẩn nguy cơ tác động lâu dài đến an ninh Trung Đông và quan hệ giữa Iran với các cường quốc phương Tây.