Quân đội Iran tuyên bố "nóng" sau 48 giờ biểu tình leo thang

Trong tuyên bố, quân đội Iran cáo buộc Israel và các “nhóm khủng bố thù địch” tìm cách “làm suy yếu an ninh chung của đất nước”.

Tuyên bố được quân đội Iran đưa ra ngày 10/1. Đài truyền hình quốc gia Iran cho biết ba sĩ quan cảnh sát đã thiệt mạng trong đêm liên quan tới các vụ tấn công nhằm vào lực lượng an ninh tại thành phố Shiraz và các khu vực lân cận, khi người biểu tình xuống đường bất chấp chiến dịch trấn áp của chính phủ.

Truyền thông khẳng định các “nhóm vũ trang” đã tấn công “tài sản công và tư tại nhiều tỉnh, gây thiệt hại nghiêm trọng”, trong đó có cả các nhà thờ Hồi giáo.

Các video đăng tải trên mạng xã hội được cho là ghi lại cảnh đám đông tụ tập tại Tehran trong đêm, hô vang các khẩu hiệu chống chính quyền, bất chấp cảnh báo từ giới chức rằng những người biểu tình sẽ không được hưởng bất kỳ “sự khoan hồng pháp lý” nào.

Giới ngoại giao lo ngại rằng chính quyền có thể dùng việc phong tỏa Internet để siết chặt hơn nữa chiến dịch trấn áp.

Các cuộc biểu tình hiện được đánh giá là mối đe dọa trong nước nghiêm trọng nhất đối với chính quyền kể từ năm 2022.

Các cuộc biểu tình, khởi phát từ cuối tháng 12, đã leo thang mạnh trong tuần này.

Đài truyền hình quốc gia cho biết một số quan chức an ninh đã thiệt mạng tại Tehran ngày 8/1, trong khi hai sĩ quan cảnh sát khác tử vong tại thành phố Qom và hai thành viên lực lượng an ninh thiệt mạng tại thành phố Shushtar.

Một công tố viên địa phương và bốn thành viên lực lượng an ninh đã tử vong “trong các cuộc bạo loạn” tại thị trấn Esfarayen ở đông bắc Iran ngày 8/1, theo truyền thông quốc gia Iran. Kênh Press TV cho biết thêm một số thành viên của lực lượng Basij, lực lượng tình nguyện trực thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, đã thiệt mạng.

Tuy nhiên, Press TV dẫn lời người phát ngôn Cảnh sát Quốc gia Iran cho biết “trật tự đã được khôi phục” tại các thành phố. 

Cơ quan Thông tấn Các nhà hoạt động Nhân quyền (HRANA), ngày 9/1 cho biết, số người thiệt mạng đã lên tới 65 người, trong đó có 14 thành viên lực lượng an ninh. Hàng chục người khác bị thương và bị bắt giữ, theo tổ chức này.

Trong bài phát biểu ngày 8/1, Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei khẳng định chính phủ sẽ không lùi bước.

Chính quyền Iran cáo buộc các thế lực nước ngoài và “khủng bố” kích động biểu tình, đồng thời từ lâu lo ngại Mỹ hoặc Israel sẽ tìm cách lợi dụng bất ổn trong nước.

Trong khi đó, Tổng thống Trump đã đe dọa sẽ can thiệp để “giải cứu” nếu chính quyền Iran gây thiệt mạng cho người biểu tình. 

“Iran đang gặp rắc rối lớn,” ông Trump ngày 9/1 nói. 

Các cuộc biểu tình kéo dài 13 ngày ban đầu xuất phát từ bất bình kinh tế, sau khi các tiểu thương tại Tehran đóng cửa hàng loạt để phản đối giá cả leo thang. Phong trào này sau đó biến thành các cuộc biểu tình chống chính quyền trên toàn quốc, lan sang nhiều thành phố và thị trấn nhỏ ở các tỉnh.

Tổng thống Masoud Pezeshkian ban đầu tìm cách xoa dịu người biểu tình. Ông đã gặp gỡ các lãnh đạo doanh nghiệp để thảo luận các mối quan ngại và bổ nhiệm một thống đốc ngân hàng trung ương mới nhằm khôi phục “ổn định kinh tế”.

Tuy nhiên, khi các cuộc biểu tình gia tăng vào thời điểm bắt đầu kỳ nghỉ cuối tuần ở Iran, gần như toàn bộ các kênh liên lạc đã bị cắt trong khi giới chức tăng cường các cảnh báo.

Tuy nhiên, Iran hiện ở vị thế yếu hơn về kinh tế và quân sự sau cuộc xung đột kéo dài 12 ngày với Israel hồi tháng 6/2025, trong đó Israel đã ám sát các chỉ huy quân sự cấp cao và các nhà khoa học hạt nhân của Iran, phá hủy hệ thống phòng không và cùng với Mỹ, tấn công các cơ sở hạt nhân của nước này.

Đồng rial đã mất hơn 40% giá trị kể từ sau cuộc xung đột, làm trầm trọng thêm tình trạng lạm phát phi mã.