Mỹ - Iran đấu khẩu gay gắt tại Liên Hợp quốc, đàm phán hạt nhân bế tắc

Mỹ và Iran đã có màn tranh luận gay gắt tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc trong phiên họp ngày thứ Ba, xoay quanh các điều kiện để khôi phục đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran.

Trong khi Mỹ khẳng định vẫn để ngỏ khả năng đối thoại trực tiếp, Iran bác bỏ những điều khoản do Washington đưa ra, cho rằng cách tiếp cận này không tạo nền tảng cho một tiến trình đàm phán công bằng và thực chất.

Phát biểu trước Hội đồng Bảo an, Phó đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump về Trung Đông, Morgan Ortagus, cho biết Mỹ vẫn sẵn sàng quay lại bàn đàm phán với Iran. Tuy nhiên, theo ông, điều kiện tiên quyết là Tehran phải chấp nhận đối thoại trực tiếp và nghiêm túc.

Đại diện Mỹ cho biết Washington đã đặt ra những điều kiện cơ bản cho bất kỳ thỏa thuận nào trong tương lai, trong đó quan trọng nhất là Iran không được tiến hành làm giàu uranium ngay trên lãnh thổ của mình.

Lập trường này, theo phía Mỹ, nhằm giảm thiểu nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân trong khu vực và trên toàn cầu.

Đáp lại, Đại sứ Iran tại Liên Hợp quốc Amir Saeid Iravani cho rằng Mỹ không thực sự muốn một cuộc đàm phán công bằng khi kiên quyết áp đặt yêu cầu Iran phải từ bỏ việc làm giàu uranium.

Ông khẳng định Iran luôn sẵn sàng tham gia các cuộc đối thoại công bằng và thực chất, nhưng cho rằng yêu cầu của Mỹ đi ngược lại các quyền hợp pháp của Tehran với tư cách là thành viên Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân.

Theo ông Iravani, việc Washington giữ nguyên lập trường này cho thấy Mỹ muốn áp đặt ý định đã được định sẵn lên Iran. Ông nhấn mạnh Tehran sẽ không chấp nhận sức ép hay các mối đe dọa trong bất kỳ hình thức nào.

Cuộc tranh luận diễn ra trong bối cảnh tiến trình ngoại giao giữa hai nước đã bị gián đoạn trong thời gian qua. Trước đó, Mỹ và Iran đã tiến hành năm vòng đàm phán hạt nhân, nhưng các cuộc thảo luận rơi vào bế tắc sau cuộc xung đột kéo dài 12 ngày giữa Iran và Israel vào tháng 6/2025.

Trong thời gian này, Mỹ đã tham gia bằng các cuộc tấn công nhằm vào một số địa điểm hạt nhân của Iran. Một trong những trở ngại lớn nhất của đàm phán vẫn là vấn đề làm giàu uranium, khi các nước phương Tây coi đây là rủi ro lớn về phổ biến vũ khí, còn Iran xem đó là quyền chủ quyền không thể từ bỏ.

Cuối tháng 9/2025, Liên Hợp quốc đã khôi phục lệnh cấm vận vũ khí cùng một số biện pháp trừng phạt khác đối với Iran liên quan đến chương trình hạt nhân, thông qua cơ chế được gọi là “khôi phục nhanh”.

Đọc thêm: Lý giải cơn sốt vàng và bạc trên thị trường toàn cầu

Quy trình này do Anh, Pháp và Đức khởi xướng, với lý do Iran bị cáo buộc vi phạm thỏa thuận hạt nhân năm 2015. Nga và Trung Quốc đã phản đối động thái trên, cho rằng các điều khoản liên quan trong nghị quyết của Hội đồng Bảo an đã hết hiệu lực kể từ ngày 18/10/2025.

Thỏa thuận hạt nhân năm 2015 từng được ghi nhận trong một nghị quyết của Hội đồng Bảo an và được xem là khuôn khổ then chốt nhằm kiểm soát chương trình hạt nhân của Iran. Kể từ đó, Hội đồng gồm 15 thành viên thường xuyên họp định kỳ, mỗi năm hai lần, để thảo luận về việc thực hiện nghị quyết này.

Cuộc họp ngày thứ Ba được tổ chức theo đề nghị của Anh, Pháp, Mỹ cùng một số nước khác, bất chấp sự phản đối của Nga và Trung Quốc. Trong khi đó, Iran khẳng định chương trình hạt nhân của nước này chỉ phục vụ mục đích hòa bình, nhưng các bất đồng chính với Mỹ và các nước phương Tây đến nay vẫn chưa được giải quyết.