Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng: chuyển trọng tâm thu hút đầu tư FDI có chọn lọc, thay vì chạy theo số lượng

Sáng 19/6, chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, các đại biểu Quốc hội đề nghị làm rõ các giải pháp để thu hút vốn đầu tư FDI nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài); giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động chuyển giao công nghệ qua các dự án FDI.

Ưu tiên các dự án đổi mới sáng tạo, thân thiện với môi trường

Quan tâm tới nguồn vốn FDI, đại biểu Quốc hội Mai Văn Hải (Đoàn tỉnh Thanh Hóa) đề nghị Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết định hướng thu hút đầu tư FDI của Việt Nam trong thời gian tới.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Mạnh (Đoàn tỉnh Vĩnh Phúc) cũng đề nghị Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết Bộ đã tham mưu những giải pháp gì cho Chính phủ trong thời gian tới để nâng cao năng lực cạnh tranh FDI của Việt Nam để phục vụ cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Trả lời câu hỏi của đại biểu về thu hút FDI trong bối cảnh mới, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết, xu hướng đầu tư toàn cầu hiện nay là tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ lõi, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng tái tạo hay kinh tế tuần hoàn, phát triển bền vững.

Ở khu vực Châu Á, đặc biệt ASEAN chúng ta đang nổi lên như là ưu tiên hàng đầu của một số các tập đoàn đa quốc gia. Việt Nam tiếp tục được đánh giá là điểm đến hấp dẫn đối với dòng vốn đầu tư quốc tế nhờ chiến lược thu hút FDI phù hợp. Đồng thời, chúng ta có chính trị ổn định, có vị thế cao và môi trường đầu tư thuận lợi.

Dòng vốn FDA vào Việt Nam của chúng ta hiện nay đang được duy trì rất tích cực, bất chấp rất nhiều những tác động bất lợi bên ngoài. Tính đến 31/5 2025 cả nước đã có gần 44.000 dự án FDI và tổng vốn đăng ký đã đạt 517 tỷ USD. Khu vực FDI đóng góp khoảng 20,5 tỷ USD vào ngân sách Nhà nước của năm 2024 và tăng 12% so với 2023, chiếm 24,7% tổng thu ngân sách, đây là một con số đóng góp rất đáng kể.

Về định hướng thu hút FDI trong thời gian tới, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, để đạt được mục tiêu xây dựng đất nước Việt Nam trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045 chúng ta cần chuyển dịch trọng tâm thu hút FDI có chọn lọc. Ưu tiên các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, giá trị gia tăng cao, thân thiện với môi trường thay vì chạy theo số lượng bằng mọi giá.

Để nâng cao năng lực cạnh tranh trong thu hút đầu tư FDI, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng thông tin, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nền kinh tế, Việt Nam đang định hình một chiến lược cạnh tranh riêng để thu hút đầu tư FDI vào phát triển bền vững.

Chiến lược cạnh tranh của ta đó là chuyển trọng tâm từ ưu đãi thuế sang nâng cao chất lượng môi trường đầu tư và dịch vụ hỗ trợ, chú trọng phát triển hạ tầng khu công nghiệp, khu kinh tế đồng bộ; bảo đảm nguồn điện, quỹ đất sạch, nhân lực chất lượng cao. Đồng thời cải cách mạnh thủ tục hành chính sau cấp phép để rút ngắn thời gian triển khai dự án cho các doanh nghiệp FDI.

Bên cạnh đó, tiếp tục mở rộng quan hệ đối tác chiến lược và đối tác toàn diện với các quốc gia hàng đầu trên thế giới. Thông qua đối thoại và hợp tác đa phương thì Việt Nam vừa tranh thủ hỗ trợ về kỹ thuật vốn và kinh nghiệm từ các đối tác, vừa quảng bá mạnh mẽ hình ảnh của Việt Nam đó là đổi mới, thân thiện với nhà đầu tư và đây chính là những lợi thế mềm để chúng ta thu hút các doanh nghiệp FDI.

Thu hút FDI gắn với yêu cầu chuyển giao công nghệ

Đại biểu Quốc hội Phạm Hùng Thắng (Đoàn tỉnh Hà Nam) đề nghị Bộ trường cho biết giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động chuyển giao công nghệ qua các dự án FDI trong thời gian tới.

Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết: chủ trương thu hút FDI hiện nay luôn gắn với yêu cầu chuyển giao công nghệ thực chất và nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo trong nước. Triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, Bộ Tài chính đang xây dựng thể chế để hình thành một số khu công nghiệp chuyên biệt phát triển trí tuệ nhân tạo và khu công nghiệp thông minh nhằm nâng cao hàm lượng công nghệ trong khu vực có vốn FDI, tạo sức lan tỏa cho khu kinh tế trong nước.

Đồng thời, Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam và chương trình phát triển nhân lực ngành bán dẫn đến năm 2030. Mục tiêu đào tạo của chúng ta là ít nhất đào tạo được 50.000 nhân lực cho toàn chuỗi giá trị của ngành này. Việt Nam đã liên kết với các đối tác công nghệ hàng đầu trên thế giới để chúng ta thành lập Trung tâm nghiên cứu ươm tạo thiết kế vi mạch tại Việt Nam.

Cùng với đó, đó là hỗ trợ cho doanh nghiệp trong nước để mua lại hoặc sáp nhập các công ty nước ngoài sở hữu công nghệ nguồn; các trường đại học, các viện nghiên cứu và chuyên gia cũng được kết nối với các doanh nghiệp FDI để có thể học hỏi kinh nghiệm ứng dụng công nghệ cao, công nghệ số.

"Toàn bộ giải pháp về công nghệ và nhân lực này nhằm đảm bảo cho dòng vốn FDI vào Việt Nam thực sự sẽ trở thành những cú hích mạnh mẽ cho đổi mới sáng tạo nội địa và giúp cho doanh nghiệp Việt Nam có thể vươn lên trong chuỗi giá trị", Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nêu rõ.