Giải pháp để thể chế pháp luật trở thành đột phá phát triển kinh tế tư nhân?

Chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, đại biểu Quốc hội Dương Khắc Mai (Đoàn tỉnh Đắk Nông) đề nghị Bộ trưởng cho biết cần có giải pháp nào để thể chế pháp luật trở thành đột phá cho phát triển kinh tế - xã hội nói chung và kinh tế tư nhân nói riêng.

Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, để đưa Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân vào cuộc sống, Quốc hội đã có Nghị quyết 197 và Nghị quyết 198.

"Đây được xem là những bước ngoặt trong tư duy phát triển, không chỉ khẳng định vị thế và vai trò của kinh tế tư nhân mà còn đưa ra các chủ trương, chính sách, giải pháp tổng thể, toàn diện, đột phá để phát triển kinh tế tư nhân" - Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nói.

Theo Bộ trưởng, ngay trong Nghị quyết 198 khi trình Quốc hội đã đề xuất ra ba nhóm nhiệm vụ, giải pháp, trong đó đối với các vấn đề thuộc phạm vi điều chỉnh của một số luật có trong chương trình xây dựng pháp luật tại Kỳ họp thứ 9 Chính phủ cũng đã chỉ đạo các cơ quan chủ trì soạn thảo, các dự án luật để khẩn trương rà soát, nghiên cứu thể chế hóa ngay tại các dự thảo luật, đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Với các nhiệm vụ, giải pháp tại Nghị quyết số 68 của Trung ương mang tính định hướng chưa cấp bách cần có thời gian nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng Chính phủ đã giao cho các cơ quan để nghiên cứu xây dựng hoặc sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan, các nhóm vấn đề cũng đã được Chính phủ khẩn trương giao cho các bộ, ngành triển khai theo kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 68, Nghị quyết 197, 198. Ban hành theo Nghị quyết với 6 quan điểm rất rõ mà Thủ tướng cũng nhiều lần nói đó là rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết, trong Kỳ họp thứ 10 Bộ sẽ trình Quốc hội sửa đổi toàn diện các luật còn lại liên quan đến doanh nghiệp, trong đó bao gồm cả doanh nghiệp, các đối tượng doanh nghiệp khác và doanh nghiệp tư nhân.

Cùng quan tâm tới chính sách phát triển kinh tế tư nhân, đại biểu Quốc hội Lê Thị Ngọc Linh (Đoàn tỉnh Bạc Liêu) nêu vấn đề: trong thời gian tới Bộ Tài chính có những chính sách tài khóa đột phá nào để khuyến khích kinh tế tư nhân mạnh dạn đầu tư vào nghiên cứu phát triển, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Liệu có cơ chế tài chính đặc thù để hỗ trợ các doanh nghiệp tư nhân đầu ngành vươn tầm khu vực và quốc tế?

Trả lời vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, hiện nay phần lớn doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn đứng ngoài hoặc chỉ tham gia ở tầng giá trị thấp trong các chuỗi cung ứng và sản xuất toàn cầu.

Nguyên nhân do năng lực nội tại của doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp tư nhân trong nước còn hạn chế, chưa đáp ứng được tiêu chuẩn khắt khe từ các chuỗi toàn cầu. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp FDI vào Việt Nam thường mang theo hệ sinh thái phụ trợ từ nước ngoài nên không mở không gian hợp tác cho doanh nghiệp trong nước...

Bộ Tài chính đang triển khai tập trung vào các nhóm giải pháp như: phát triển chuỗi liên kết ngành có giá trị cao, đặc biệt là trong công nghiệp hỗ trợ, chế biến, chế tạo, công nghệ thông tin, công nghiệp sáng tạo, khuyến khích doanh nghiệp lớn FDI dẫn dắt chuỗi cung ứng nội địa kết nối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Cùng với đó, điều chỉnh chính sách ưu đãi đầu tư có điều kiện ràng buộc chuyển giao công nghệ. Các dự án FDI lớn có kế hoạch sử dụng chuỗi cung ứng nội địa hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ về đào tạo, thử nghiệm, chia sẻ công nghệ ngay từ giai đoạn phê duyệt dự án.

Rà soát, sửa đổi chính sách thuế để khuyến khích doanh nghiệp lớn, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ. Như cho phép doanh nghiệp lớn được tính vào chi phí, được trừ để xác định thu nhập chịu thuế đối với chi phí đào tạo và đào tạo lại nhân lực cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia chuỗi...

Hỗ trợ đào tạo, tư vấn, xúc tiến thương mại, chuyển giao công nghệ, hỗ trợ tài chính, tín dụng, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ ưu đãi để đầu tư máy móc, thiết bị công nghệ mới, đẩy mạnh tín dụng theo chuỗi cung ứng tín dụng xuất khẩu.