Cà Mau – Ninh Bình: 65 năm son sắt nghĩa tình

Bắc - Nam một nhà

Ngày 23/1/1960, hưởng ứng phong trào Bắc - Nam kết nghĩa do Trung ương Đảng và Bác Hồ phát động, Cà Mau kết nghĩa với Ninh Bình. 65 năm qua, mối quan hệ ấy luôn được gìn giữ, vun đắp, không ngừng lớn mạnh, trở thành tài sản quý giá của lớp lớp thế hệ tiếp nối.

Nhiều thế hệ 60 – 70 tuổi ở Cà Mau vẫn còn nhớ, ngay những năm chống Mỹ ác liệc nhất, những giáo viên Ninh Bình đã vượt Trường Sơn vào tận Cà Mau, dựng nên những mái trường “diệt giặc dốt”, đào tạo “cán bộ đỏ” để cung cấp cho chiến trường, kiến thiết quê hương vừa giành lại từ tay giặc.

Theo chỉ đạo của Trung ương Đảng, ngày 15/4/1964, Trường Cà Mau - Ninh Bình chính thức được thành lập tại vùng căn cứ tỉnh Cà Mau (mũi Ông Lục, đầm Bà Tường). Nhiều cán bộ, chiến sĩ Ninh Bình đã vào Cà Mau chiến đấu, hy sinh như trên chính quê hương mình. Đặc biệt, cái tên Trường Nội trú Ninh Bình là biểu tượng ghi đậm mối tình kết nghĩa giữa quân - dân 2 tỉnh Cà Mau và Ninh Bình, giữa hậu phương và tuyền tuyến. Nhiệm vụ của trường là nuôi dạy con liệt sĩ, con thương binh và con cán bộ, bộ đội nhằm tạo điều kiện cho lực lượng này an tâm công tác. Đồng thời, đào tạo đội quân hậu bị kế thừa cho cuộc kháng chiến lâu dài của dân tộc. Khoá đầu tiên chính thức bắt đầu vào đầu tháng 7/1964, có 15 cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và 108 học sinh.

Trường duy trì hoạt động suốt 11 năm (3 khoá), với 64 lượt cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và đào tạo được 484 học sinh ở vùng giải phóng trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược vô cùng gian khổ, ác liệt.

Khi chiến tranh ác liệt, giáo viên và học sinh lại tạm biệt sách vở để tham gia kháng chiến. Người vào bộ đội, người vào làm việc các cơ quan, ban, ngành của tỉnh, khu. Những em nhỏ tuổi được nhà trường gửi lại cùng ăn, ở với bà con. Những lúc như vậy, Tỉnh ủy Cà Mau tiếp tục chọn nơi an toàn để xây dựng lại trường lớp.

Sau khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, với đội ngũ gần 100 cán bộ, giáo viên, nhân viên, trường tiếp tục đào tạo trên 1.000 học sinh. Đây là nguồn nhân lực quan trọng phục vụ công cuộc xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước. Qua 4 khoá học, nhà trường đã đào tạo trên 1.500 học sinh. Số học sinh này đều trở thành những chiến sĩ cách mạng trung kiên của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Bà Nguyễn Trúc Chi 66 tuổi, hiện sống tại phường Gia Định, TP Hồ Chí Minh, là cựu học sinh Trường Nội trú Ninh Bình, nguyên cán bộ Ty Công an Minh Hải cũ (nay là Cà Mau) kể: “Ngôi trường vách lá ngày ấy đơn sơ, thiếu thốn, nhưng lại chứa đựng những ân tình sâu nặng của các thầy cô. Những kiến thức quý giá chúng tôi được học đã định hướng cuộc đời của nhiều thế hệ học sinh trong những năm chống Mỹ và xây dựng đất nước những ngày mới giải phóng.

Vươn lên cùng đất nước

Sau ngày đất nước thống nhất, hàng nghìn gia đình từ Ninh Bình vào Cà Mau lập nghiệp, tham gia xây dựng vùng kinh tế mới. Nhiều thế hệ con cháu sinh ra và lớn lên tại Cà Mau đã trở thành nhịp cầu nối bền chặt giữa 2 địa phương.

Những năm 1978-1982, phong trào xây dựng kinh tế mới đã đưa hàng nghìn người con quê hương Ninh Bình về Cà Mau lập thân, lập nghiệp. Đến nay, có khoảng 10.000 người gốc Ninh Bình đang sinh sống, học tập, lao động, công tác, cùng chung sức xây dựng, phát triển quê hương Cà Mau. Với bà con, Ninh Bình - Cà Mau là 2 quê hương máu thịt, thiêng liêng.

Trải theo năm tháng, nghĩa tình ấy tiếp tục được bồi đắp bằng những chương trình hợp tác cụ thể, đi vào chiều sâu. Năm 2022, Cà Mau - Bạc Liêu - Ninh Bình ký kết chương trình hợp tác toàn diện, mở ra hướng phát triển chung về thương mại, công nghiệp, y tế, giáo dục, nông nghiệp và du lịch. Đến giữa năm 2025, hội nghị tổng kết hợp tác ngành công thương và chương trình kết nối cung - cầu tiếp tục mang lại hiệu quả rõ nét. Các hoạt động giao lưu văn hóa - nghệ thuật, chia sẻ kinh nghiệm phát triển du lịch, quảng bá sản phẩm OCOP… ngày càng thắt chặt tình cảm và hợp tác giữa 2 địa phương.

Tại buổi lễ kỷ niệm 65 năm ngày Ninh Bình – Cà Mau kết nghĩa diễn ra tối 7/12/2025, Bí thư Tỉnh Ủy Cà Mau Nguyễn Hồ Hải cùng Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Ninh Bình Trần Song Tùng, đã cùng ôn lại chặng đường 65 năm nghĩa tình, khẳng định mối quan hệ thủy chung, bền chặt ấy sẽ tiếp tục được gìn giữ, phát huy và trở thành nguồn lực quý báu cho sự phát triển của mỗi địa phương. Cam kết, mối quan hệ nghĩa tình này sẽ là tiền đề để hai địa phương cùng hợp tác, phát triển trên nhiều lĩnh vực, quyết tâm đưa mối quan hệ hợp tác lên tầm cao mới.

Trước đó, chiều 7/12/2025, hai tỉnh đã tổ chức lễ ký kết hợp tác toàn diện bằng Chương trình hợp tác phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2025 - 2030. Hai tỉnh xác định, hợp tác toàn diện là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài. Mặc dù khoảng cách địa lý xa xôi, nhưng giai đoạn gần đây hai tỉnh đã tổ chức hơn 10 hội nghị kết nối cung - cầu với sự tham gia của hơn 150 doanh nghiệp, ký kết hơn 60 biên bản ghi nhớ hợp tác thương mại. Mục tiêu của chương trình hợp tác giai đoạn mới nhằm tăng cường hợp tác toàn diện, ổn định và bền vững; phát huy tiềm năng, lợi thế bổ trợ lẫn nhau, khai thác hiệu quả các nguồn lực để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa, giáo dục, khoa học - công nghệ, du lịch, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.