Các nước NATO lên tiếng sau tối hậu thư về Greenland của ông Trump

8 quốc gia thành viên NATO, gồm Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Hà Lan, Na Uy, Thụy Điển và Anh, ngày 18/1 đã ra tuyên bố chung thể hiện sự đoàn kết, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo áp thuế liên quan tới Greenland.

8 quốc gia thành viên NATO tuyên bố lời đe dọa áp thuế từ Tổng thống Mỹ Donald Trump đang làm suy yếu mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương, đồng thời khẳng định lập trường của họ không thay đổi và cam kết có phản ứng “thống nhất và phối hợp liên quan đến vấn đề Greenland.

“Tuyên bố áp thuế làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và có nguy cơ tạo ra một vòng xoáy đi xuống nguy hiểm. Chúng tôi sẽ tiếp tục đoàn kết và phối hợp trong phản ứng của mình. Chúng tôi cam kết bảo vệ chủ quyền” tuyên bố chung nêu rõ, với nội dung gần như tương đồng với thông điệp được các quan chức cấp cao tại Brussels đưa ra một ngày trước đó.

Các nước cũng tuyên bố sẵn sàng tham gia đối thoại, dựa trên các nguyên tắc chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.

Tuyên bố chung được đưa ra sau khi Tổng thống Trump dọa áp thuế 10% từ ngày 1/2 đối với hàng hóa nhập khẩu từ Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Hà Lan, Na Uy, Thụy Điển và Anh. Mức thuế này sẽ tăng lên 25% từ đầu tháng 6.

Theo ông Trump, đòn thuế quan sẽ được duy trì cho đến khi Mỹ đạt được thỏa thuận mua lại Greenland “một cách hoàn toàn và trọn vẹn”.

Trước đó, các quốc gia NATO bị Tổng thống Trump áp thuế đã điều động lực lượng quân sự tới Greenland, sau khi Tổng thống Trump cảnh báo sáp nhập hòn đảo này.

Tổng thống Trump gần đây liên tục tuyên bố tìm cách kiểm soát Greenland, hòn đảo Bắc Cực có vị trí chiến lược quan trọng kể từ nhiệm kỳ đầu tiên. Ông chủ Nhà Trắng thậm chí để ngỏ khả năng can thiệp quân sự để đạt được mục tiêu ở Greenland.

Giới chức Đan Mạch và Greenland nhiều lần khẳng định dứt khoát chủ quyền, nhấn mạnh rằng hòn đảo này không phải để bán, và tương lai của Greenland thuộc về người dân Greenland.

Greenland là một vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch. Năm 1951, Washington và Copenhagen đã ký Hiệp định Phòng thủ Greenland, bên cạnh các nghĩa vụ trong khuôn khổ NATO. Theo hiệp định này, Mỹ cam kết bảo vệ hòn đảo trước các nguy cơ xâm lược có thể xảy ra.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz ngày 18/1 nói rằng các mối đe dọa áp thuế của Tổng thống Trump có nguy cơ làm gia tăng căng thẳng và làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương.

“Chúng tôi đoàn kết và phối hợp chặt chẽ với Đan Mạch cũng như người dân Greenland. Với tư cách là một thành viên NATO, chúng tôi cam kết tăng cường an ninh Bắc Cực như một lợi ích chung xuyên Đại Tây Dương. Những lời đe dọa áp thuế làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và có nguy cơ đẩy tình hình vào một vòng xoáy căng thẳng nguy hiểm”, ông Merz viết trên mạng xã hội X.

Thủ tướng Anh Keir Starmer cũng cảnh báo việc áp thuế lên các đồng minh NATO là “hoàn toàn sai lầm”.

Theo người phát ngôn của Văn phòng Thủ tướng Anh, trong cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Trump hôm Chủ nhật, Thủ tướng Starmer đã khẳng định quyết định áp thuế đối với 8 quốc gia châu Âu, trong đó có Anh, liên quan đến vấn đề Greenland là không đúng.

Trước đó cùng ngày, Thủ tướng Starmer đã có hàng loạt cuộc điện đàm với các nhà lãnh đạo châu Âu, gồm Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, Tổng Thư ký NATO Mark Rutte.

“Trong tất cả các cuộc trao đổi, Thủ tướng Anh đều nhắc lại lập trường của mình về Greenland. Ông Keir Starmer nhấn mạnh rằng an ninh tại khu vực Bắc Cực cao là ưu tiên của toàn bộ các đồng minh NATO nhằm bảo vệ lợi ích xuyên Đại Tây Dương. Ông cũng cho rằng việc áp thuế đối với các đồng minh vì theo đuổi an ninh tập thể của NATO là sai lầm,” thông báo của Văn phòng Thủ tướng Anh nêu rõ.

Trước đó, hôm thứ Bảy, Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson lên án động thái của ông Trump là hành vi “tống tiền”, trong khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron gọi các mối đe dọa áp thuế là “không thể chấp nhận được”.