Cắt giảm thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu - giải pháp căn cơ, toàn diện

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Thông báo Kết luận số 07-TB/CQTTBCĐ của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, ngày 22/10/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 201/CĐ-TTg yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu.

Với vai trò cơ quan chủ trì, Bộ Tư pháp đã chủ động ban hành văn bản hướng dẫn, đồng thời xây dựng bộ công cụ hỗ trợ nhằm bảo đảm tiến độ, tính khả thi và sự thống nhất trong triển khai.

Nhân dịp này, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh đã trao đổi với báo chí về ý nghĩa, mục tiêu và lộ trình thực hiện nhiệm vụ cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo chỉ đạo của Tổng Bí thư và Thủ tướng Chính phủ.

Thúc đẩy cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số

Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh, cải cách hành chính, đặc biệt là việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, có ý nghĩa quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời củng cố mối quan hệ giữa Nhà nước với người dân và doanh nghiệp. Đây cũng là biện pháp hữu hiệu để phòng, chống tham nhũng, bảo đảm công khai, minh bạch trong giải quyết công việc.

Việc tinh gọn thủ tục không chỉ giúp giảm chi phí tuân thủ mà còn tiết kiệm đáng kể nguồn lực xã hội, tạo điều kiện để tập trung cho đầu tư và phát triển. Khi các thủ tục được số hóa, quy trình hành chính trở nên minh bạch, hiệu quả, hướng tới nền hành chính phục vụ hiện đại.

Song song với cải cách hành chính, việc triển khai chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW đã tạo nền tảng vững chắc để thực hiện các nhiệm vụ cắt giảm thủ tục. Các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành đang được hoàn thiện, trong đó Bộ Công an đã số hóa 15 loại giấy tờ công dân đủ điều kiện thay thế bằng dữ liệu điện tử - bước tiến lớn trong việc giảm giấy tờ, tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân và doanh nghiệp.

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm và Công điện số 201/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tư pháp được giao chủ trì hướng dẫn, đôn đốc các bộ, ngành, địa phương rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu. Bộ đã ban hành hướng dẫn và bộ công cụ hỗ trợ để bảo đảm tiến độ, tính khả thi của nhiệm vụ, phấn đấu hoàn thành phương án cắt giảm vào ngày 15/11/2025.

Đảm bảo điều kiện dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, dùng chung”

Để việc cắt giảm thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu thực sự hiệu quả, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo đảm hạ tầng dữ liệu và công nghệ thông tin. Các bộ, ngành, địa phương cần cam kết xây dựng, kết nối và chia sẻ dữ liệu theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, để khi công bố phương án cắt giảm có thể triển khai ngay trên thực tế.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cũng lưu ý, trong quá trình thực hiện, việc phản ánh dữ liệu chưa chính xác là khó tránh khỏi, do đó cần có quy trình “làm sạch” dữ liệu và cơ chế xử lý linh hoạt nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân. Mỗi bộ, ngành cần chủ động đề xuất lộ trình triển khai cụ thể, xác định rõ loại giấy tờ có thể thay thế bằng dữ liệu điện tử ngay, trước hết là 15 loại giấy tờ đã được Bộ Công an hướng dẫn.

Đối với các thủ tục hành chính đặc thù thuộc thẩm quyền cấp tỉnh - hiện có 668 thủ tục theo thống kê của Bộ Tư pháp - các địa phương phải quán triệt nguyên tắc “có dữ liệu thì dùng dữ liệu”, bảo đảm việc thay thế hồ sơ, giấy tờ bằng dữ liệu điện tử được triển khai đồng bộ, thống nhất trên toàn quốc. Tổ công tác Đề án 06 tại các địa phương cần phát huy hiệu quả vai trò tham mưu, tổ chức thực hiện để đạt kết quả thực chất.

Sau thời điểm 31/10/2025, Bộ Tư pháp sẽ phối hợp cùng Tổ công tác liên ngành làm việc trực tiếp với các bộ, ngành để thống nhất danh mục thủ tục được cắt giảm, tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết quy phạm nhằm thực thi phương án cắt giảm trên thực tế. Quá trình này sẽ được kiểm tra, đối chiếu chéo giữa các cấp nhằm bảo đảm đồng bộ, thống nhất và khả thi.

"Với quyết tâm của Chính phủ và sự vào cuộc trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương, việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu sẽ mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp và góp phần xây dựng nền hành chính phục vụ, hiện đại, minh bạch" - Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh khẳng định.